سوڭعى تەحنولوگيالار تەمەكىمەن كۇرەستە جەڭىپ شىقتى

شىلىم شەگۋدىڭ زارداپتارى وتە اۋىر. ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, تەمەكىدەن باس تارتۋدى ۇيعارعان ادامداردىڭ تەك 1%-ى باستاعان ىستەرىن سوڭىنا دەيىن جەتكىزەدى. وسى ءۇردىس XX عاسىردىڭ اياعىندا جانە وسى عاسىردىڭ باسىندا ساقتالعان,  الايدا سوڭعى 5 جىلدى رەۆوليۋتسيالىق دەپ اتاۋعا كەلەدى, سەبەبى ەڭ سوڭعى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى شىلىم شەگۋدەن تولىق باس تارتۋعا مۇمكىندىك كوبەيگەن.

تاڭداۋ قۇقىعىنىڭ ارقاسىندا تۇتىنۋشىعا ۇيرەنشىكتى داعدىنى ساقتاۋعا جانە ەلەكتروندى تەمەكى مەن تەمەكىنى قىزدىرۋ جۇيەلەرىنىڭ كومەگىمەن شىلىم شەگۋدەن تولىقتاي قۇتىلۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى.

روبەرت ۋەست, University College London مىنەز-ق ۇلىق عىلىمى مەن پروفەسسورى, تەمەكىنى قىزدىرۋ جۇيەلەرىنىڭ ارتىقشىلىعىن بەلگىلەپ كورسەتتى.

بىرىنشىدەن, نيكوتيندى اعزاعا بالامالى تاسىلدەرمەن جەتكىزىپ, شىلىم شەگۋشىلەردىڭ دەنساۋلىعىنا زيانىن ازايتادى. ادامعا ەڭ ۇلكەن زياندى نيكوتين ەمەس, سيگارەتتەگى تەمەكىنىڭ جانۋ ونىمدەرى كەلتىرەتىنى الدەقاشان دالەلدەنگەن. يننوۆاتسيالىق ونىمدەر تەمەكىنى تۇتىنۋدان تۋىندايتىن زياندى 90-95%-عا تومەندەتەدى.

ەكىنشىدەن, شىلىم شەگۋدى بىردەن تاستاۋعا تالپىناتىن بارلىق ادام ۇشىرايتىن ساتسىزدىك ىقتيمالدىعى نولگە دەيىن تومەندەتىلەدى. ياعني, تەمەكى ونىمدەرىنىڭ اعزاعا تيگىزەتىن اسەرىن ازايتۋدىڭ بۇكىل ۇدەرىسى جايلى وتەدى.

ۇشىنشىدەن, بالامالى ونىمدەر شىلىم شەگۋدەن باس تارتۋدىڭ وڭ ناتيجەمەن اياقتالۋىن ەكى ەسە ۇلعايتادى. بۇل - تيىمدىلىكتىڭ كورسەتكىشى!

قازىرگى تاڭدا ەلەكتروندى تەمەكىنىڭ  جانە تەمەكىنى قىزدىرۋ جۇيەلەرىنىڭ بالامالى ونىمدەر نارىعىندا باسىمدىق كورسەتۋگە ابدەن لايىق ەكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. 

مىسال رەتىندە كانادا تاجىريبەسىن كەلتىرەيىك. وندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى تەمەكى شەگۋشىلەر ءۇشىن نيكوتيندى جەتكىزۋدىڭ ەلەكتروندى جۇيەلەرى تۋرالى حاباردار ەتۋ باعدارلاماسىن ازىرلەگەن.

كانادا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى تەمەكىنى تۇتىنۋدى قاداعالاۋ ديرەكتوراتىنىڭ باس ديرەكتورى دجەيمس ۆان لۋننىڭ ايتۋىنشا, 2018 جىلى مامىردا ەلدە ەلەكتروندى تەمەكى  ءۇشىن جاڭا نورماتيۆتىك رەجيم جاسالعان بولاتىن.

«زاڭ تەمەكى شەگۋشىلەرگە ءونىمنىڭ زيانى ازىراق نۇسقاسى رەتىندە ەلەكتروندى تەمەكىنى ۇسىنۋدا», - دەپ اتاپ كورسەتتى دجەيمس ۆان لۋن.

قازىرگى تاڭدا كانادادا شىلىم شەگۋشىلەر ۇلەسى 18% نەمەسە 5,3 ملن ادامدى قۇرايدى, دەگەنمەن 2035 جىلعا قاراي دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ شىلىم شەگۋشىلەر سانىن 1,75 ملن ادامعا دەيىن تومەندەتۋگە نيەتى بار.

سونداي-اق, ەۋروپادا جاڭا تەحنولوگيالار زياندى ادەتتەن باس تارتۋ مۇمكىندىگىن ۇسىنادى دەگەن سەنىم كوپ تارالعان. شىلىم شەگۋمەن كۇرەستەگى تانىمال حالىقارالىق ساراپشى, بريتاندىق Action on Smoking and Health (ASH) ۇيىمىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى دەبورا ارنوتتىڭ ەسەبى بويىنشا, ەلەكتروندى تەمەكى مەن تەمەكىنى قىزدىرۋ جۇيەلەرىن رەتتەۋ اعزاعا زياندى اسەرى از جانە تەمەكى شەگۋدەن باس تارتۋداعى يننوۆاتسيالاردى قولدانۋدى ەسكەرەتىن ستراتەگياعا نەگىزدەلۋى تيىس. 

وسىنداي ساياسات ۇلىبريتانياعا شىلىم شەگۋدىڭ ەڭ تومەن دەڭگەيىنە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى - 15,5%. ونىڭ ايتۋىنشا, ستراتەگيانىڭ وزگە ەلدەردە تولىققاندى ىسكە اسىرىلۋى ءۇشىن رەتتەۋ جۇيەسىنىڭ ترانسفورماتسياسى جانە مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ قاجەت. دەبورا ارنوتت پاتسيەنتتەردى, مەديتسينا ماماندارىن جانە باق-ىن ەلەكتروندى جۇيەلەردىڭ ارتىقشىلىقتارى تۋرالى اقپاراتتاندىرۋدى تالاپ ەتەدى, سەبەبى انىق ەمەس اقپارات تەمەكىگە تاۋەلدىلىكپەن كۇرەستە كەدەرگى كەلتىرە بەرەدى. 

ۆيكيپەديا ەنتسيكلوپەديا رەتىندە كىتاپحانالارعا بارۋ قاجەتتىلىگىن العا تارتقان بولسا, سول سياقتى قازىرگى كەزدەگى تەمەكىنى قىزدىرۋ جۇيەلەرى جاقىن ارادا نيكوتيندى اعزاعا جەتكىزۋدىڭ ءداستۇرلى تاسىلدەرىن الماستىرۋى ء تيىس. ال بۇل, ءوز كەزەگىندە, ءداستۇرلى شىلىم شەگۋگە بايلانىستى اۋرۋلار سانىنىڭ تومەندەۋىن جانە ناتيجەسىندە مەملەكەتتىڭ دەنساۋلىققا جۇمسايتىن شىعىندارىنىڭ  قىسقارۋىن بىلدىرەدى.