«نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى تۋرالى بايانداعان ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا 7 مىڭ شاقىرىم اۆتوجولدى سالۋ جانە قايتا جاڭعىرتۋ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 10 مىڭ شاقىرىم اۆتوجولدى جوندەۋ كوزدەلگەنىن ايتتى, دەپ حابارلايدى primeminister.kz.
«بولىنگەن قاراجات ەسەبىنەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 2,4 مىڭ شاقىرىم اۆتوجول سالىنىپ, قايتا جاڭعىرتىلسا, 7,5 مىڭ شاقىرىم جول جوندەلدى. بارلىق نىساندا 100 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلدى. جول قۇرىلىسىنا 95% وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ماتەريالى پايدالانىلدى», — دەيدى ج. قاسىمبەك.
اتاپ ايتقاندا, ورتالىق — وڭتۇستىك ءدالىزى بويىنشا استانا — تەمىرتاۋ ۋچاسكەسى اياقتالدى, كەلەسى جىلى تەمىرتاۋ-قاراعاندى جانە قاراعاندى قالاسىن اينالىپ وتەتىن جول بولىگى اياقتالادى. بيىل قاراعاندى — بالقاش — بۋرىلبايتال — كۇرتى ۋچاسكەلەرىندە جۇمىس باستالدى. 2019 جىلى كۇرتى — قاپشاعاي جولىندا جۇمىس باستالادى.
ورتالىق — شىعىس ءدالىزى بويىنشا استانا — پاۆلودار ۋچاسكەسىندە شىدەرتى-قالقامان ۋچاسكەسىن قوسپاعاندا, قوزعالىس اشىق. 2 جولاق بويىنشا جۇرۋگە بولادى. پاۆلودار — سەمەي جانە سەمەي — قالباتاۋ ۋچاسكەلەرىندە پاۆلوداردان شىعا بەرىس جولدان باسقا ۋچاسكەلەردىڭ ءبارى اياقتالعان. بۇل جوبا 2019 جىلى بىتپەك.
ورتالىق — باتىس ءدالىزى بويىنشا قاندىاعاش — ماقات ۋچاسكەسىندە جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. بيىل اتىراۋ — استراحان جانە قاندىاعاش — اقتوبە ۋچاسكەلەرىندە جۇمىس باستالدى. قالعان ۋچاسكەدەگى جۇمىستار كەلەسى جىلى باستالادى. سونداي-اق, قوستاناي — دەنيسوۆكا ۋچاسكەسىندە جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. ءدالىز 2020 جىلى تولىق اياقتالادى.
جالپى, مينيسترلىكتىڭ اقپاراتى بويىنشا, باستاۋ العان بارلىق جوبالار 2019-2020 جىلدارى تولىعىمەن اياقتالادى.
«وسى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, 528 شاقىرىم جول قوزعالىسىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. ورال – تاسقالا, قورداي كەنتىنىڭ اينالما جولى, بەينەۋ – اقتاۋ, بالپىقبي – تالدىقورعان جانە سارقاندتى اينالىپ ءوتۋ جوبالارى بويىنشا جۇمىستار تولىعىمەن اياقتالدى», — دەدى ج. قاسىمبەك.
اقىلى اۆتوجولداردى دامىتۋ بويىنشا, بيىلعى قازان ايىنان باستاپ ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيالانعان الماتى — قاپشاعاي, الماتى — قورعاس جانە استانا — تەمىرتاۋ ۋچاسكەلەرىندە اقى الۋ جۇيەلەرى تەستتىك پايدالانۋعا ەنگىزىلگەن. كەلەسى جىلدىڭ قاڭتار ايىنىڭ ەكىنشى جارتىسىنان اقى الۋدى باستاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بۇدان بولەك, 5,9 مىڭ شاقىرىمدىق جولعا اقى الۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, ونىڭ ىشىندە «باتىس ەۋروپا — باتىس قىتاي» حالىقارالىق ءدالىزى دە بار. تولەمدەردى جيناۋ جۇيەسىن مونتاجداۋدى كەلەسى جىلدان باستاۋ جوسپارلانىپ وتىر. جالپى, 2020-جىلعا قاراي ۇزاقتىعى شامامەن 6,6 مىڭ شاقىرىم جولعا تولەم الۋ جۇيەسى قوسىلادى.
سونىمەن قاتار, مينيسترلىك بيىلعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا شىمكەنت پەن سارىاعاشتىڭ اينالمالى جولدارىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋعا جانە سارىاعاشتان وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەكاراسىنا دەيىنگى ۋچاسكەنى قايتا جاڭعىرتۋعا كونتسەسسيالىق نەگىزدە كونكۋرس جاريالاماق. قۇرىلىس جۇمىستارى 2020 جىلى باستالادى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا بيىل جەرگىلىكتى جەلى اۆتوجولدارىن قارجىلاندىرۋ 156 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتكىزىلىپ, 4 مىڭ شاقىرىمان استام جول جوندەلدى», — دەدى ج. قاسىمبەك.
3 جىلدىق كەزەڭدە جىل سايىنعى قارجىلاندىرۋ كولەمى جىلىنا 5 مىڭ شاقىرىم جول جوندەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن 150 ملرد. تەڭگەدەن كەم بولمايدى. بۇل شارالار قوسىمشا 10 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى قارقىن كەلەسى جىلى دا ساقتالادى. بۇل 2020 جىلعا دەيىن شامامەن 30 مىڭ شاقىرىم جولدى جوندەۋگە جانە جەرگىلىكتى ماڭىزداعى جەلىلەردىڭ 85%-ىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى.
سۋ كولىگى سالاسىندا قۇرىق پورتىن دامىتۋ ءىس-شارالارى جۇزەگە اسىرىلدى. قۋاتتىلىعى 4 ملن توننا بولاتىن تەمىر جول تەرمينالى جانە بيىل قۋاتى 2 ملن توننا بولاتىن اۆتوموبيل بايلانىسى ىسكە قوسىلدى. ناتيجەسىندە, اقتاۋ مەن قۇرىق پورتتارىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتتىلىگى 19,5 ملن توننادان 25,5 ملن تونناعا دەيىن ارتتى.
«بۇگىنگى كۇنى قۇرىق پورتىنىڭ جاڭا پارومدىق تەرمينالدارى ارقىلى حالىقارالىق ترانسكاسپيلىك باعىتى اياسىندا 23 مىڭنان استام ۆاگون مەن اۆتوكولىك نەمەسە شامامەن 3 ملن توننا جۇك تاسىمالداندى. بۇگىنگى كۇنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسپي تەڭىزىندەگى جۇكتەردى تاسىمالداۋ ۇلەسى شامامەن 37%-دى قۇرايدى», — دەدى مينيستر.
«نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىنداعى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە قازاقستان ارقىلى جالپى ترانزيتتىك كونتەينەرلىك تاسىمالداۋ كولەمى تۇراقتى ءوسىمدى كورسەتىپ وتىر. مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا بيىل بارلىق باعىتتار بويىنشا جيىرما فۋتتىق ەكۆيۆالەنتتە 536 مىڭ ترانزيتتىك كونتەينەر تاسىمالداۋ جوسپارلانعان.
«بيىلعى 10 ايدا قازاقستان ارقىلى وتكەن كونتەينەرلىك تاسىمالدار كولەمى 411,5 مىڭ جيىرما فۋتتىق ەكۆيۆالەنت كونتەينەردى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 49%-عا ارتىق. قىتاي – ەۋروپا – قىتاي باعىتى بويىنشا بۇل كورسەتكىش 10 ايدا 235,5 مىڭ جيىرما فۋتتىق كونتەينەردى قۇرادى. بۇل وتكەن جىلعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 54%-عا ارتىق كورستەكىش. جىل سوڭىنا دەيىن جوسپار ورىندالادى دەپ كۇتىلۋدە», — دەدى ج. قاسىمبەك.
ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىندا بيىل ءوسىمىنىڭ وڭ قارقىنى ساقتالۋدا. قاڭتار–قازان ايلارىندا اۋە كولىگىمەن 6,7 ملن جولاۋشى تاسىمالداندى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 9,6%-عا كوپ. 10 ايدا ەلىمىزدىڭ اۋەجايلارى 12,7 ملن ادامعا قىزمەت كورسەتتى, بۇل 2017 جىلعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 6%-عا جوعارى.
2017 جىلى ترانزيتتىك اۆياتاسىمالدار كولەمى 175,2 ملن ۇش.كم قۇرادى. 2018 جىلعى قاڭتار–قازان كەزەڭىندە ترانزيتتىك ۇشاق-شاقىرىمى 2017 جىلعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 4%-عا وسكەنى بايقالادى. بيىل قاڭتار–قازان كەزەڭىندە ترانزيتتىك اۆياجولاۋشىلار سانى 764 442 ادامعا جەتتى. بۇل وتكەن جىلعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 47%-عا ارتىق. قر يدم دەرەكتەرىنە سايكەس, جىل قورىتىندىسى بويىنشا بۇل سان 1 ملن ادامنان اسادى.
بيىل جىل باسىنان بەرى قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك اۋە تاسىمالداۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن 13 جاڭا باعىت اشىلدى. ولار: حەلسينكيدەن استاناعا, استانادان ۆيلنيۋسكە, قازانعا, سوچيگە, چەليابينسككە, كراسنودارعا, تۇمەنگە, تومسكىگە. ريگا مەن كراسنويارسكتان الماتىعا, اتىراۋدان فرانكفۋرتكە, ماسكەۋدەن قىزىلورداعا جانە نوۆوسيبيرسكتەن پاۆلودارعا.
قازىرگى ۋاقىتتا سەمەي قالاسى اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جانە جەرمەن ءجۇرۋ جولاعىن, اەروۆوكزالىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. جۇمىستى بيىل جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن بىرگە, بيىل قوستاناي قالاسى اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن قايتا جاڭعىرتۋ باستالدى. 2019 جىلى اياقتالادى.
بيۋدجەت جۇكتەمەسىن تومەندەتۋ ماقساتىندا جىلۋمەن, سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ تارتۋ جەلىلەرى جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ سالاسىندا بيۋدجەتتىك نەسيەلەۋ جانە سۋبسيديالاۋ مەحانيزمدەرى ىسكە اسىرىلۋدا. 2015–2018 جىلدارى 404 جوبانى ىسكە اسىرۋعا 230,1 ملرد تەڭگە ءبولىندى, ونىڭ ىشىندە 195,5 ملرد تەڭگە يگەرىلدى. 3 478,6 شاقىرىم جىلۋمەن, سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ تارتۋ جەلىلەرىن, 29 قازاندىق پەن 95 باسقا دا نىساندار سالۋ جانە قايتا جاڭعىرتۋ جوسپارلانۋدا. مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ كەزەڭىندە 2015 جىل مەن 2018 جىل ارالىعىندا 2 982 شاقىرىم جىلۋمەن, سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ تارتۋ جەلىلەرى مەن 24 قازاندىق, 71 بىرلىك باسقا دا نىساندار سالىندى جانە قايتا جاڭعىرتىلدى. 2018–2019 جىلدارى شامامەن 290,6 شاقىرىم جەلى سالۋ جانە قايتا جاڭعىرتۋ جوسپارلانىپ وتىر.