ايەل تاعدىرى, قوعامداعى ورنى تۋرالى كوپ ايتىلادى. ايەلدەر بۇرىن ەستىپ-بىلمەگەن ماماندىقتاردى مەڭگەرۋدە. الايدا ايەلگە تاربيەشى, ۇستاز بولۋ تابيعاتىنان بۇيىرعان سياقتى. ءار انا نارەستەسىنىڭ العاشقى ۇستازى. ءبىلىم ۇياسى – مەكتەبىمىزدى ۇلتىمىزدىڭ التىن بەسىگى دەسەك, ونىڭ باپتى بولۋىنا سانالى عۇمىرىن ارنايتىن نەگىزىنەن ايەلدەر قاۋىمى. سوندىقتان 2008 جىلى ەڭ جوعارى «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعى تاعايىندالعاندا, العاشقى يەگەرى ايەل ءارى ۇستاز بولۋى بەكەر ەمەس. ۇلاعاتتى ۇستاز اياگۇل ميرازوۆانىڭ ەلباسى قولىنان التىن جۇلدىز الۋىن ءبىلىم سالاسىنداعى ايەلدەر قاۋىمىنا كورسەتىلگەن قۇرمەت دەپ قابىلدادىم. قۋانىشتى ساتتە «اياگۇلدىڭ كەۋدەسىندە «التىن جۇلدىز» جارقىراعان كۇن – بۇكىل ۇستازداردىڭ جۇلدىزى جانعان كۇن» دەگەنىم ەسىمدە. شىنىندا, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ: «اياگۇل ميرازوۆاعا بەرىلگەن بۇل جوعارى ناگرادانى ەلىمىزدىڭ بارشا ۇستازدار قاۋىمىنىڭ قىزمەتىنە مەملەكەتتىڭ كورسەتىپ وتىرعان قۇرمەتى دەپ بىلەسىزدەر» دەگەن ءسوزى ەلدەگى ۇستازداردىڭ ەڭسەسىن كوتەردى. ەلباسىنىڭ قازاق مەكتەبىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتقان, «قازاق مەكتەپتەرىندە ءبىلىم ساپاسى تومەن» دەگەن قارا باعانىڭ جالعاندىعىن دالەلدەپ, بالا ساناسىنا ءتىل, تاريح, تۋعان جەر سياقتى باعا جەتپەس رۋحاني قۇندىلىقتاردى, عاسىرلار بويى ۇلتتىق تاربيەنىڭ قاعيدالارى بولىپ قالىپتاسقان كىسىلىك, ادامگەرشىلىك, ۇلكەندى سىيلاۋ, ادەپتەن اتتاماۋ, اتا جولى, انا تاربيەسى دەگەن بەكزات قازىنامىزدى بەرە بىلۋىندە ەكەنىن ءىس جۇزىندە كورسەتە العان, ياعني قازاق مەكتەبىنىڭ قوعامدا ءادىل باعاسىن الۋىنا بۇكىل ءومىرىن ارناعان اياگۇل ميرازوۆانىڭ ەلدەگى ەڭ جوعارى ماراپاتقا يە بولۋى – ۇلتتىق ماقتانىش ءارى مارتەبە.
اياگۇل تورەقىزى جامبىل وبلىسىنىڭ جۋالى اۋدانىنىڭ بەرىكقارا اۋىلىندا 1948 جىلى 15 جەلتوقساندا دۇنيەگە كەلدى. بۇل ءار قازاقتىڭ كوڭىلىنىڭ تورىندە تۇراتىن ب.مومىش ۇلى مەن ش.مۇرتازا سىندى ۇلىلاردى بەرگەن كيەلى مەكەن. اياگۇل ولاردىڭ ءومىرى مەن وسيەتىن ەستىپ-ءبىلىپ, وقىپ ءوستى. ءوزى سول وڭىرگە بەلگىلى تەكتى اۋلەتتىڭ ۇرپاعى. ءتۇپ اتاسى اۋليەاتا وڭىرىنە بەلگىلى بالتا اقىن. بەرگى اتالارى بيلىكول وڭىرىنە ءسوزى جۇرگەن, وتارشىلاردان حالقىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋداعى قايسار مىنەزىنە سۇيسىنگەن جۇرتى «كوكجال بولىس» اتاپ كەتكەن تولىمبەك بي, ال ونىڭ بالاسى ميراز اتاسى ەل اراسىندا وتە سىيلى بولىپتى. سول كەزدىڭ وزىندە مۇمكىندىگىنشە ساۋاتىن اشۋعا ارەكەتتەنگەن. اقىن اتاسىنىڭ ولەڭدەرىن جانە حالىقتىڭ اۋىز ادەبيەتىن جاقسى بىلگەن ەكەن. ءوز ورتاسىندا بۇل كىسىنى «اۋا-رايىنىڭ ەسەپشىسى» دەپ اتاپ كەتكەن. ول كىسى قازاقى پايىممەن تابيعات سىرىن ءتۇسىنىپ, جورامال جاسايتىن جۇلدىزشى بولىپتى. وتىرعىزعان اعاشتارى مەن باۋ-باقشاسى «ميراز اتانىڭ ەمەنى» دەپ كەيىنگە دەيىن ساقتالىپتى. اياگۇلدىڭ اتا-اناسى تۋرالى دا زامانداستارىنان جاقسى ەستەلىكتەر قالدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, بەرەكەلى, قوناقجاي, ءبىر-بىرىنە سىيلاستىعى جوعارى ادامدار ەكەن. قازاق تەكتىلىك دەگەن ۇعىمعا وتە ءمان بەرگەن عوي. قازاقتا «وتباسىنا قاراپ بالا وسەدى, قاراعايعا قاراپ تال وسەدى» دەگەن ءسوز بار. بۇل حالىقتىق پەداگوگيكانىڭ قورىنا ۇلتتىق ۇستانىمى بولىپ كىرگەن. اتا مەن اجەنىڭ, اكە مەن شەشەنىڭ وتباسىنداعى ونەگەسى بالالارى ءۇشىن ومىرلىك تاعىلىم بولىپ قالىپتاساتىنى اياگۇل تورەقىزىنىڭ بۇكىل بولمىسىنان بايقالادى. وسىنداي باق قونىپ, ىرىس دارىعان وتباسىندا تاربيەلەنگەن جەتى بالانىڭ ءبارى اتا-باباسىنان كەلە جاتقان ءداستۇردى ساقتاپ, ەلىنىڭ الەۋەتىن جاقسارتۋعا, قۋاتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ەڭبەك ەتۋدە. ولار تۋعان مەكەنىنەن قول ۇزبەگەن. ونىڭ دالەلى – اكە اقىلىمەن مەشىت سالۋى, وزدەرى ءبىلىم العان مەكتەبىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋى, بابالار رۋحىنا ارناپ مونۋمەنت تۇرعىزۋى, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, وق پەن وتتىڭ استىندا ءجۇرىپ جەڭىستى جاقىنداتۋعا ۇلەس قوسقان اكە رۋحىنا مەرەكە قارساڭىندا فۋتبول, ۆولەيبول سياقتى سپورت تۇرلەرىنەن ءداستۇرلى تۋرنير وتكىزىپ, اۋىل جاستارىمەن كەزدەسىپ تۇرۋى. وسى ءداستۇردى كەيىن بالالارى دا جالعاستىرۋى مۇمكىن.
اياگۇل بارلىق ءپاندى ۇزدىك باعامەن وقىدى. دارىگەر بولۋدى ارمانداعان ەكەن. الايدا اكەسىنىڭ جانە سۇيىكتى ۇستازى سايلاۋحان ءسلامحان ۇلىنىڭ كەڭەسىمەن تاراز پەدينستيتۋتىنا ءتۇسىپ, ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ شىعادى. بۇكىل ءومىرىن بالا تاربيەسىنە ارناعان ءسلامحان مىرزا اياگۇلدىڭ بويىنداعى جاقسى قاسيەتتەرىن, اسىرەسە ونىڭ وقۋشىلار كوميتەتىن باسقارىپ, ءتىپتى باستاۋىش سىنىپتاردا مۇعالىمگە كومەكشى بولىپ جۇرەتىنىن بايقاپ, جاس قىزدىڭ كوڭىلىن ادامزات تاريحىنداعى ەڭ قاسيەتتى, ەڭ قاجەتتى ماماندىققا ساتىمەن بۇرىپتى. ءبىر كەزدەگى شاكىرتى ەڭبەك جولىن ءوز مەكتەبىنەن باستاعان كەزدە بالا جانىن تۇسىنەتىن ۇستاز: «بالالارعا كەشىرىمشىل, مەيرىمى كۇن كوزىندەي, بالالار اينالا ءۇيىرىلىپ قاسىنان شىقپايتىن», دەيدى. اياگۇل ۇستاز بولۋعا جارالعانداي. قوعامداعى ەڭ كيەلى مەكەمە – مەكتەپ ەسىگىن اشقان ساتتەن ومىرلىك ۇستانىمىن: «ۇستاز باقىتى – شاكىرتىڭمەن بىرگە قۋانا ءبىلۋ» دەپ بەلگىلەدى.
بۇگىندە اياگۇل تورەقىزى «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى», «التىن جۇلدىز» جانە «وتان» وردەندەرىنىڭ يەگەرى, «قازكسر حالىق اعارتۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى», «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قىزمەتكەرى», ء«بىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى», ى.التىنسارين اتىنداعى جانە «دارىن» مەدالدەرىنىڭ يەگەرى. قازاقستان پەداگوگيكالىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ جانە قازاقستان گۋمانيتارلىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ مۇشەسى. سەمەي قالاسى قازاق يننوۆاتسيالىق گۋمانيتارلىق زاڭ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرمەتتى پروفەسسورى, جامبىل وبلىسىنىڭ, جۋالى اۋدانىنىڭ جانە الماتى قالاسىنىڭ «قۇرمەتتى ازاماتى». ۇلاعاتتى ۇستاز 7, 8, 9 سىنىپتارعا ارنالعان گەومەتريا وقۋلىقتارى مەن ەسەپتەر جيناقتارىنىڭ جانە كوپتەگەن ديداكتيكالىق ماتەريالداردىڭ, 300-گە جۋىق پۋبليتسيستيكالىق-پەداگوگيكالىق ماقالالاردىڭ اۆتورى, ونەرتاپقىشتىق پاتەنت يەسى. ول وسى جەتىستىكتەرگە قالاي كەلدى؟
اياگۇل تورەقىزى 1977-1990 جىلدارى الماتىداعى №86 جانە №136 مەكتەپتەردە ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى, ديرەكتوردىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى بولدى. 1991 جىلدىڭ تامىز ايىندا جاڭادان قۇرىلعان №159 قازاق مەكتەبىنە ديرەكتور بولىپ كەلدى. بۇل جەلتوقسان وقيعاسىنان كەيىن حالىق ساناسىنداعى ۇلكەن سەرپىلىستىڭ اسەرىنەن قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپكە سۇرانىستىڭ وتە جوعارى كەزى ەدى. مەكتەپ الماتىداعى ەڭ العاشقى قازاق مەكتەبى, كەيىن ءورىستىلدى مەكتەپ-ينتەرنات بولعان ەسكى عيماراتتا, ونىڭ وزىندە ەل اراسىندا تانىمال ازاماتتاردىڭ ارالاسۋىمەن ەش دايىندىقسىز اشىلدى. ۇلكەن باستامانىڭ قيىنشىلىعى بولەك اڭگىمە. بۇگىندە مۇندا وقۋ-تاربيە جۇمىسىن ساپالى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي بار. جانىنان قوسىمشا جاڭا وقۋ عيماراتى جانە سپورت كەشەنى سالىندى, ارنايى تەحنيكالىق قۇرالدارمەن جابدىقتالعان پاندىك كابينەتتەر, كىتاپحانا, سپورت زالى, باسسەين, اكت زالى, اسحانا بار, جوعارى تالعاممەن بەزەندىرىلگەن. وسىنىڭ ءبارى اياگۇل تورەقىزىنىڭ ۇيىمداستىرۋ قابىلەتىنىڭ جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى.
ءبىز وسى مەكتەپتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن كورىپ جۇردىك. وقۋ مينيسترلىگى جانە ى.التىنسارين اتىنداعى ءبىلىم اكادەمياسى كورشى عيماراتتا ورنالاسقان بولاتىن. اياگۇل تورەقىزى ءبىرىنشى كۇننەن ءوز مىندەتىن ورىنداۋعا ۇلكەن جىگەرمەن كىرىستى. جاڭا قۇرىلعان مەكتەپتىڭ الدىنا قويعان ماقساتى: ء«بىلىمنىڭ بىلىكتىلىگىن, تاربيەنىڭ ءتالىمىن بەرە وتىرىپ, ۇلتتىق ۇلگىدەن الەمدىك ءبىلىم كەڭىستىگىنە شىعۋ». مەكتەپ ۇجىمى تولاعاي تابىسقا جەتتى. مەملەكەتىمىزدىڭ باستى مەرەكەسىنىڭ جانە مەكتەپتىڭ 10 جىلدىعىندا «رەسپۋبليكالىق تاڭداۋلى مەكتەپ» بايقاۋىنىڭ باس جۇلدەسىن, ودان كەيىن بىرنەشە رەت «رەسپۋبليكالىق ەڭ ۇزدىك ءبىلىم ۇياسى», «ەڭ ۇزدىك پەداگوگيكالىق ۇجىم» بولدى. ال 2018 جىلى قالا بويىنشا وتكەن «ەڭ ۇزدىك پەداگوگيكالىق ۇجىم» بايقاۋىندا تاعى دا باس جۇلدەگە يە بولىپ, قالا اكىمى تاعايىنداعان 22 ملن 600 مىڭ تەڭگەنىڭ گرانتىن جەڭىپ الدى. شيرەك عاسىر تاريحىندا 171 «التىن بەلگى», 178 «ەرەكشە اتتەستات» يەگەرى شىقتى. 123 تۇلەگى «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن وقىدى. 173 حالىقارالىق عىلىمي جوبا جەڭىمپازى, 49 حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق وليمپيادا جەڭىمپازى بولدى. بىتىرۋشىلەردىڭ ءبارى دەرلىك جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءتۇستى. 2014-2016 جىلدارى رەسپۋبليكادا ەڭ جوعارى 125 بالل جيناعان ءاسيا مارات, ارۋجان مەيىرحانوۆا, ءرامزيا وسپانوۆا وسى مەكتەپتىڭ تۇلەكتەرى.
اياگۇل تورەقىزىنىڭ تابىستارىنىڭ ءبىرى – بىلىكتى, ىزدەنىمپاز, ەڭبەكقور, پەداگوگيكالىق مادەنيەتى جوعارى ۇستازدار ۇجىمىن قالىپتاستىرۋى. بۇل مەكتەپتىڭ ۇستازدارى جىل بويى ءتۇرلى كونكۋرستارعا قاتىسادى. نەگىزگى باپكەر – اياگۇل تورەقىزى, كاسىبي دايىندىقتى ەرەكشە نازاردا ۇستايدى. سوندىقتان مەكتەپتە 2 – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, 2 – «ەرەن ەڭبەگى» مەدالىنىڭ يەگەرى, 10 – التىنسارين مەدالىنىڭ يەگەرى, 12 – ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قايراتكەرى, 26 – ءبىلىم بەرۋ ۇزدىگى, 3 – جىل مۇعالىمى, 3 ۇزدىك پەداگوگ ەڭبەك ەتۋدە. ۇستازداردىڭ كوبى جوعارى ساناتتى, ءار بەسىنشىسى – ءبىرىنشى ساناتتى, 11 ۇستاز – ەكىنشى ساناتتى, رەسپۋبليكادا وزات تاجىريبەسى تاراتىلعاندار – 43, عىلىم ماگيسترلەرى – 5, قازىر ماگيستراتۋرادا وقيتىندار – 6. مۇنداعى ۇستازدار شاكىرتتەردى ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتىپ قويماي, ۇلتتىق پەداگوگيكالىق عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ دامۋىنا ىرگەلى ۇلەس قوستى. كوپ جىلدار ى.التىنسارين اتىنداعى ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ تاجىريبەلىك-ەكسپەريمەنتتىك الاڭى بولدى. ەستەرىڭىزدە بولسا, 1996 جىلى ۇكىمەت قاۋلىسىمەن العاشقى ءتول وقۋلىقتار شىعارۋدى قولعا الدىق. وعان دەيىن قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنەن باسقاسى ورتالىقتا شىققان وقۋلىقتاردىڭ اۋدارماسى بولاتىن. العاشقى وقۋ ستاندارتى مەن وقۋ جوسپارلارىن سول كەزدە جاسادىق تا, وسى مەكتەپتىڭ بازاسىندا تەكسەردىك. بەلگىلى عالىمدارمەن بىرگە وسى مەكتەپتىڭ تاجىريبەلى ۇستازدارى اۆتورلىق توپتاردا وقۋلىقتار مەن وقۋ قۇرالدارىن دايىنداۋعا بەلسەندى تۇردە ارالاستى. سول ءۇردىس ءالى جالعاسۋدا. جۇزگە جۋىق مامانداردىڭ ءار ءۇشىنشىسى وقۋلىق, وقۋ باعدارلامالارى, ديداكتيكالىق, ادىستەمەلىك, ەلەكتروندى قۇرالداردىڭ اۆتورى. وسىنىڭ ءوزى اياگۇل تورەقىزىنىڭ تالىمگەرلىك قىرىنىڭ كورسەتكىشى!
اياگۇل تورەقىزى كۇن سايىن وقۋشىلارىن قارسى الىپ, كوڭىلسىزدەۋ كەلگەن بالانىڭ جاعدايىن سۇراپ, باسىنان سيپاپ سوزگە تارتادى. ۇلكەندەر سەزە بەرمەس, بىراق بالا ءۇشىن اتا-انانىڭ, ۇستازدىڭ مەيىرىمىن سەزىنۋ وتە ماڭىزدى. بالا قينالعاندا ءوزىنىڭ كوڭىل كۇيىن وسىنداي كىسىلەرمەن بولىسەدى. ياعني, بالامەن بىرگە قۋانۋ, قيىن ساتتە كومەكتەسە ءبىلۋدىڭ ءجونى بولەك. بىردە 1-سىنىپ وقىتۋشىسىنىڭ اڭگىمەسىن ەستىگەنىم بار. ساباق ۇستىندە وقۋشىسى باسقالارعا مازا بەرمەگەن سوڭ ۇستازى: «ەرسايىن, قۇربىلارىڭا تيىسە بەرسەڭ, اياگۇل اپايعا ايتامىن» دەگەن عوي. سوندا وقۋشى: ء«يا, اياگۇل اپاي – مەنىڭ دوسىم» دەپتى. اتتەڭ, ءار وقىتۋشى بالا سەنىمىنە وسىلاي يە بولسا عوي.
اياگۇل تورەقىزىنىڭ ۇزاق جىلدار مەكتەپ ديرەكتورى قىزمەتىندە الدىنان وتكەن شاكىرتتەرى بۇگىندە ءارتۇرلى ماماندىق يەلەرى. ءبارى دە ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ نىعايۋىنا ەڭبەك ەتۋدە. مەكتەبىنىڭ, ۇستازدارىنىڭ ماقتانىشىنا اينالعان ازاماتتار قانشاما! ماسەلەن, 10 جاسىنان سيمفونيالىق وركەسترگە مۋزىكا جازعان, بۇگىندە «قازاقتىڭ موتسارتى» اتانعان, دۇنيە ءجۇزىنىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى مۋزىكا ماماندارى ەرەكشە دارىن يەسى دەپ تانىعان, ءىرى بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازى, ەلباسىنىڭ «ەڭ دارىندى ونەرپاز» كۋبوگىنىڭ يەسى, «100 جاڭا ەسىم» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى, «دارىن» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, 13 جاسىندا كونسەرۆاتوريا ستۋدەنتى, 17 جاسىندا ماگيسترانت, 18 جاسىندا ماگيسترلىك ديسسەرتاتسيا قورعاپ, يتاليانىڭ ريم قالاسىنداعى سانتا-چەچيليا اكادەمياسىنىڭ دوكتورانتۋراسىنا قابىلدانعان, بىرنەشە ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەن راحات-بي تولەگەن ۇلى ابدىساعين – اياگۇلدىڭ شاكىرتى. المات يگەنباەۆ مەكتەپتى 15 جاسىندا «التىن بەلگىگە» ءبىتىرىپ, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنە ءتۇسىپ, حالىقارالىق قۇقىق ماماندىعىن مەڭگەردى, مەملەكەتتىك قىزمەتتە تاجىريبە جيناقتاپ, «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن لوندون ۋنيۆەرسيتەتىندە ماگيستراتۋرانى بىتىرگەن. قازىر حالىقارالىق استانا قارجى ورتالىعىنىڭ سوتىندا زاڭگەر. ال بالالار جازۋشىسى زاۋرە تورەحانوۆا بىلتىر «ەڭ ۇزدىك بالالار ادەبيەتى» نوميناتسياسىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. ۇلىبريتانيانىڭ لوندون قالاسىنداعى ەكونوميكا جانە ساياسات عىلىمدارى مەكتەبىنىڭ ستۋدەنتى رۇستەم كەنجەبەكوۆ سۇيىكتى ۇستازى تۋرالى: «بىزدەر ءۇشىن اپايىمىزدىڭ ءجيى ايتاتىن «اينالايىن» ءسوزى ۇستازدىق مەيىرىمنىڭ اجىراماس بولىگى سياقتى. اياگۇل تورەقىزىنىڭ جۇرەگىندە شاكىرتتەرى مەن №159 گيمنازيا ەرەكشە ورىن الادى. حالقىمىزدا كيە دەگەن قاسيەتتى ۇعىم بار ەمەس پە؟! ءسوزسىز, بۇگىندە اياگۇل تورەقىزى گيمنازيا قاراشاڭىراعىنىڭ كيەسى دە, يەسى دە بولىپ وتىر» دەپتى.
ەرەكشە قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى, ادامعا جاناشىرلىق ءبىلدىرىپ, كومەكتەسۋگە دايىن تۇراتىنى. ماسەلەن, اتا-اناسىنان ەرتە ايرىلىپ, ءومىردىڭ قيىنشىلىعىن كورگەن, كىشكەنتاي ۇلىن جەتەكتەپ الماتىعا كەلگەن جاس مامان شولپان قيسىمبەتوۆانىڭ تاعدىرى. قول ءۇشىن بەرەر ەشكىمى جوق. بار بايلىعى – قىزدار پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا مۋزىكا ماماندىعىن مەڭگەرگەن. سونىمەن ءبىر كىسىلەردىڭ كەڭەسىمەن اياگۇلگە بارادى. اياگۇل اڭگىمەسىن مۇقيات تىڭداپ: «دومبىرا اسپابىندا ويناي الاسىڭ با؟» دەپ سۇرايدى. شولپان توردە تۇرعان دومبىرانى الىپ, ابايدىڭ «جەلسىز تۇندە جارىق اي» ءانىن ورىنداپ بەرەدى. ريزا بولعان اياگۇل حانىم: «اينالايىن-اي, ءان ايتساڭ, ءوزىڭ ءبىر جايناپ كەتەدى ەكەنسىڭ», دەپ بىردەن جۇمىسقا قابىلداپتى. بۇگىندە شولپان ديرەكتوردىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى, كومپوزيتور, مۋزىكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى. كەيىن اياگۇلدىڭ ۇسىنىسىمەن, سول كەزدەگى قالالىق وقۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى گۇلميرا ەستايبەكقىزىنىڭ قولداۋىمەن شولپان باسپانالى بولدى. ايتپاقشى, قازىر ءار سىنىپتا دومبىراشىلار ءانسامبلى, ال مەكتەپتىڭ ۇلت اسپاپتار وركەسترى بار.
ءبىلىم سالاسىندا ەڭ كۇردەلى بۋىن – مەكتەپ. اياگۇل تورەقىزى دۇنيەجۇزىلىك تاجىريبەدە بار ءداستۇرلى باسقارۋدان كوشباسشىلىق دەڭگەيگە كوتەرىلگەن تۇلعا. ياعني, مۇنداي باسشىنىڭ شىعارماشىلىق زەرتحاناسىمەن تانىسۋ جاس ماماندارعا قاجەت-اق. كەيىپكەرىمىز الماتى قالاسى مەكتەپ ديرەكتورلارى كەڭەسىنىڭ توراعاسى رەتىندە دە بۇل مىندەتىن ابىرويمەن اتقارىپ ءجۇر. «ەڭبەك ەرى» اتاعىن الىپ, «التىن جۇلدىزدى» كەۋدەسىنە تاققانىنا دا ون جىل بولىپتى. سودان بەرى ەش وزگەرىپ, توقمەيىلسىپ كورگەن ەمەس. كەرىسىنشە, جىلدان-جىلعا قايراتكەرلىك قىرى ايقىندالا ءتۇستى. ول قوعامدا بولىپ جاتقان وقيعالارعا, ەلدىڭ, اسىرەسە, الماتى قالاسىنىڭ ساياسي-الەۋمەتتىك ومىرىنە ارالاسىپ, ءۇن قوسىپ وتىرادى. ادامدىق قاسيەتى, تازالىعى, ادىلدىگى, قاراپايىمدىلىعى, بالاداي ءماز بولىپ قۋانىپ, دانا قارتتاي اقىلىن ايتىپ, قامىققاندى جۇباتىپ جۇرەتىن ەلگەزەكتىگى ونىڭ مىنەزگە باي ەكەنىن كورسەتەدى. ول رەسپۋبليكانىڭ كۇللى مۇعالىمدەر قاۋىمىنا ونەگەسىمەن ۇلگى, تاجىريبەسىمەن ءتالىم, تەرەڭ بىلىمىمەن تاعىلىم كورسەتىپ كەلەدى. سوناۋ مەكتەپ قابىرعاسىندا بالالىق شاعىن بىرگە وتكىزگەن جەڭىسكۇل قۇربىسىمەن قارىم-قاتىناسىنا كىشكەنتاي دا كىربىڭ تۇسپەگەن. جەڭىسكۇل دە ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى, اقىن. ءوزىنىڭ 120 ولەڭىن تەك اياگۇلگە ارناپ, ء«بىز اياگۇل ەكەۋمىز» دەگەن كىتاپ شىعارعان. «اياگۇل تورەقىزى مەن ءۇشىن بىتپەس جىر, سارقىلماس اسىل قازىنا», دەيدى. جۋىردا:
«ايتامىن سەنى ءان قىلىپ, سانامدا بەينەڭ جاڭعىرىپ, جىرىما قوسىپ جازامىن, دوستىعىمىزدى ماڭگىلىك», دەپ, «مەن سەنى ساعىنۋعا جارالعانمىن» دەگەن كىتابىن دا اياگۇلگە ارناپتى. قازاقتىڭ «دوس ەسەبى كوڭىلدە» دەگەن ءسوزى ەكەۋىنە ارنالعانداي.
اياگۇل تورەقىزىنىڭ ۇستازدىق ءومىرىنىڭ وتە مازمۇندى, جەمىستى بولۋىنا قاشاندا ۇلكەن قولداۋ جاساپ جۇرگەن وتاعاسى جۇماباي بايناتوۆ مىرزا. ءوزى دە وسى ۋاقىتقا دەيىن جوعارى وقۋ ورىندارىندا قانشاما ستۋدەنت جاستاردىڭ بەلگىلى ءبىر ماماندىق يەسى بولۋىنا ايانباي ەڭبەك ەتكەن تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ونەرتاپقىشى», «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى. بۇگىندە بالالارى وركەن, اينۇر مەن بالنۇردان نەمەرە ءسۇيىپ وتىرعان باقىتتى اتا-انا. اياگۇل تورەقىزىن مەرەيلى جاسىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, ىزگىلىكتى ەڭبەگىنىڭ يگىلىكتى قايتارىمى ءوزى ايتقانداي شاكىرتتەرىنىڭ قۋانىشى, اتا-انالاردىڭ العىسى بولسىن دەپ تىلەيمىن.
ءشامشا بەركىمباەۆا,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى