ورال قالاسىندا باتىس قازاقستان وبلىسىندا تىركەلگەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ VIII فورۋمى ءوتتى. «ازاماتتىق قوعام جانە مەملەكەت: ديالوگ. ىنتىماقتاستىق. جاۋاپكەرشىلىك» اتتى جيىنعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان كالەتاەۆ, «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زتب پرەزيدەنتى اسىلبەك قوجاحمەتوۆ جانە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ قاتىستى.
ەلىمىزدىڭ قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان كالەتاەۆ باتىس قازاقستان وبلىسىن «قازاقستاندا قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان بەس قابىلەتتى ءوڭىردىڭ ءبىرى» دەپ باعالادى.
- اق جايىق وڭىرىندە اسىرەسە وندىرىستىك جانە اگرارلىق كەشەن جاقسى دامۋدا. باتىس قازاقستان وبلىسى – ەۋروپالىق قۇندىلىقتار قالىپتاسقان ءوڭىر. مۇندا ءوز وي-پىكىرىن اشىق ايتا الاتىن, جارقىن بولاشاققا سەنىممەن قارايتىن حالىق تۇرادى دەپ بىلەمىن. ورال قالاسى – تىڭ ويلار مەن جوبالاردىڭ الدىڭعى لەگىنەن تابىلاتىن شاھار. بۇل وڭىردەگى ازاماتتىق ۇعىم دا ءوندىرىس نەمەسە بيزنەس سالاسى سەكىلدى جاقسى جەتىلگەن. بۇلاردىڭ بارلىعى ەلباسىمىزدىڭ ساياساتى مەن وسى جەردەگى بيلىك پەن حالىقتىڭ جۇمىلا اتقارعان ەڭبەگى دەپ بىلەمىن. الداعى ۋاقىتتا دا بۇل ءوڭىر ءوز دامۋ قارقىنىن باياۋلاتپاي, ەل ەكونوميكاسىنا سۇبەلى ۇلەس قوسادى دەگەن ويدامىن, - دەدى ءوز سوزىندە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى.
قازاقستاندا ازاماتتىق قوعامدى قالىپتاستىرۋدىڭ بارلىق العىشارتى بار. رەسپۋبليكا بويىنشا 22 مىڭنان استام قوعامدىق ۇيىم تىركەۋدەن وتكەن. ادىلەت مينيسترلىگى ۇسىنعان مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, باتىس قازاقستان وبلىسىندا 717-دەن استام ۇيىم بار ەكەن. الايدا بازاعا تىركەلگەن زاڭدى تۇلعالاردىڭ ءبىرازىندا جۇيەلى جۇمىس جوق. مينيستر قاعاز جۇزىندە عانا تۇرعان مۇنداي ۇيىمداردىڭ سانىن ازايتىپ, وسى سالاداعى زاڭنامانى قايتا قاراۋ قاجەتتىگىن ايتىپ ءوتتى. «ايماقتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى ماسەلەلەرىن شەشۋدە ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتوردىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ قاجەت» - ءمينيستردىڭ پىكىرى وسى.
– ەلباسى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ مۇمكىندىكتەرىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ, جوعارى باعالاپ وتىر. جانە ولارعا ەرەكشە كوڭىل اۋدارىپ, ۇنەمى قولداۋ كورسەتەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋىندا مەملەكەت, ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتور جانە بيزنەس اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭارتىلعان تاسىلدەرى كەرەك دەپ اتاپ ءوتتى. ءVIى ازاماتتىق فورۋمداعى ۇسىنىستاردى ىسكە اسىرۋدا قاجەتتى شەشىمدەر قابىلدانىپ, وبلىستاعى مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى اراسىندا ىسكەرلىك ارىپتەستىك قاتىناستى نىعايتۋ باعىتىنداعى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. باتىس قازاقستان وبلىسىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك پەن قوعامدىق ۇيىمدار اراسىندا ءوزارا تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىلىپ, ازاماتتىق باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىسىپ جۇرگەن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ قاتارى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. مەملەكەت تاراپىنان دا ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋعا باعىتتالعان كەشەندى جۇمىس تۇراقتى جۇرگىزىلۋدە. مىسالى وبلىستا مەملەكەتتىك-الەۋمەتتىك تاپسىرىس كولەمى سوڭعى التى جىلدا 6 ەسەگە ءوستى. ەگەر 2012 جىلى 138 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ, 120 جوبا جۇزەگە اسىرىلسا, بيىل 834 ملن. تەڭگە قارجىعا 200-دەي جوبا ورىندالىپ جاتىر. وڭىردە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار سانى دا ارتىپ كەلەدى. 2008 جىلى مۇنداي ۇيىم سانى – 150 بولسا, قازىر ولار 655-كە جەتتى, – دەدى ءوڭىر باسشىسى التاي كولگىنوۆ ءوز سوزىندە.
باتىس قازاقستان وبلىسىندا بۇگىندە ساياسي پارتيالاردىڭ 6 فيليالى, 50 ەتنومادەني ورتالىق, 15 كاسىپوداق ۇيىمى بار. وبلىستىق, قالالىق جانە اۋداندىق دەڭگەيدە 14 قوعامدىق كەڭەس جۇمىس ىستەيدى. بۇل كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ 77 پايىزى – ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى. قوعامدىق ۇيىمدار بيىل باتىس قازاقستان وبلىستىق جاستار ساياساتى, ىشكى ساياسات, تىلدەردى دامىتۋ, جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ, ءدىني ىستەر جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى سەكىلدى التى قۇرىلىمنىڭ جالپى سوماسى 834 ملن. تەڭگە بولاتىن 198 جوباسىن جۇزەگە اسىرىپ جاتىر.
فورۋم اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى جانە «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زتب اراسىندا ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىن دامىتۋعا جاردەمدەسۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى.
سونىمەن قاتار «باتىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىنداعى ازاماتتىق باستامالار مەن ءۇشىنشى سەكتوردى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» بىرقاتار ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن قوعامدىق بىرلەستىك مۇشەلەرى مينيسترلىكتىڭ جانە وبلىس اكىمىنىڭ العىسحاتتارىمەن ماراپاتتالدى. سونىڭ ىشىندە «نۇر» بالالار ءۇيى مەن مەكتەپ-ينتەرناتتارى تۇلەكتەرىنىڭ باتىس قازاقستان وداعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ وكىلى گەننادي فرانك, «دەمەۋ» مۇگەدەكتەردى قولداۋ قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ءبىرجان قوجاقوۆ, «بقو ازاماتتىق اليانس» زتب پرەزيدەنتى مەرۋەرت سانكاەۆا, باتىس قازاقستان وبلىستىق «بولاشاق» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ ديرەكتورى سالتانات تۇمانباەۆا, «عىلىمي زەرتتەۋلەردى قولداۋ قورىنىڭ» ديرەكتورى ايبولات قۇرىمباەۆ ءمينيستردىڭ العىس حاتىنا, «ناگيب جيگانوۆتىڭ حالىقارالىق شوقجۇلدىزدارى» جەكە قورىنىڭ ءتورايىمى سۆەتلانا تەنيشەۆا, «جايىق تاڭى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى گۇلبارشىن مۇشتانوۆا, «جايىق داۋىسى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى حاديشا مۇقانوۆا, تەرەكتى اۋدانىنداعى «ايەل. قوعام. بولاشاق» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى گۇلميرا تولەگەنوۆا باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ العىس حاتىنا يە بولدى.
تۇستەن كەيىن فورۋم جۇمىسى «الەۋمەتتىك جوبالاردى قارجىلاندىرۋ كوزدەرى», «ازاماتتىق قوعام جانە مەملەكەت: الەۋمەتتىك باستامالاردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ جولدارى», «قوعامنىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەسىن شەشۋدەگى ۇەۇ ءرولى» تاقىرىبىنداعى سەكتسيا وتىرىستارىنا جالعاستى.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان
سۋرەتتى تۇسىرگەن تەمىربولات توقمامبەتوۆ