• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
17 قاڭتار, 2012

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى №527-ءىV

807 رەت
كورسەتىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى №527-ءىV

سەيسەنبى, 17 قاڭتار 2012 7:05

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋIپسIزدIگI تۋرالى

وسى زاڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى سالاسىنداعى قۇقىقتىق قاتىناستاردى رەتتەيدى جانە ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ مازمۇنى مەن قاعيداتتارىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋiپسiزدiگiن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسiن, ماقساتتارى مەن باعىتتارىن ايقىندايدى.

1-تاراۋ. جالپى ەرەجەلەر1-باپ. وسى زاڭدا پايدالانىلاتىن نەگiزگi ۇعىمداروسى زاڭدا مىناداي نەگiزگi ۇعىمدار پايدالانىلادى:1) اقپاراتتىق ينفراقۇرىلىم – اقپاراتتى قالىپتاستىرۋ, جاساۋ, وزگەرتۋ, وڭدەۋ, بەرۋ, پايدالانۋ جانە ساقتاۋ تەحنيكالىق قۇرالدارى مەن جۇيەلەرىنىڭ جيىنتىعى;

سەيسەنبى, 17 قاڭتار 2012 7:05

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋIپسIزدIگI تۋرالى

وسى زاڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى سالاسىنداعى قۇقىقتىق قاتىناستاردى رەتتەيدى جانە ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ مازمۇنى مەن قاعيداتتارىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋiپسiزدiگiن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسiن, ماقساتتارى مەن باعىتتارىن ايقىندايدى.

1-تاراۋ. جالپى ەرەجەلەر1-باپ. وسى زاڭدا پايدالانىلاتىن نەگiزگi ۇعىمداروسى زاڭدا مىناداي نەگiزگi ۇعىمدار پايدالانىلادى:1) اقپاراتتىق ينفراقۇرىلىم – اقپاراتتى قالىپتاستىرۋ, جاساۋ, وزگەرتۋ, وڭدەۋ, بەرۋ, پايدالانۋ جانە ساقتاۋ تەحنيكالىق قۇرالدارى مەن جۇيەلەرىنىڭ جيىنتىعى;

2) اقپاراتتىق كەڭىستىك – جەكە جانە قوعامدىق ساناعا, اقپاراتتىق ينفراقۇرىلىم مەن اقپاراتتىڭ وزىنە دە ىقپال ەتەتىن, اقپاراتتى قالىپتاستىرۋعا, جاساۋعا, وزگەرتۋگە, وڭدەۋگە, بەرۋگە, پايدالانۋعا, ساقتاۋعا بايلانىستى قىزمەت سالاسى;3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋiپسiزدiگi (بۇدان ءارi – ۇلتتىق قاۋiپسiزدiك) – ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ سەرپىندى دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق مۇددەلەرىنiڭ ناقتى جانە ىقتيمال قاۋiپ-قاتەرلەردەن قورعالۋىنىڭ جاي-كۇيi;4) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ (بۇدان ءارى – ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ) – ۇلتتىق مۇددەلەردى ناقتى جانە ىقتيمال قاۋiپ-قاتەرلەردەن قورعاۋعا باعىتتالعان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك سۋبەكتىلەرىنىڭ قىزمەتى;5) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى – ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياسات شەڭبەرىندە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك سۋبەكتىلەرى ىسكە اسىراتىن قۇقىقتىق, ۇيىمداستىرۋ­شىلىق, ەكونوميكالىق, تەحنيكالىق جانە وزگە دە شارالار جيىنتىعى;6) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرi – ىسكە اسىرىلۋىنان مەملەكەتتىڭ ادام مەن ازاماتتىڭ قۇقىقتارىن, قازاقستاندىق قوعامنىڭ قۇندىلىقتارىن جانە كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىس نەگىزدەرىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ قابىلەتى بايلانىستى بولاتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭنامالىق تۇرعىدان تانىلعان ساياسي, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە باسقا دا قاجەتتىلىكتەرىنىڭ جيىنتىعى;7) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiككە قاۋiپ-قاتەرلەر – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلت­تىق مۇددەلەرiن iسكە اسىرۋعا كەدەرگi كەلتىرەتىن نەمەسە كەدەرگى كەلتىرۋى ءمۇم­كىن سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلاردىڭ (پروتسەستەر مەن قۇبىلىستاردىڭ) جيىنتىعى;8) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiك وبەكتiلەرi – ادام, ونىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى; قوعام, ونىڭ ماتەريالدىق جانە رۋحاني قۇندىلىقتارى; مەملەكەت, ونىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسى;9) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ستراتەگياسى – ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا نەگىزگى پروبلەمالاردى جانە قاۋىپ-قاتەرلەردى, ستراتەگيالىق ماقساتتاردى جانە نىسانالى ينديكاتورلاردى, مىندەتتەردى جانە ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرىن ايقىندايتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق قۇجاتى;10) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiك سۋبەكتiلەرi – ءوز وكiلەتتiكتەرىن بيلىكتىڭ زاڭ شىعارۋشى, اتقارۋشى جانە سوت تارماقتارى ورگاندارى ارقىلى جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەت, سونداي-اق ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋعا قاتىساتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى مەن ۇيىمدارى.

2-باپ. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرى1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى زاڭناماسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا نەگiزدەلەدi جانە وسى زاڭ مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتiك-قۇقىقتىق اكتiلەرiنەن تۇرادى.2. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتا وسى زاڭداعىدان وزگەشە نورمالار بەلگىلەنسە, وندا حالىقارالىق شارتتىڭ قاعيدالارى قولدانىلادى.3. مىناداي:1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرەتىن نەمەسە تاۋەلسىزدىكتەن ايىرىلۋعا اكەپ سوعاتىن;2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندىك قۇقىقتارىنىڭ اياسىن تارىلتاتىن حالىقارالىق شارتتاردى جاساسۋعا جول بەرىلمەيدى.

3-باپ. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتى قامتاماسىز ەتۋ قاعيداتتارىۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتى قامتاماسىز ەتۋ قاعيداتتارى:1) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جونiندەگi قىزمەتتi جۇزەگە اسىرۋ كەزiندە زاڭدىلىقتى ساقتاۋ;2) ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ باسىمدىعى;3) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ كۇشتەرiنiڭ جەدەل ءوزارا حاباردار ەتiلۋى جانە ءىس-قيمىلدارىنىڭ ۇيلەسiمدىلىگى;4) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتiڭ بارلىق تۇرلەرiنiڭ بiرلiگi, ءوزارا بايلانىسى جانە تەڭدەستiرiلىمدiگi, احۋالدىڭ دامۋىنا بايلانىستى ولاردىڭ باسىمدىعىنىڭ جەدەل وزگەرۋى;5) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ كەزىندە الدىن الۋ-پروفيلاك­تيكالىق شارالارىنىڭ باسىمدىعى;6) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە كەلتىرىلگەن جانە/نەمەسە ىقتيمال نۇقساننىڭ اۋقىمى مەن سيپاتىنا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ شارالارىنىڭ ۋاقتىلى جانە لايىقتى بولۋى;7) ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ, قوعام مەن مەملەكەت مۇددەلەرىنىڭ تەڭگەرىمىن ساقتاۋ, ولاردىڭ ءوزارا جاۋاپكەرشىلىگى;8) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ جونىندەگى ءىس-قيمىلداردىڭ بارلىق جيىنتىعىن ىسكە اسىرۋدىڭ باقىلاۋدا بولۋى;9) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىنىڭ حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرىمەن ىقپالداستىعى;10) مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلەتتىكتەرىنىڭ اراجىگىن ناقتى اجىراتۋ بولىپ تابىلادى.4-باپ. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك تۇرلەرىۇلتتىق قاۋىپسىزدىك تۇرلەرى:1) قوعامدىق قاۋiپسiزدiك – قوعامنىڭ تۇتاستىعى مەن ونىڭ تۇراقتىلىعى قامتاماسىز ەتىلەتىن ازاماتتار ءومiرiنiڭ, دەنساۋلىعىنىڭ جانە اماندىعى­نىڭ, قازاقستاندىق قوعامنىڭ رۋحاني-يماندىلىق قۇندىلىقتارىنىڭ جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ جۇيەسىنىڭ ناقتى ءارى ىقتيمال قاۋىپ-قاتەرلەردەن قورعالۋىنىڭ جاي-كۇيى;2) اسكەري قاۋىپسىزدىك – اسكەري كۇشتەردى قولدانۋمەن نەمەسە ونى قولدانۋ نيەتىمەن بايلانىستى سىرتقى جانە ىشكى قاۋىپ-قاتەرلەردەن ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ ومىرلىك ماڭىزى بار مۇددەلەرى قورعالۋىنىڭ جاي-كۇيى;3) ساياسي قاۋىپسىزدىك – ازاماتتاردىڭ, الەۋمەتتىك توپتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ ساقتالۋى جانە ولاردىڭ مۇددەلەرىنىڭ تەڭگەرىمى, مەملەكەتتىڭ تۇراقتىلىعى, تۇتاستىعى جانە قولايلى حالىقارالىق جاعدايى قامتاماسىز ەتىلەتىن كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىس نەگىزدەرىنىڭ, مەملەكەتتىك ورگاندار جۇيەسى قىزمەتىنىڭ جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتارتىبىنىڭ ناقتى جانە ىقتيمال قاۋiپ-قاتەرلەردەن قورعالۋىنىڭ جاي-كۇيى;4) ەكونوميكالىق قاۋiپسiزدiك – ەكونوميكانىڭ ورنىقتى دامۋى جانە ونىڭ تاۋەلدى بولماۋى قامتاماسىز ەتىلەتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكو­نو­ميكاسىنىڭ ناقتى جانە ىقتيمال قاۋىپ-قاتەرلەردەن قورعالۋىنىڭ جاي-كۇيى;5) اقپاراتتىق قاۋiپسiزدiك – ەلدىڭ ورنىقتى دامۋى جانە اقپاراتتىق تاۋەلسىزدىگى قامتاماسىز ەتىلەتىن, اقپارات سالاسىنداعى ناقتى جانە ىقتيمال قاۋىپ-قاتەرلەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى اقپاراتتىق كەڭىستىگىنىڭ, سونداي-اق ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرiنىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قورعالۋىنىڭ جاي-كۇيى;6) ەكولوگيالىق قاۋiپسiزدiك – قورشاعان ورتاعا انتروپوگەندiك جانە تابيعي اسەرلەر سالدارىنان تۋىندايتىن قاۋىپ-قاتەرلەردەن ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ ومىرلىك ماڭىزى بار مۇددەلەرى مەن قۇقىقتارىنىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قورعالۋىنىڭ جاي-كۇيى بولىپ تابىلادى.

5-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نەگىزگى ۇلتتىق مۇددەلەرi1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نەگىزگى ۇلتتىق مۇددەلەرi:1) ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ;2) زاڭداردىڭ دالمە-ءدال ءارi بiركەلكi ورىندالۋى جانە قۇقىقتىق ءتارتiپتى ساقتاۋ;3) ەلدە قوعامدىق كەلىسىم مەن ساياسي تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ;4) قازاقستاندىق وتانشىلدىق جانە قازاقستان حالقىنىڭ بiرلiگi;5) قازاقستاندىق قوعامنىڭ ماتەريالدىق جانە رۋحاني-يماندىلىق قۇن­دىلىقتارىن ساقتاۋ مەن ەسەلەي ءتۇسۋ;6) دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ جۇيەسىنىڭ ازاماتتار مەن قوعامنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ قاجەتتىلىكتەرىنە لايىقتى دەڭگەيى مەن ساپاسىنا قول جەتكىزۋ جانە ونى ساقتاپ تۇرۋ;7) ەلدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم الەۋەتىنىڭ قوعام مەن ازاماتتاردىڭ الەۋمەت­تىك-ەكونوميكالىق, يننوۆاتسيالىق جانە زياتكەرلىك دامۋ قاجەتتىلىكتەرىنە لايىقتى دەڭگەيى مەن ساپاسىنا قول جەتكىزۋ جانە ونى ساقتاپ تۇرۋ;8) قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىنىڭ, ونىڭ iشiندە ەلدىڭ تاۋەلسىزدىگىنىڭ, بiرتۇتاستىعى مەن پرەزيدەنتتiك باسقارۋ نىسانىنىڭ, تۇتاستىعىنىڭ, مەملەكەتتiك شەكاراسىنا قول سۇعىلماۋشىلىعىنىڭ جانە اۋماعىنىڭ بولiنبەستiگiنiڭ مىزعىماستىعى;9) مەملەكەتتiك ينستيتۋتتاردىڭ تۇراقتى جۇمىس iستەۋi, ولاردىڭ قىز­­­­­­­­­­مە­تiنiڭ تيىمدiلiگiن ارتتىرۋ;10) قازاقستاننىڭ بۇكiل حالقىنىڭ يگiلiگi ءۇشiن ەكونوميكالىق دامۋ;11) ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىكتى تولىق كولەمدە قامتاماسىز ەتەتىن اگروونەركاسiپتiك, وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەندەرى, كولىك جانە وندىرىستىك سالالار, قارجى جۇيەسى سۋبەكتiلەرiنiڭ تۇراقتى جۇمىس iستەۋi;12) قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرiنiڭ, باسقا دا اسكەرلەرi مەن اسكەري قۇرالىمدارىنىڭ جاۋىنگەرلiك جانە جۇمىلدىرۋ دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ;13) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري قاۋىپسىزدىگىن تولىق كولەمدە قامتا­ماسىز ەتەتىن قارۋ-جاراقپەن جانە اسكەري تەحنيكامەن جاراقتاندىرۋدى قامتا­ماسىز ەتۋ جانە قورعانىس ونەركاسىبى كەشەنىنىڭ وتاندىق سۋبەكتىلەرىن دامىتۋ;14) باسەكەگە قابىلەتتى جانە قورعالعان ۇلتتىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتى قولداۋ جانە دامىتۋ;15) قورشاعان ورتانىڭ جاي-كۇيىن ساقتاۋ جانە جاقسارتۋ, تابيعي رەسۋرس­تاردى ۇتىمدى پايدالانۋ;16) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دامۋ باسىمدىقتارىنا ساي كەلەتىن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ جاي-كۇيى;17) حالىقارالىق دەڭگەيدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاعىمدى ءيميدجى مەن بەدەلىن نىعايتۋعا باعىتتالعان ساياسي باستامالاردى ىلگەرىلەتۋ;18) قازاقستان حالقى مەن اۋماعىن توتەنشە جاعدايلار مەن اسكەري قاق­تى­عىستار كەزىندە نەمەسە وسى قاقتىعىستاردىڭ سالدارىنان تۋىندايتىن قاۋىپ-قاتەرلەردەن بەيبىت ۋاقىتتا جانە سوعىس ۋاقىتىندا قورعاۋ بولىپ تابىلادى.2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرى قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ زاڭنامالىق اكتىلەرىمەن تولىقتىرىلۋى جانە ستراتەگيالىق ءارى باعدارلامالىق قۇجاتتارىمەن ناقتىلانۋى مۇمكىن.6-باپ. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە نەگىزگى قاۋىپ-قاتەرلەر1. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە نەگىزگى قاۋىپ-قاتەرلەر:1) ۇلتتىق مۇددەلەردىڭ قورعالۋ دارەجەسىنىڭ تومەندەۋiنە ىقپال ەتەتiن زاڭدىلىق پەن قۇقىقتىق ءتارتiپ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى, ونىڭ iشiندە قىلمىستىڭ, ونىڭ ۇيىمداسقان نىساندارىن قوسا العاندا ءوسۋi, مەملەكەتتiك ورگانداردىڭ قىلمىستىق قۇرىلىمدارمەن, تەرروريستىك نەمەسە ەكسترەميستىك ۇيىمدارمەن كىرىگۋى, لاۋازىمدى ادامداردىڭ كاپيتالدىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قولداۋ جاساۋى, سىبايلاس جەمقورلىق, قارۋدىڭ جانە ەسiرتكi زاتتارىنىڭ زاڭسىز اينالىمى;2) دەموگرافيالىق احۋالدىڭ جانە حالىق دەنساۋلىعىنىڭ ناشارلاۋى, ونىڭ iشiندە بالا تۋدىڭ كۇرت تومەندەۋi, ءولiم-جiتiمنiڭ كوبەيۋى;3) باقىلاۋسىز كوشi-قون پروتسەستەرى;4) ەلدiڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ, بiلiم جانە زياتكەرلىك الەۋەتi دەڭگەيى مەن ساپاسىنىڭ تومەندەۋى;5) قازاقستان رەسپۋبليكاسى حالقىنىڭ مادەني جانە رۋحاني مۇراسىنان ايىرىلۋى;6) ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق قاقتىعىستاردان, جاپپاي ءتار­تiپ­سiزدiكتەردەن كورىنەتىن الەۋمەتتىك جانە ساياسي جاعدايدىڭ ۋشىعۋى;7) كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستى كۇشتەپ وزگەرتۋگە باعىتتالعان iس-ارەكەت, ونىڭ iشiندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاستىعىنا, اۋماعىنىڭ تۇتاستىعىنا, قول سۇعىلماۋشىلىعىنا, بولiنبەستiگiنە, كۇزەتىلەتىن تۇلعالار­دىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاۋىپ توندىرەتىن iس-ارەكەتتەر;8) كەز كەلگەن نىساندارداعى جانە كورىنىستەردەگى تەرروريزم, ەكسترەميزم مەن سەپاراتيزم;9) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە نۇقسان كەلتىرۋگە باعىتتالعان شەت مەملەكەتتەر ارناۋلى قىزمەتتەرىنىڭ, سونداي-اق ۇيىمدار مەن جەكە ادامداردىڭ بارلاۋ-ءبۇلدىرۋ ءىس-ارەكەتى;10) مەملەكەتتiك ورگانداردىڭ قىزمەتiنە iرiتكi سالۋ, ولاردىڭ iركiلiسسiز جۇمىس iستەۋiن بۇزۋ, ەلدە باسقارۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى;11) ستراتەگيالىق رەسۋرستاردى ەل مۇددەلەرiنە كەرەعار پايدالانۋدى قوسا العاندا, مەملەكەتتiڭ ەكونوميكالىق قاۋiپسiزدiگiنە نۇقسان كەلتiرۋ, يننوۆا­تسيا­لىق دامۋعا جانە ينۆەستيتسيالىق بەلسەندiلiكتiڭ ارتۋىنا كەدەرگi جاساۋ, كاپيتال مەن تاۋارلاردى ەلدەن تىسقارى جەرلەرگە باقىلاۋسىز اكەتۋ, كولەڭكەلى ەكونوميكانىڭ ءوسۋى;12) قارجى جۇيەسى ورنىقتىلىعىنىڭ تومەندەۋى;13) ءوندiرىستىڭ قىسقارۋى, ونىمدەر مەن تاۋارلار ساپاسىنىڭ, باسەكەگە قابiلەتتiلiگiنiڭ, ەكسپورتتىق, ترانزيتتىك الەۋەتىنىڭ جانە قولجەتiمدiلiگiنiڭ تومەندەۋi, قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا وندiرiلمەيتiن ونىمدەر مەن تاۋارلاردى باسقا مەملەكەتتەردەن اكەلۋدىڭ قىسقارۋى;14) ەلدiڭ قورعانىس قابiلەتi دەڭگەيىنiڭ تومەندەۋi, قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ مەملەكەتتiك شەكاراسىنىڭ قول سۇعىلماۋشىلىعىنا, ونىڭ وزىنە كۇش قولدانۋ قاۋiپ-قاتەرى ءتونۋى, وعان قارسى اگرەسسيا;15) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلمەگەن اسكەري­لەندiرiلگەن قۇرالىمدار قۇرۋ;16) ەلدىڭ اقپاراتتىق كەڭىستىگىنىڭ, سونداي-اق ۇلتتىق اقپاراتتىق رەسۋرس­تاردىڭ رۇقسات ەتىلمەگەن قولجەتىمدىلىكتەن قورعالۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى;17) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە نۇقسان كەلتىرە وتىرىپ, اقپاراتتى ادەيى بۇرمالاۋمەن جانە دايەكسىز اقپاراتتى تاراتۋمەن بايلانىستى قوعامدىق جانە جەكە ساناعا اقپاراتتىق ىقپال ەتۋ;18) ەكولوگيالىق جاعدايدىڭ, ونىڭ ىشىندە اۋىز سۋ ساپاسىنىڭ كۇرت ناشارلاۋى, دۇلەي ءزىلزالالار مەن تابيعي جانە تەحنوگەندiك سيپاتتاعى وزگە دە توتەنشە جاعدايلار, ەپيدەميالار مەن ەپيزووتيالار;19) حالىقارالىق دەڭگەيدە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىنە, ساياسي بەدەلىنە جانە ەكونوميكالىق رەيتينگىنە نۇقسان كەلتىرۋ بولىپ تابىلادى.2. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە قاۋىپ-قاتەرلەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن, ستراتەگيالىق جانە باعدارلامالىق قۇجاتتارىمەن تولىقتى­رىلۋى جانە ناقتىلانۋى مۇمكىن.

2-تاراۋ. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى جانە ونىڭ نەگىزگى فۋنكتسيالارى7-باپ. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسi1. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسiن بiر-بiرiمەن ءوزارا iس-قيمىل جاسايتىن ونى قامتاماسىز ەتۋ كۇشتەرى, ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ساياسي, قۇقىقتىق, ۇيىمداستىرۋشىلىق, ەكونوميكالىق, اسكەري جانە وزگە دە سيپاتتاعى شارالاردى جۇزەگە اسىراتىن وزگە دە مەملەكەتتiك ورگاندار مەن ۇيىمدار قۇرايدى.2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى وزدەرىنىڭ قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى مەن زاڭدارىندا كوزدەلگەن قۇقىقتارى مەن ءمىن­دەتتەرىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالا­سىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋعا قاتىسادى.

8-باپ. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسiنiڭ نەگiزگi فۋنكتسيالارىۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسiنiڭ نەگiزگi فۋنكتسيالارى:1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن ايقىنداۋ;2) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماقساتتارىن, مىندەتتەرى مەن نەگىزگى باعىتتارىن ايقىنداۋ;3) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiككە تونەتiن قاۋiپ-قاتەرلەردi انىقتاۋ, تالداۋ, باعالاۋ جانە بولجامداۋ;4) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiككە تونەتىن قاۋىپ-قاتەرلەردiڭ الدىن الۋ جانە ونى بەيتاراپتاندىرۋ جونiندە جەدەل جانە ۇزاق مەرزiمدi شارالار كەشەنiن ازiرلەۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ;5) حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان ساياسي باستامالاردى ىلگەرىلەتۋ;6) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ كۇشتەرiن ۇدايى دايىندىقتا ۇستاۋ;7) قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتارعا سايكەس حالىقارالىق جانە وڭىرلىك قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋگە قاتىسۋ بولىپ تابىلادى.

9-باپ. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ كۇشتەرi1. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ كۇشتەرiنە:1) بارلاۋ, قارسى بارلاۋ قىزمەتىن, سونداي-اق كۇزەتىلەتىن تۇلعالار مەن وبەكتىلەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان قۇقىقتىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق شارالار كەشەنىن جۇزەگە اسىراتىن ارناۋلى مەم­لەكەتتىك ورگاندار;2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرi, باسقا دا اسكەرلەرi مەن اسكەري قۇرالىمدارى;3) ىشكى ىستەر, قارجى پوليتسياسى, مەملەكەتتىك ورتكە قارسى قىزمەت ورگاندارى, كەدەن ورگاندارى جانە اۆاريالىق-قۇتقارۋ قىزمەتتەرى جاتادى.2. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ زاڭنامادا بەلگىلەنگەن وكىلەت­تىك­تەرگە سايكەس بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مەملەكەتتىڭ لاۋازىمدى ادامدارى ءۇشىن مىندەتتى بولىپ تابىلادى.3. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ كۇشتەرى جانە وزگە دە مەم­لە­كەت­تىك ورگاندار ءوزارا بايلانىستا iس-قيمىل جاسايدى, قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن قورعاۋ بويىنشا بىرلەسكەن ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرادى جانە وزدەرىنىڭ قۇزىرەتiنە جاتاتىن ماسەلەلەر بويىنشا بiر-بiرiن ءوزارا حاباردار ەتەدى.

3-تاراۋ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ, قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ, پارلامەنتىنىڭ, ۇكىمەتىنىڭ, سوتتارىنىڭ, مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى وكىلەتتىكتەرى10-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ وكiلەتتiكتەرىقازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتi:1) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سايا­سات­تىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ايقىندايدى;2) ەلدiڭ ۇلتتىق مۇددەلەرiن قورعاۋ سالاسىندا بارلىق مەملەكەتتiك بيلىك تارماقتارىنىڭ كەلىسىلگەن قىزمەتىن قامتاماسىز ەتەدi;3) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرi بويىنشا اكتiلەر شىعارادى;4) قاۋiپسiزدiك كەڭەسiن قۇرادى جانە باسقارادى, ونىڭ مiندەتتەرi مەن وكiلەتتiكتەرiن بەلگiلەيدi;5) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋiپسiزدiك ستراتەگياسىن, سون­داي-اق ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى وزگە دە سترا­تەگيالىق جانە باعدارلامالىق قۇجاتتاردى بەكiتەدi;6) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى مەن زاڭدارىنا سايكەس ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا باسقا دا وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرادى.

11-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وكىلەتتىكتەرى1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­­سىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنداعى كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگان بولىپ تابىلادى.2. قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن, قىزمەتىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋى مەن ءتارتىبىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ايقىندايدى.

12-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتiنiڭ وكىلەتتىكتەرىقازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتi ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك سالاسىن­داعى ءوز وكىلەتتىكتەرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرادى.

13-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ وكىلەتتىكتەرىقازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi:1) قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتiنiڭ ماجiلiسiنە ۇلتتىق قاۋiپسiز­دiك سالاسىنداعى زاڭداردىڭ جوبالارىن ەنگiزەدi جانە زاڭداردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدi;2) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگiزگi باعىتتارىن ازiرلەيدi جانە ولاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن ۇيىمداستىرادى, ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ستراتەگياسىن ازىرلەۋدى جانە ىسكە اسىرۋدى ۇيىمداستىرادى;3) مينيسترلىكتەردىڭ, وزگە دە ورتالىق جانە جەرگiلiكتi اتقارۋشى ور­گان­داردىڭ ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتiنە باسشىلىق جاسايدى;4) مىنالاردىڭ:ۇلتتىق حولدينگتەردiڭ جانە (نەمەسە) ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ نە ولاردىڭ ۇلەستەس تۇلعالارىنىڭ, سونداي-اق مەملەكەت قاتىساتىن وزگە دە زاڭدى تۇلعالاردىڭ جارعىلىق كاپيتالىنا بەرiلگەن جانە (نەمەسە) ولاردىڭ مەنشiگiندەگى ستراتەگيالىق وبەكتiلەردiڭ;مەملەكەتپەن ۇلەستەس ەمەس زاڭدى تۇلعالاردىڭ, سونداي-اق جەكە تۇل­عالاردىڭ مەنشiگiندەگى ستراتەگيالىق وبەكتiلەردiڭ تiزبەلەرiن تۇزەدi;5) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ جانىنان ستراتەگيالىق وبەك­تiلەر جونiندە كوميسسيا قۇرادى;6) جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا تيەسiلi ستراتەگيالىق وبەكتiمەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە قاۋiپ تۋعىزۋى مۇمكiن ازاماتتىق-قۇقىقتىق مامiلە جاساسۋعا رۇقسات بەرۋ نەمەسە رۇقسات بەرۋدەن باس تارتۋ تۋرالى شەشiمدى قازاقستان رەس­پۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ جانىنداعى ستراتەگيالىق وبەكتiلەر جونiندەگi كوميسسيانىڭ ۇسىنىمدارى نەگiزiندە قابىلدايدى;7) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا, زاڭدارىنا جانە قا­زاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكتiلەرiنە سايكەس ۇلتتىق قاۋiپسiز­دiكتi قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرi بويىنشا وزگە دە وكiلەتتiكتەردi جۇزەگە اسىرادى.

14-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى سوتتارىنىڭ وكىلەتتىكتەرىسوتتار:1) ازاماتتاردىڭ جانە ۇيىمداردىڭ قۇقىقتارىن, بوستاندىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرiن قورعاۋدى, كونستيتۋتسيانىڭ, وسى زاڭنىڭ جانە وزگە دە نورماتيۆتiك-قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق شارتتارىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدi;2) ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتiڭ قاۋiپسiزدiگiنە قول سۇعىلاتىن قىلمىستار جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى iستەر بويىنشا سوت تورەلiگiن جۇزەگە اسىرادى.

15-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتiك ورگاندارىنىڭ وكiلەتتiكتەرi1. مەملەكەتتىك ورگاندار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگى­لەنگەن قۇزىرەت شەگىندە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدى جۇزەگە اسىرادى:1) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى – كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستى, مەملە­كەتتىك ەگەمەندىكتى, اۋماقتىق تۇتاستىقتى, ەكونوميكالىق, عىلىمي-تەحنيكالىق جانە قورعانىس الەۋەتىن قورعاۋ جونىندە قارسى بارلاۋ قىزمەتىن, مەملەكەتتىك شەكارانى كۇزەتۋدى, ۇكىمەتتىك بايلانىستى ساقتاپ تۇرۋدى جانە قامتاماسىز ەتۋدى, سونداي-اق تەرروريزمگە جانە ەكسترەميزمگە قارسى ءىس-قيمىل سالاسىندا ۆەدومستۆوارالىق قىزمەتتى ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىنە تىكەلەي باعىناتىن جانە ەسەپ بەرەتىن ارناۋلى مەملەكەتتىك ورگاندار;2) سىرتقى بارلاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – قازاقستان رەسپۋبليكا­سىنىڭ پرەزيدەنتىن, پارلامەنتى مەن ۇكىمەتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارى مەن مەملەكەتتىك ۇيىمدارىن ءتيىستى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بارلاۋ قىزمەتىن جۇزەگە اسىراتىن, سونداي-اق سايا­سي, اسكەري-ساياسي, قارجىلىق-ەكونوميكالىق, عىلىمي-تەحنيكالىق, گۋماني­تارلىق, ەكولوگيالىق جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن قوزعايتىن وزگە دە سالالاردا مەملەكەت باسشىلىعىنىڭ ساياساتىن ىسكە اسىرۋعا جاردەمدەسەتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىنە تىكەلەي باعىناتىن جانە ەسەپ بەرەتىن مەملەكەتتىك ورگان;3) قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كۇزەت قىزمەتى – كۇزەتىلەتىن تۇلعالار مەن وبەكتىلەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن, كۇزەتىلەتىن تۇل­عا­لاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ۇيىمداس­تى­رۋ­شى جانە ۇيلەستىرۋشى ورگان بولىپ تابىلاتىن, قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى­نىڭ پرە­زيدەنتىنە تىكەلەي باعىناتىن جانە ەسەپ بەرەتىن ارناۋلى مەملەكەتتىك ورگان;4) قارجى پوليتسياسى ورگاندارى – ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق قىز­مەت, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس سالاسىندا ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارىنا, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ مۇددەلەرىنە قىلمىستىق جانە وزگە دە قۇقىققا قارسى قول سۇعۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋدى, انىقتاۋدى, جولىن كەسۋ­دى, اشۋدى جانە تەرگەۋدى جۇزەگە اسىراتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرە­زيدەنتىنە تىكەلەي باعىناتىن جانە ەسەپ بەرەتىن ارناۋلى مەملەكەتتىك ورگاندار;5) ىشكى ىستەر ورگاندارى – قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋدى, قىلمىسقا, ەسىرتكى زاتتارى مەن قارۋدىڭ زاڭسىز اينالىمىنا, باقىلاۋسىز كوشى-قونعا قارسى كۇرەستى, ازاماتتار مەن ۇيىمداردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋدى جۇزەگە اسىراتىن, قىلمىستىق جازالاردىڭ ورىندالۋىن, سونداي-اق قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋدى ۇيىمداستىراتىن اتقارۋشى ورگاندار;6) قورعانىس مينيسترلىگى – مەملەكەتتىڭ قورعانىس قابىلەتىن, قارۋلى كۇش­تەردىڭ تۇراقتى جاۋىنگەرلىك جانە جۇمىلدىرۋ دايىندىعىن ساقتاپ تۇراتىن جانە قامتاماسىز ەتەتىن, ءوز قۇزىرەتى شەگىندە سىرتقى بارلاۋدى, تەرروريزمگە جانە ەكسترەميزمگە قارسى ءىس-قيمىلدى, سونداي-اق اسكەري قاۋىپ­سىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;7) سىرتقى ساياسات سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – قازاقستان رەسپۋبليكا­سىنىڭ سىرتقى ساياسي باعىتىن, حالىقارالىق بەيبىتشىلىكتى, جاھاندىق جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى كۇش-جىگەرىن ىسكە اسىرۋدى, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بەدەلىن نىعايتۋدى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ ەگەمەندىگىن, قاۋىپسىزدىگىن, اۋماقتىق تۇتاستىعىن جانە شەكاراسىنىڭ مىزعىماستىعىن, ونىڭ باسقا مەملەكەتتەرمەن ءوزارا قارىم-قاتىناستارىندا جانە حالىقارالىق ارەنادا ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە وزگە دە مۇددەلەرىن, شەت ەلدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى مەن زاڭدى تۇلعالارىنىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن ديپلوماتيالىق قۇرالدارمەن جانە ادىستەرمەن قورعاۋدى, سونداي-اق حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;8) بايلانىس جانە اقپارات سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ بىرىڭعاي اقپاراتتىق كەڭىستىگى مەن بايلانىس ينفراقۇ­رىلى­مىن قالىپتاستىرۋدى, دامىتۋدى جانە قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدى, سون­داي-اق اقپاراتتىق كەڭىستىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;9) اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قۇقىقتىق, اكىمشىلىك جانە وزگە دە شارالاردى ازىرلەيدى, ولاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى مەن ساقتالۋىن باقىلاۋدى, سونداي-اق اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىرادى;10) قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە تابيعات پايدالانۋ سالاسىندا مەملەكەتتىك ساياساتتى ازىرلەۋ جانە ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا باسشىلىقتى جانە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;11) مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ نەگىزگى باسىمدىق­تارىن, جۇمىلدىرۋ دايارلىعى مەن جۇمىلدىرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى قالىپتاستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن, ىشكى جانە سىرتقى ساۋدانى رەتتەۋ مەن دامىتۋدى, سونداي-اق زاڭنامادا بەلگىلەنگەن قۇزىرەت شەگىندە ەكونومي­كالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;12) اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك رەتتەۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;13) كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – كولىك-كوممۋنيكاتسيا سالاسىنا باسشىلىقتى, سونداي-اق زاڭنامادا كوزدەلگەن شەكتە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;14) قارجى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – قارجىلىق مونيتورينگتى جۇزەگە اسىراتىن جانە زاڭسىز جولمەن الىنعان كىرىستەردى زاڭداستىرۋعا (جىلىس­تاتۋعا) جانە تەرروريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قيمىل بويىنشا شارالار قولداناتىن, سالىق, كەدەن جانە بيۋدجەت زاڭنامالارىنىڭ ساق­تا­لۋىن, مەملەكەتتىك م ۇلىكتىڭ ۇتىمدى پايدالانىلۋىن جانە ساقتالۋىن, سون­داي-اق قارجىلىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۆەدوم­ستۆوارالىق ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;15) يندۋستريا جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – ەلدىڭ ەكونوميكاسىندا ونەركاسىپ پەن ءوندىرىستىڭ يندۋستريا­لىق-يننوۆاتسيالىق جانە عىلىمي-تەحنيكالىق تۇرعىدان دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;16) ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – ەكونوميكانىڭ ەنەرگيا جانە ەنەرگيا رەسۋرستارىنا قاجەتتىلىگىن قاناعاتتاندىرۋدى, وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنىن دامىتۋدى, سونداي-اق ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;17) توتەنشە جاعدايلار سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – تابيعي جانە تەحنو­گەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە جويۋ, ازاماتتىق قورعانىس, ءورت جانە ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك, مەملەكەتتىك ماتەريالدىق رەزەرۆتى قالىپتاستىرۋ جانە دامىتۋ, توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ مەن جويۋدىڭ مەملەكەتتىك جۇيەسىنىڭ جۇمىس ىستەۋى مەن ودان ءارى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ, ءورتتىڭ الدىن الۋ مەن ءسوندىرۋدى ۇيىمداستىرۋ سالاسىنداعى سالاارالىق ۇيلەستىرۋ سالاسىندا مەملەكەتتىك ساياساتتى قالىپتاستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;18) ادىلەت ورگاندارى – مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ۇيىمداردىڭ, لاۋازىمدى ادامدار مەن ازاماتتاردىڭ جۇمىسىندا زاڭدىلىق رەجيمىن قول­دايتىن, ازاماتتار مەن ۇيىمداردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن اتقارۋشى ورگاندار;19) حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – الەۋمەتتىك جانە ەڭبەك قاتىناستارىندا, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدا زاڭدىلىقتىڭ ساقتا­لۋىن جانە كەلىسىمدى نىعايتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;20) مادەنيەت سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – قوعامنىڭ تاريحي-مادەني جانە رۋحاني-يماندىلىق قۇندىلىقتارىن ساقتاۋدى, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ جانە باسقا دا تىلدەردىڭ سەرپىندى دامۋىن, ىشكى ساياسي تۇراقتىلىقتى جانە ەتنوس­ارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;21) ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – ساپالى جانە قول­جەتىمدى ءبىلىم بەرۋدى, قازاقستاندىق عىلىمنىڭ ورنىقتى دامۋىن, مەم­لەكەتتىك جاستار ساياساتىن ىسكە اسىرۋدى, بالالاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;22) دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – حالىق دەنساۋلىعىن قورعاۋدى, اسا قاۋىپتى جانە كارانتيندىك ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ تارالۋىنان قورعاۋدى, ازاماتتاردىڭ ءتيىمدى, ساپالى جانە قولجەتىمدى دارىلىك زاتتارعا قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى  ورگان;23) تۋريزم, دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – قازاقستاندا ءتۋريزمنىڭ, بۇقارالىق سپورتتىڭ دامۋىن, ەل حالقىنىڭ دەنە شى­نىقتىرۋ مادەنيەتىن نىعايتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;24) جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان – جەردى ۇتىمدى پايدالانۋدى جانە قورعاۋدى, جەر زاڭناماسىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;25) مەملەكەتتىك ستاتيستيكا سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – ءوز قۇزىرەتى شەگىندە مەملەكەتتىك ستاتيستيكا سالاسىندا باسشىلىقتى, سونداي-اق سالا­ارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;26) باسەكەلەستىكتى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مونوپولياعا قارسى زاڭناماسىن بۇزۋدىڭ الدىن الۋدى, انىقتاۋدى جانە جولىن كەسۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;27) جەر قويناۋىن زەردەلەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان – جەر قويناۋىن گەولوگيالىق زەردەلەۋ, ۇتىمدى جانە كەشەندى پايدالانۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياسات پەن باقىلاۋدىڭ, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىندا وزگە دە فۋنكتسيالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;28) ءدىن ىستەرى جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان – ءدىني قىزمەت سالاسىنداعى مەملەكەتتىك رەتتەۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;29) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى – قارجى جۇيەسىنىڭ تۇ­راقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جاردەمدەسەتىن, قازاقستان رەسپۋبليكا­سىنىڭ پرەزيدەنتىنە ەسەپ بەرەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق بانكى;30) رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتى – بيۋدجەت قاراجاتىن, مەملەكەتتىك م ۇلىكتى, ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قورىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ اكتيۆتەرىن پايدالانۋ كەزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بيۋدجەت جانە وزگە دە زاڭناماسىنىڭ بۇزىلۋىن انىقتاۋدى, جويۋدى جانە ونى بۇزۋعا جول بەرمەۋدى قامتاماسىز ەتەتىن, سونداي-اق رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسىمدەردىڭ تولىق جانە ۋاقتىلى تۇسۋىنە, سالىقتىق جانە كەدەندىك اكىمشىلىك ەتۋدىڭ تيىمدىلىگىنە باقىلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن, قازاقستان رەسپۋبليكا­سىنىڭ پرەزيدەنتiنە تiكەلەي باعىناتىن جانە ەسەپ بەرەتiن سىرتقى مەملەكەتتiك قارجىلىق باقىلاۋدىڭ جوعارى ورگانى.2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتiك ورگاندارى ءوز قۇزىرەتتەرى شەگiندە:1) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جونiندەگi ءىس-شارالاردى جوسپارلاۋ جانە وتكiزۋ بويىنشا ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمداردىڭ قىزمەتiنە باسشىلىق ەتەدi;2) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiك جۇيەسiن جەتiلدiرۋ جونiندە ۇسىنىستار ەنگiزەدi;3) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى زاڭدار مەن وزگە دە نورماتيۆتiك-قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدi;4) مەملەكەتتىك قۇپيالاردى قورعاۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى ساقتاي وتىرىپ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ جاي-كۇيى مەن ونى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قولدانىلاتىن شارالار تۋرالى حالىقتى حاباردار ەتەدى, ناسيحات جانە قارسى ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزەدى;5) ءىس-ارەكەتتەرi (نەمەسە ارەكەتسiزدiگi) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىنiڭ بۇزىلۋىنا, ۇلتتىق قاۋiپسiزدiگiنە قاۋىپ تونۋىنە اكەپ سوعاتىن لاۋازىمدى ادامداردى, مەملەكەتتiك قىزمەتشiلەردi ءتيiستى جاۋاپتى­لىققا تارتادى.

16-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەرگiلiكتi وكiلدi جانەاتقارۋشى ورگاندارىنىڭ وكiلەتتiكتەرiوبلىستاردىڭ (رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ) جەرگiلiكتi وكiلدi جانە اتقارۋشى ورگاندارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن قۇزىرەت شەگiندە:1) تيiستi اكiمشiلiك-اۋماقتىق بىرلىكتەردە ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتا­ماسىز ەتۋ جونiندە شارالار قولدانادى جانە جۇمىس ۇيىمداستىرادى;2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi بەلگiلەگەن جۇمىلدىرۋ قۋات­تارى مەن جۇمىلدىرۋ رەزەرۆتەرiنiڭ (رەسۋرستارىنىڭ) ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدi.

4-تاراۋ. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ17-باپ. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ كەزiندەگi ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ كەپiلدiكتەرi1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناما مەن حالىقارالىق شارتتارعا سايكەس ءوز اۋماعىندا ءاربiر ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قاۋiپسiزدiگiن قامتاماسىز ەتەدi. مەملەكەت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان تىسقارى جەرلەردە جۇرگەن قازاقستان ازاماتتارىن قورعاۋعا جانە ولارعا قامقورلىق جاساۋعا كەپiلدiك بەرەدi.2. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ كەزىندە ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى تەك زاڭدارمەن جانە كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستى, قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋدى, ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن, حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن يماندىلىعىن قورعاۋ ماقساتىندا قانشالىقتى قاجەت بولسا, سونشالىقتى عانا شەكتەلۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە اتالعان ادامدار زاڭنامادا بەلگiلەنگەن تارتiپپەن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانداردان ءوز قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ شەكتەلۋi جونiندە تۇسiنىكتەر الۋعا قۇقىلى.3. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ كەزiندە ءوز وكiلەتتiكتەرiن اسىرا پايدالانعان لاۋازىمدى ادامدار زاڭدا بەلگiلەنگەن جاۋاپتىلىقتا بولادى.4. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋگە جاردەمدەسەتىن ادامدارعا مەملەكەتتiك قولداۋعا, ونىڭ iشiندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناما­سىنا سايكەس ولاردىڭ قۇقىقتىق جاعىنان قورعالۋىنا كەپiلدiك بەرiلەدi.

18-باپ. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جونiندەگi شارالار1. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە مەملەكەتتiڭ بارلىق ورگاندارى مەن لاۋازىمدى ادامدارى, سونداي-اق ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جونiندەگi شارالاردى iسكە اسىرۋعا زاڭدى نەگiزدە قاتىساتىن ازاماتتار مەن ۇيىمدار قۇزىرەتiنiڭ اراجiگi ناقتى اجىراتىلعان جانە ولاردىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىس iستەۋi قامتاماسىز ەتىلگەن كەزدە دايەكتىلىكپەن iسكە اسىرىلاتىن مەملەكەتتiك ساياسات ارقىلى قول جەتكىزىلەدى.2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوزiنiڭ ۇلتتىق قاۋiپسiزدiگiن ءوز بيلىگىندەگى بارلىق, ونىڭ iشiندە بiرجاقتى نەمەسە حالىقارالىق شارتتارعا سايكەس قولدانىلاتىن ەكونوميكالىق, ساياسي, اسكەري, قۇقىقتىق, ارناۋلى (بارلاۋ, قارسى بارلاۋ) قۇرالدارمەن جانە ادiستەرمەن قامتاماسىز ەتەدi.ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جونiندەگi تالاپتار:1) ەلدiڭ الەۋمەتتiك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ باعىتتارى مەن كەزەڭدەرiن ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ;2) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى زاڭنامالىق جانە وزگە دە نورما­تيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەۋ, قابىلداۋ مەن ورىنداۋ كەزiندە مiندەتتi تۇردە ەسكەرiلەدi.3. ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ:1) مەملەكەتتىڭ وسى سالاداعى قىزمەتiنiڭ نەگiزگi باعىتتارىن ايقىنداۋ;2) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiككە تونگەن قاۋىپ-قاتەردi, سونداي-اق شەت ەلدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ساياسي باستامالارىن ىلگەرىلەتۋ مۇمكىندىكتەرىن انىقتاۋ جانە بولجاۋ;3) ۇلتتىق قاۋiپسiزدiككە تونەتiن قاۋىپ-قاتەردiڭ الدىن الۋ جانە ونى بەيتاراپتاندىرۋ جونiندە, ونىڭ iشiندە وسى قاۋىپ-قاتەردi تۋىنداتاتىن سەبەپتەر مەن جاعدايلاردى جويۋ جونiندە جەدەل جانە ۇزاق مەرزiمدi شارالار كەشەنiن جۇزەگە اسىرۋ;4) ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تiكەلەي قاۋىپ-قاتەر تونگەن, وعان قول سۇعۋشىلىق بولعان جاعدايلاردا, ونىڭ iشiندە مەملەكەتىشىلىك, ترانسشەكارالىق جانە جاھاندىق سيپاتتاعى توسىن جانە توتەنشە جاعدايلار تۋىنداعان كەزدە ۇلتتىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ كۇشتەرi مەن قۇرالدارىن جۇمىلدىرۋ;5) ۇلتتىق مۇددەلەردi قورعاۋ جونiندەگi شەشiمدەر مەن iس-ارەكەتتەردi كىدىرىسسىز قابىلداۋ, ۇلتتىق قاۋiپسiزدiككە قول سۇعاتىن زاڭسىز iس-ارەكەتتەردiڭ جولىن كەسۋ, وزگە دە قۇقىق شەكتەۋ شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ;6) ۇلتتىق مۇددەلەرگە قول سۇعۋشىلىققا بايلانىستى زارداپتاردى وقشاۋلاۋ جانە جويۋ, قالپىنا كەلتiرۋ شارالارى كەشەنiن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى ۇلتتىق مۇددەلەر قورعالۋىنىڭ قاجەتتi دەڭگەيiنە قول جەتكiزۋ مەن ونى ساقتاپ وتىرۋدان تۇرادى.4. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى شارالاردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيالار, كەڭەستەر نەمەسە شتابتار قۇرىلۋى مۇمكىن.وسى زاڭنىڭ 15-بابىنا سايكەس ۇلتتىق قاۋ

سوڭعى جاڭالىقتار