دەپۋتاتتار ەلىمىزدە قانت ديابەتىنىڭ كوبەيىپ كەتۋىنە بايلانىستى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا دينار نوكەتاەۆا وسىعان بايلانىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆتىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى.
«ەلىمىزدە 2018 جىلدىڭ قازان ايىنا ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرعان قانت ديابەتىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردىڭ سانى 326 449 ادامدى قۇراعانىمەن, ناۋقاستاردىڭ ناقتى سانى رەسمي كورسەتكىشتەردەن ايتارلىقتاي اسىپ تۇسەدى. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندىقتاردىڭ كوپشىلىگى قانداعى قانت دەڭگەيىن باقىلاۋعا ەرەكشە ءمان بەرمەيدى, دەنساۋلىق جاعدايىنا نەمقۇرايلى قارايدى, سونىڭ سالدارىنان ءوز سىرقاتى تۋرالى كەش ءبىلىپ جاتادى. حالىقارالىق ديابەت قاۋىمداستىعىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, قازاقستاندا 700 مىڭعا جۋىق قانت ديابەتىمەن اۋىراتىن ناۋقاس بار, جانە قانت ديابەتى ەلىمىزدە ىندەت سيپاتىنا يە بولعان», دەيدى د. نوكەتاەۆا.
قانت ديابەتىنە شالدىققان بالالاردىڭ اتا-انالارى سوڭعى بىرنەشە جىل ىشىندە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى نەمقۇرايلىلىق تانىتقانىن وكىنىشپەن جەتكىزگەنىن اتاپ ءوتتى.
سونداي اق دەپۋتات اتالمىش ماسەلەگە قاتىستى باق-تا تەك «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە اتالعان جاعدايلار بويىنشا بىرنەشە ماقالالار شىعىپ, الماتى قالاسىندا قانت ديابەتىنىڭ 1-تۇرىنە شالدىققان بالالاردىڭ اتا-انالارىنىڭ قاتىسۋىمەن بىرنەشە ءباسپاسوز كونفەرەنتسيالاردىڭ وتكەنىن ايتتى.
«ولاردى مازالايتىن ەڭ باستى ماسەلە قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ «الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلاردىڭ جانە اينالاداعىلار ءۇشىن قاۋىپ توندىرەتىن اۋرۋلاردىڭ تىزبەسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 21 مامىرداعى № 367 بۇيرىعىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىسىنىڭ جوباسى بولىپ وتىر», دەيدى دەپۋتات.
جوباعا سايكەس قانت ديابەتى, جاڭا ديناميكالىق باقىلاۋعا الىناتىن سىرقاتتار تىزبەسىنە ەنگىزۋ سىلتاۋىمەن, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار اۋرۋلار تىزىمىنەن الىنىپ تاستالماق.
اتا-انالاردىڭ ايتۋىنشا, قازىردىڭ وزىندە ديابەتتىك قامتاماسىز ەتۋ, ءبىرىنشى كەزەكتە ءدارى-دارمەكتەرمەن 100%-عا قامتىلماعان.
سونىمەن قاتار دينار نوكەتاەۆا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە بىرقاتار ۇسىنىستار جاسادى:
1. قانت ديابەتى بويىنشا ۇلتتىق جوسپار ازىرلەۋ جانە قابىلداۋ;
2. قانت ديابەتىن الەۋمەتتىك ماڭىزى بار اۋرۋلار تىزىمىندە قالدىرۋ;
3. «ديابەت جانە بالالار» ۆەدومستۆوارالىق جوسپارىن قابىلداۋ;
4. رەزەرۆتىك ينسۋليندىك قور قۇرۋ;
5. تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمى اياسىندا گليۋكاگوندى ساتىپ الۋ پراكتيكاسىن جالعاستىرۋ;
6. ساناتورلى-كۋرورتتىق ۇلگىدەگى قانت ديابەتى بار بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان وڭالتۋ ورتالىعىن قۇرۋ;
7. تەكسەرۋ مەرزىمدىلىگىن: ورتا مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ تەكسەرۋى – ايىنا 1 رەت, باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك دارىگەرىنىڭ تەكسەرۋى – 3 ايدا 1 رەت, ەندوكرينولوگتىڭ تەكسەرۋى – 3 ايدا 1 رەت ەتىپ وزگەرتۋ;
8. قانت ديابەتىمەن ءومىر ءسۇرۋ داعدىلارىنا ۇيرەتۋ بويىنشا مامانداندىرىلعان «مەكتەپتەر» ۇيىمداستىرۋ;
دەپۋتات د. نوكەتاەۆا مينيستر ە. ءبىرتانوۆتان اتالعان ۇسىنىستاردى قاراستىرۋدى جانە ءتيىستى شارالار قابىلداۋدى سۇرادى.