بيىل دالا دانىشپانى اتانعان شاكارىم قاجىنىڭ تۋعانىنا 160 جىل تولدى. وكىنىشكە قاراي, وسىدان ون جىل بۇرىنعىداي ەمەس, مەرزىمدى باسپاسوزدە «قازاقتىڭ باس اقىنى» (احمەت بايتۇرسىنوۆ) ابايدىڭ اقىندىق مەكتەبىنىڭ باستى شاكىرتى تۋرالى ماقالالار ازىرگە ازداۋ بولىپ تۇر. سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ماقساتىمەن بەرگى ۇرپاق كوزىن كورىپ ۇلگەرگەن قاجىنىڭ ۇلى احات اتا مەن نەمەرەسى مەرەكە اعا تۋرالى ءسوز قوزعاعاندى ءجون كورگەن ەدىك. سونىمەن...
احات «اتادان التاۋ, انادان تورتەۋ, جالعىزدىق كورەر جەرىم جوق» دەپ نەمەرە اكەسى بولىپ كەلەتىن اباي اتاسى ايتپاقشى, ءوسىپ-ونگەن اۋلەتتىڭ ۇرپاعى. ياعني, قاجىنىڭ التى ۇلىنىڭ ءبىرى. شاكارىم بايبىشەسى ماۋەننەن ءسۇفيان, تاۋفيق ەسىمدى ەكى ۇل سۇيگەن. ءسۇفيان ەرتەرەكتە, جيىرماسىنشى جىلداردىڭ ورتاسىندا ومىردەن وتكەن. ال ودان كەيىن جۇرەك قالاۋىمەن قوسىلعان اسىل جارى ايعانشادان عافۋر, قابىش, احات, زيات دەگەن ءتورت ۇل مەن جاكىش, گۇلنار ەسىمدى ەكى قىز سىيلاعان. بۇلاردىڭ ۇلكەنى عافۋر مەن ونىڭ ۇلى بايازيت وتىزىنشى جىلدارداعى ەل باسىنا كۇن تۋعان شاقتا قورلىققا شىداي الماي, وزدەرىنە وزدەرى قول جۇمساعان. ال قابىش بولسا سول جىلدارى اشتىقتان كوز جۇمعان. قاجىنىڭ كەنجە ۇلى زيات سول اشارشىلىق جىلدارى شىڭعىستاۋ كوتەرىلىسى بۇرق ەتە قالعاندا بىرەر سەرىكتەرىمەن قىتاي اسىپ كەتكەن.
ودان كەيىنگى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ءبارى قوسىلا كەلگەندە قۇنانباي اۋلەتىن ويسىراتىپ-اق جىبەرگەن. ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە ارعى قۇنەكەڭ, بەرگى شاكارىم ۇرپاقتارىنان بەرتىنگى كۇنگە ىلىگىپ, ۇزاق جاساعان ساناۋلى ىرعىزباي ۇرپاقتارىنىڭ ءبىرى وسى احات اتا. جانە ونىڭ قارادان شىعىپ حان اتانعان اتاسى, اكەسى شاكارىمگە ءبىر كىسىدەي-اق قامقورلىق تانىتىپ, بولاشاعىن باعدارلاپ بەرىپ كەتكەن ابايداي اعاسى, اسىرەسە اسقار تاۋداي اكەسى تۋرالى اۋىزشا اڭگىمەلەرىمەن بىرگە, قاعازعا ءتۇسىرىپ ۇلگەرگەن ەستەلىكتەرى قانداي دەسەڭىزشى! وسى ورايدا ونىڭ بۇل ەستەلىگىن اكەسى ابايدىڭ ادامي بولمىسىن بۇگىنگى كۇنگە جەتكىزە بىلگەن تۇراعۇلدىڭ باعا جەتكىزگىسىز ەڭبەگىمەن ورايلاس دۇنيە دەسەك, ارتىق ايتقاندىق بولماس. شىندىعىندا, احات اتا بويى دا, ويى دا بيىك ادام بولاتىن. اكەسىنىڭ وتىز جىلداي ەلدەن جىراقتاعى قۇرقۇدىقتا جاتقان سۇيەگىن قاسيەتتى جيدەبايعا جەتكىزگەن دە, ارتىندا قالعان اسىل مۇراسىنىڭ كەيىنگى ۇرپاقتىڭ قولىنا امان-ەسەن جەتۋىنە سەبەپكەر بولعان دا وسى كىسى.
بەلگىلى ابايتانۋشى عالىم قايىم مۇحامەدحانوۆ «شاكارىم ءومىرىن بىلگىڭ كەلسە, ونى اقىننىڭ ولەڭدەرىنەن ىزدە, ول ءوز ءومىرىن ولەڭمەن جازىپ كەتكەن ادام» دەپ وتىرۋشى ەدى. وعان ەندى داۋ جوق. سولاي دەي تۇرعانمەن, شاكارىمتانۋعا ۇلى احاتتىڭ ايرىقشا ۇلەس قوسقانىن ەشكىم جوققا شىعارا الماسا كەرەك. بۇعان احاتتىڭ ومىرگە كەلگەننەن باستاپ اكەسىنىڭ ماڭىندا وتىز جىل بىرگە جۇرگەنى سەپ بولعان. سوندىقتان ول جاسىنان اكەسىنىڭ جان-جاقتى ادام بولعاندىعىن, ورىس ءتىلىن قالاي مەڭگەرگەنىن, ەل ىسىنە قالاي ارالاسقاندىعىن, اڭشىلىعىن, اقىننىڭ جالپى ماشىعىن, ادامي قاسيەتتەرىن جاقسى بىلگەن. سونىڭ ءبارى ۇلىنىڭ اكەسى تۋرالى ەستەلىگىندە مەيلىنشە قامتىلىپ جازىلعان. كولەمى ءجۇز بەتتەي بۇل ەستەلىكتىڭ ءبىراز بولىگى العاش رەت 1992 جىلى «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ ەكىنشى سانىندا «مەنىڭ اكەم, حالىق ۇلى – شاكارىم» دەگەن اتپەن جارىق كورگەن بولاتىن. شاكارىم تاقىرىبىنا قالام تەربەگەن قاي-قايسىمىز بولسىن وسى باعالى دەرەككە جۇگىنگەنىمىز راس.
اكەسىنىڭ اقىلىمەن احات وتكەن عاسىردىڭ جيىرماسىنشى جىلدارىنىڭ ورتاسىندا سول زاماندا ۇلتىمىزدىڭ تالاي مارعاسقالارىنىڭ جولىن اشقان سەمەيدەگى پەدتەحنيكۋمدى وقىپ بىتىرگەن. ودان كەيىنگى جەردە شىڭعىستاۋدا بالا وقىتۋ, ەلدىڭ ساۋاتىن اشۋ ىسىمەن اينالىسقان. بىراق وسى شاقتا بايلاردى كامپەسكەلەۋ ناۋقانى باستالىپ, ىرعىزباي ۇرپاعى قۋعىندالا باستاعاندا ونىڭ سالقىنى بۇعان دا ءتيىپ, تۇرمەگە قامالعان. ودان امالىن تاۋىپ سىتىلىپ شىققانمەن ىلە سوتتان شاقىرۋ قاعازى كەلىپ, احات اكەسىمەن قوشتاسۋعا كەلگەندە سۋ ءتۇسىپ, وزەننىڭ تاسي باستاعان شاعى ەكەن. قاجى ۇلىن وتكەلدەن شىعارىپ سالىپ تۇرىپ, ءومىردىڭ تولقىمالى, تۇراقسىزدىعىن ايتا كەلىپ, وسىنداي ءومىر وتكەلدەرىندە تابانىڭا كىسى سالىپ وتسەڭ – تىرىدە ءوزىم, ولسەم ارۋاعىم ريزا بولمايدى دەگەن ەكەن. اكەسىنىڭ ۇلىنان سۇراعان اقتىق تىلەگى وسى بولىپتى.
بايلاردى تاركىلەپ, كامپەسكەلەۋدىڭ سوڭى اسىرا سىلتەۋگە, ال ونىڭ ارتى اشارشىلىققا ۇلاسىپ, ەلدىڭ امالسىزدان ءتۇپ كوتەرىلگەنى, سولايشا قاجىنىڭ جولسىز جازاعا ىلىككەنى كوزىقاراقتى وقىرمانعا بەلگىلى جايت. مىنە, وسى كەزدەن باستالعان سەرگەلدەڭ جاسى وتىزعا ەندى ىلىككەن احات ءۇشىن ون جىلداي ۋاقىتقا سوزىلادى. سىبىردە ايداۋدا بولعان ول قورلىق پەن زورلىققا شىداماي جۇرەگىنە ينە قاداپ ومىرمەن قوشتاسپاق تا بولعان. سول ينەنىڭ ولە ولگەنشە مۇنىڭ تانىندە جۇرگەنى دە شىندىق. تەك سوعىستىڭ الدىندا عانا بوستاندىققا شىققان احات ءبارىبىر ەلگە ورالا المايدى. سودان الماتىنىڭ ماڭىندا, كەيىندە سول كەزدەگى ەل استاناسىنىڭ وزىندە بولىپ, جاسىنان قالاعان ماماندىعى ۇستازدىقپەن اينالىسادى. سويتە ءجۇرىپ وسىنداعى العاشقى بايىرعى جوعارى وقۋ ورنى – قازاق پەداگوگيكا ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ الادى. وتىز جىلعا جۋىق ۋاقىتقا سوزىلعان جەمىستى ۇستازدىق جولى «قۇرمەت بەلگىسى» جانە ەڭبەك قىزىل تۋ وردەندەرىمەن اتالىپ وتىلەدى.
وسىندا, ياعني ەلدەن جىراقتا جۇرگەندە اۋەزوۆتەي عۇلامانىڭ ۇيىندە اكەسىنىڭ سۋرەت بەينەسىمەن قاۋىشاتىنى ءوز الدىنا ءبىر تاريح. ونى بۇل جاققا ەلدەن قادىرلى قوناقتىڭ ءبىرى شاۋكەن الا كەلگەن. بۇل كىسى قاجى وققا ۇشاتىن جىلدارى اۋداندىق گپۋ-ءدىڭ مەكەمەسىندە وت جاعۋشى بولىپ جۇمىس ىستەيدى ەكەن. ال اتالعان مەكەمەنىڭ باسشىلارى اقىننىڭ كوزىن جويعاننان سوڭ وعان قاتىستى ءبىراز قۇجاتتاردى وتقا ورتەتۋدى ەشتەڭەدەن حابارسىز مىلقاۋ جان دەپ شاۋكەنگە تاپسىرعان عوي. سوندا ول تۋمىسىنان مۇگەدەك بولعانمەن ساۋ ازاماتتىڭ ءىسىن اسىرا اتقارىپ, شاكارىمنىڭ اسىل بەينەسىن وسى زامانعا جەتكىزە بىلگەن.
شاۋكەننىڭ وسى ەرلىگى, اۋەزوۆتىڭ وعان قۇرمەتى, ءبارى قوسىلا كەلگەندە احاتتىڭ اكەسىنە دەگەن بالالىق سۇيىسپەنشىلىگى مەن ازاماتتىق پارىزىن ودان ءارى نىعايتىپ, بەكىتە تۇسكەن ەدى. وسىلايشا ول اكەسىن اقتاپ شىعۋ, شىعارمالارىن بولاشاق ۇرپاققا جەتكىزۋ ماقساتىمەن ەش قاجىماستان ۇزاق جىلعى كۇرەسىن جالعاستىرا بەرگەن. بۇعان سول كەزدەگى الىپ يمپەريانىڭ باسشىسى ن.حرۋششەۆتىڭ ءبىر ساتتىك جىلىمىق ساياساتىنىڭ سەپتىگى بولعانى دا راس. وسىلايشا ەلۋىنشى جىلداردىڭ اياعىندا شاكارىمنىڭ ماسكەۋ تاراپىنان اقتالعانى دا, ىلە ءبىر توپ ولەڭدەرىنىڭ «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە جاريالانعانى دا راس. بىراق وكىنىشكە قاراي, بۇل ماسەلەدە تۇپكىلىكتى جەڭىستىڭ اۋىلى ءالى دە الىس بولاتىن.
ايتەۋىر, دەس بەرگەندە احاتتىڭ شىندىققا دەگەن تالپىنىسى بۇدان كەيىن دە تولاستاماعان. ياعني, ارادا وتىز جىلدان كەيىن ەلگە ورالىپ, وسىنشا ۋاقىت ايدالاداعى قۇر قۇدىقتا جاتقان اكە سۇيەگىن جيدەبايعا, نەمەرەلەس اعاسى, سۇيىكتى ۇستازى ابايدىڭ قاسىنا اكەپ ارۋلاپ جەرلەيدى. بىراق بۇل ەندى ايتقانعا عانا وڭاي. قۇر قۇدىقتا جاتقان اكە سۇيەگىن ۇلى قاسىنا ەشكىمدى جولاتپاي ءبىر ءوزى جيناستىرعان ەكەن دەسەدى. سوندا بىرىنشىدەن بىرەۋگە زيانىم ءتيىپ كەتپەسىن دەسە, ەكىنشىدەن سول بوگدە ادام اسىعىستىقپەن اكە سۇيەگىن ءبۇلدىرىپ الا ما دەگەن قاۋىپ تە جوق ەمەس-ءتى. اكەسىنىڭ ءبىر ۋىس ساقالى مەن ءوزى قولدان جاساعان تۇيمەسى, سونداي-اق سۇيەگىنە قادالعان ەكى وق بۇل مۇردەنىڭ قاجىنىكى ەكەندىگىن بۇلتارتپايتىن ايعاق ەدى.
احات اقساقال بۇدان سوڭ ارادا جەتى-سەگىز جىلدان كەيىن تۋعان جەرىنە ءبىرجولا كوشىپ كەلىپ, جيدەبايداعى اباي مۇراجايىندا تاپجىلماستان سەگىز جىل قىزمەت ەتتى. ءبىزدىڭ اتامەن ازدى-كوپتى تانىستىعىمىز وسى كەزدە باستالىپ ەدى-اۋ! الىستان, الماتىدان ارىپتەستەرىمىز كەلگەندە ولاردى اباي ەلىنە, جيدەبايداعى اباي زيراتى مەن مۇراجايىنا اپارۋعا تىرىساتىنبىز. مۇراجايدا ءبىزدى ەسكىنىڭ كوزىندەي, ۇلىلاردىڭ وزىندەي بولىپ احات اتا قارسى الاتىن. باسقاسى باسقا, ول كىسى كىمگە بولسىن بەينەبىر ءتىرى ەكسپونات سەكىلدى كورىنەتىن-ءدى. بىردە اباي ەلىنە, جيدەبايعا كەلگەن سول كەزدەگى رەسپۋبليكا باسشىسى د.ا.قوناەۆتىڭ بۇل جاققا قاسىنا ەرە كەلگەن ورتالىق ازيا اسكەري وكرۋگىنىڭ قولباسشىسى, ارميا گەنەرالى لياششەنكوعا اتامىزدى وعان وسىنداي ماعىنادا تانىستىرعانى دا ەسىمىزدە قالىپ قويىپتى. سوندا دەيمىن-اۋ, اتامىزدىڭ پارتيا مەن اسكەر باسشىسىنان قىزمەت جارىستىرا الماسا دا, بويى مەن ويى جاعىنان كەم تۇسپەگەنىنە بۇكىل اباي ەلى سۇيسىنگەن-ءدى.
احات اتا ءومىرىنىڭ تاعى ءبىر سەگىز جىلى سەمەي قالاسىندا ءوتتى. سول كەزدە اتامىزبەن جيىرەك كەزدەسىپ, سۇحباتتاسۋعا مۇمكىندىك تۋدى. كەيىنىرەكتە سول ەستىپ, بىلگەندەرىمىزدى قاجىنىڭ 150 جىلدىعىنا وراي استانا مەن الماتىدا جارىق كورگەن دەرەكتى كىتابىمىزدا پايدالاندىق تا. ول كىسى سەمەيگە قونىس اۋدارعاندا جاسى سەكسەننەن اسىپ كەتكەنىنە قاراماستان اكەگە, ونىڭ مۇراسىنا دەگەن ادالدىعىنان ەش اينىعان ەمەس. اكە تۋرالى ەستەلىگى دە وسى كەزدە جازىلدى, ءان مۇراسىن دا نوتاعا تۇسىرتۋمەن جۇيەلى تۇردە اينالىستى. تەگىندە احات اتانىڭ ءوزى دە جاسىنان ولەڭ جازىپ, ءان شىعارۋمەن اينالىساتىن-دى. بىراق ءبىرىنشى كەزەكتە اكە مۇراسىن جيناقتاپ, جارىققا شىعارۋ سەكىلدى اسىل مۇراتىنان اينىعان ەمەس. راس, وسى ورايدا ايتا كەتكەنىمىز ءجون بولار, اتانىڭ شىعارمالارى دا كەيىندە جەرگىلىكتى ازاماتتاردىڭ قامقورلىعىمەن جارىققا شىقتى.
احات اقساقال 1984 جىلى 84 جاسىندا ومىردەن وزدى. سودان ءبىر جىل بۇرىن رەسەي جاعىندا تۇراتىن جالعىز ۇلى فزۋلي قايتىس بولعان ەدى. سول جاققا قوستاناي ارقىلى ۇشىپ بارا جاتقان جاسى كەلگەن اقساقال اتالعان قالا اۋەجايىندا مۇزدان تايىپ جىعىلىپ, جامباس سۇيەگى سىنادى. وسىعان دەيىن دەنساۋلىعى سىر بەرىپ كورمەگەن ادامعا ەكى سوققى قاتار ءتيىپ, بۇدان سوڭ وڭالا قويماعان. اكەسىنىڭ تولىقتاي اقتالۋىنا نەبارى ءتورت جىلداي ۋاقىت قالعاندا ونىڭ ومىردەن اتتانىپ كەتە بارۋى, ارينە وكىنىشتى. بىراق داتكە قۋات دەيتىن جايت سول, بۇگىندە احات قۇدايبەردى ۇلىنىڭ مۇردەسى جيدەبايداعى دالا كەمەسىندەي اباي-شاكارىم كەسەنەسىندە ۇلىلارمەن ماڭگى بىرگە جاتىر. وعان احات اتا قاي جاعىنان العاندا دا تولىق قاقىسى بار دەپ ويلايمىز!
مەرەكە اعاجوعارىدا شاكارىم قاجىنىڭ كەنجە ۇلىنىڭ اتى زيات ەكەندىگىن, ونىڭ وتىزىنشى جىلدارداعى اشارشىلىققا بايلانىستى تۋىنداعان شىڭعىستاۋ كوتەرىلىسى كەزىندە امالسىزدان قىتاي اسىپ كەتكەندىگىن ايتتىق. بۇلار, وزدەرى ءبىر توپ ادام, شاكارىمدى دە بىرگە الا كەتپەك بولعان. ونىڭ قاسىنداعىلار قاجىنى جات ەلدە وزدەرىنە قورعان بولسىن دەسە, زيات ءبىرىنشى كەزەكتە اكە اماندىعىن ويلاعان. ال قاجى اينالاسىنان, جالپى ومىردەن تۇڭىلگەن, سودان ءبىرجولا ەلدەن بەزىپ كەتۋدى ويلاستىرعان, بىراق تۇپتەپ كەلگەندە «تۋعان جەر, ولگەن مولا جىبەرمەدى» دەپ اباي اعاسى ايتپاقشى, جاسى كەلگەن شاعىندا ەلدەن ءتۇپ قوتارىلا بەزىپ كەتۋدى قالاماعان سەكىلدى. ونىڭ سىرتىندا بىلەمىن دەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا, زاماننىڭ سۇرقىنان سەسكەنگەن شاكارىم جامان ايتپاي جاقسى جوق دەمەكشى, ۇلى زياتتىڭ ءوزىنىڭ, ال ءوزى ۇلىنىڭ ءولىمىن كوزبەن كورۋدى قالاماعان دەسەدى.
ايتقانداي-اق, بۇلار اتتىڭ باسىن الىستاعى قىتاي ەلىنە بۇرعان بەتتە قىزىلدار شاكارىمدى شىڭعىستاۋدىڭ قىزىل بيىگىندە ەش شىمىرىكپەستەن وققا بايلادى. وسىلايشا دالا دانىشپانى ەشبىر تەرگەۋ, سوتسىز جولسىز جازاعا تارتىلدى. ال زياتتار سول كەتكەننەن مولىنان كەتىپ, شەكارادان ءبىر-اق اسقان.
تەگىندە وزىنەن ءۇش جاس ۇلكەن احات اعاسى سەكىلدى زيات تا جاسىنان كوزى اشىق, وقىپ-توقىعانى كوپ ازامات بولىپتى. بىراق سوعان دەيىن ولەڭگە ۇيىرسەكتىگى جوق ەكەن. الايدا تۋعان جەرگە, وسكەن ەلگە, اسىرەسە اياۋلى اكەسىنە دەگەن ساعىنىش جات ەلدە جۇرەگىنە جىر بولىپ قۇيىلىپتى. ءتىپتى ولەڭمەن شەكتەلمەي, داستان, پەسا دا جازىپ, ءان دە شىعارىپتى. مۇنىڭ سىرتىندا شىڭجاڭ ولكەسىندەگى التاي ايماعىنىڭ وقۋ اعارتۋ, مادەني ومىرىنە دە قىزۋ اتسالىسقان كورىنەدى. بىراق وكىنىشكە قاراي, اڭدىعان جاۋ الماي قويمايدى دەگەندەي, كەڭەستىڭ جانسىزدارى وعان مۇندا دا تىنىشتىق بەرمەي, اقىرى جازىقسىز جاننىڭ تۇبىنە جەتەدى. ءتىپتى ونى كەرى ەلگە الىپ كەلىپ, قيناپ ءولتىرىپتى دەگەن دە ءسوز بار.
بۇل وتىز جەتىنشى جىلدىڭ زوبالاڭىنداعى وقيعا. سودان بۇرىنىراقتا زياتتىڭ تۇڭعىش ۇلى شەتىنەپ كەتسە, ەكىنشى ۇلى مەرەكەنىڭ ومىرگە ەندى كەلگەن كەزى ەكەن. اكەسى ۇستالىپ كەتكەندە ەكىنشى ۇل قىرقىنان ەندى شىعىپ جاتىپتى. جىعىلعانعا جۇدىرىق دەگەندەي جاسى سەگىزگە ەندى كەلگەندە شەشەدەن جانە ايرىلادى. سودان باستاپقىدا ناعاشىلارىنىڭ, ودان كەيىندە اكەسى زياتپەن وسى جاققا بىرگە كەلگەن ءازىمبايدىڭ بەرلەشىنىڭ قولىندا بولادى. ال جاسى ون جەتىگە قاراعان شاعىندا سول بەرلەش كوكەسىمەن ەلگە ورالادى. شەكارادان ءوتىپ, زايسانعا كەلگەندە بۇل كوكەسى الماتىداعى اكەسىنىڭ اعاسى احاتپەن حابارلاسادى. ءبىراز جىل بەرلەشكە باۋىر باسىپ قالعان مەرەكەنىڭ ودان اجىراعىسى كەلمەي قاتتى قينالعانى دا راس.
قالاي بولعاندا دا ەندىگى جەردە احات بۇعان اعا دا, پانا دا بولا بىلەدى. العاشقىدا قالا ىشىندەگى كاسىپورىننىڭ بىرىندە جۇمىسشى بولىپ ىستەگەن مەرەكە سودان كەيىنىرەكتە قالا شەتىندەگى كولحوزدا ەڭبەك ەتەدى. سوندا كوڭىلىنە جاقپاعان باسشىلاردىڭ كەمشىلىگىن سىناپ ولەڭ شىعارادى ەكەن. بىراق ولەڭنىڭ سوڭىنا تۇسپەگەن كورىنەدى. سولاي دەي تۇرعانمەن, قاجى اتاسىنىڭ ولەڭدەرىن بىلاي قويعاندا «قالقامان-مامىر» سىندى داستاندارىن باستان-اياق جاتقا ايتۋشى ەدى.
ءوز باسىمىز مەرەكە اعانى شاكارىمنىڭ اقتالعان بەتتە 130 جىلدىعىنا وراي اباي ەلىندە وتكەن ايرىقشا جيىندا كورگەن ەدىك. بۇدان كەيىنگى جەردە اعامىز اباي, شاكارىم اتالارىنىڭ ەلدە ءوتىپ جاتاتىن ءتۇرلى شارالارىنان قالعان ەمەس. سول ساپارلارىنىڭ بىرىندە سەمەيدەگى ءبىزدىڭ ۇيدە دە بولدى, ءبىز دە اعامىزدىڭ الماتىنىڭ تۇبىندەگى بەساعاش اۋىلىنداعى ۇيىندە بولدىق دەگەندەي... احات اقساقال ءبىزدىڭ ۇلكەن اتامىزبەن تۇيدەي قۇرداس بولسا, مەرەكە اعامىز بىزدەن ءبىر مۇشەل جاسقا جۋىق ۇلكەن ەدى.
مەرەكە اعا وسىدان ەكى جىل بۇرىن جاسى سەكسەنگە ءبىر جىل قالعاندا ومىردەن وزدى. ال كەلەر جىلى ول كىسىنىڭ قوساعى كلارا اپاي دا ومىردەن اتتانىپ كەتە باردى. ءبىر ابزالى سول, قازىردە بۇل كىسىلەردىڭ ءبىر ۇل, ءۇش قىزى, ولاردان تاراعان ۇرپاقتارى الماتىدا تۇرىپ جاتىر. سولاردىڭ ۇلكەنى نۇرلان ورگاننان زەينەتكە شىعىپ, قازىردە اكە شاڭىراعىندا ءتۇتىن تۇتەتىپ وتىر. قازىردە ول اكەسىنىڭ جولىن جالعاستىرىپ, ءار جەردە بولىپ جاتاتىن ءتۇرلى شارالاردا شاكارىم باباسى, جالپى ۇلىلار اۋلەتى تۋرالى ۇلاعاتتى اڭگىمە ايتىپ ءجۇر. وسى ورايدا, احات اتانىڭ جوعارىدا ەسىمى اتالعان ۇلى فزۋليدەن قالعان جالعىز تۇياق داۋلەت تە اتا شاڭىراعىندا وتىرعانىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون بولار. بىراق وكىنىشكە قاراي, ول ازامات اناسى باسقا ۇلتتان بولعاندىقتان با قازاقشاسى جوق جانە جاڭاعىداي جيىندارعا قاتىسۋعا ق ۇلىقتى ەمەس. بۇعان وتكەن ءومىرىمىزدى, كەشەگى زاماندى كىنالاعاننان باسقا نە دەرسىڭ! قالاي بولعاندا دا ۇلىلار ۇرپاعىنا اماندىق تىلەيمىز!
داۋلەت سەيسەن ۇلى,
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى
الماتى