بۇگىن استاناداعى كونگرەسس-ورتالىقتا «قازاقستان جانە ورتالىق ازيا: ەتنوالەۋمەتتىك ۇردىستەر مەن ەتنومادەني ديالوگ» اتتى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ورتا-ازيالىق عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتىپ جاتىر.
پلەنارلىق كەڭەستە «قوعامدىق پىكىر» زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى بوتاگوز راقىشەۆا تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ الەۋمەتتىك-مادەني بايلانىسى تۇرعىسىندا بايانداما وقىدى.
«بۇگىن ءبىز ەلارالىق الەۋمەتتىك زەرتتەۋدىڭ ناتيجەلەرىن ۇسىنباقپىز جانە ول سالىستىرمالى سيپاتقا يە. بۇل جوبا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنا تيەسىلى. 2017 جىلى باستاماشىلىق ەتىلگەن وسى جوبا قازاقستان, قىرعىزستان, وزبەكستان, تۇرىكمەنستان, تۇركيا جانە ازەربايجان ەلدەرىنىڭ استانالارىندا ىسكە اسىرىلدى. 2018 جىلى بۇل جوبا جالعاسىن تاۋىپ, بارشا رەسپۋبليكالاردا جۇرگىزىلدى. وسى ورايدا قالالار مەن اۋىلدار دا قامتىلدى. بيىل بۇل جۇمىستار تۇركىتىلدەس الەمنىڭ 5 ەلىندە ۇيىمداستىرىلدى», - دەدى ب.راقىشەۆا «تۇركى بارومەترى» جوباسىن تانىستىرۋ بارىسىندا.
زەرتتەۋ شارالارى شىلدە جانە تامىز ايلارىندا وتكىزىلگەن.
«اتاپ ايتقاندا, «تۇركىتىلدىس ەلدەردىڭ مادەنيەتىمەن قانشالىقتى تانىسسىز؟» دەگەن ساۋال قويىلدى. وسى ورايدا ازەربايجان مەن قىرعىزستاننىڭ تۇرعىندارى بۇل باعىتتاعى دەرەكتەرمەن جاقسى حاباردار ەكەنىن بايقاتتى», - دەپ توقتالدى ساراپشى. سونىمەن قاتار, ساۋالناماعا قاتىسقاندار اراسىندا «تۇركىتىلدەس قاي ەلگە جۇمىسقا, وقۋعا نەمەسە ساياحاتتاۋعا بارعىڭىز كەلەدى؟» دەگەن سۇراق قويىلعان. بۇل تۇرعىدا ادامدار اتالعان باۋىرلاس ەلدەرگە ساپارلاۋعا نيەتتى ەكەنىن ءسوز ەتكەن. «بارىنەن بۇرىن ءبىزدىڭ تۇرعىندار وسى ەلدەردە ساياحاتتاۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. جالپى, تۋريزم مەن تۇركىتىلدەس ەلدەرىنە ساپارلاۋ نيەتى بارلىق جەردە بايقالدى. ياعني ادامدار جوبا اياسىندا قامتىلعان مەملەكەتتەردىڭ مادەنيەتىمەن, سالتىمەن تانىسۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر», دەدى بوتاگوز راقىشەۆا.
سونداي-اق, رەسپوندەنتتەرگە تۇركى الەمىندەگى بەدەلدى تۇلعالار تۋرالى سۇراق قويعان.
«ساۋالناما بارىسىندا رەسپوندەنتتەر وزدەرى بىلەتىن ادامدار جايىندا مالىمەت بەردى. نەگىزىنەن, ءاربىر رەسپوندەنت ءوز ەلىنىڭ پرەزيدەنتىن ايتىپ جاتتى. الايدا بارلىق 5 ەلدىڭ ازاماتتارى جالپى جاۋاپتارىندا ەكى ەسىمدى ەرەكشە بىلەتىندىكتەرىن بايقاتتى. وسى ورايدا ولار تۇركى الەمىنىڭ ماڭىزدى تۇلعالارى رەتىندە مۇستافا كەمال اتاتۇرىك پەن قر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى اتادى», - دەدى «قوعامدىق پىكىر» زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى.
ايتا كەتەيىك, «تۇركى بارومەترى» ءوزىنىڭ سيپاتى جاعىنان ەۋروپا وداعىنىڭ «ەۋروپا بارومەترى» زەرتتەۋ باعدارلاماسى مەن الەمنىڭ وزگە دە ايماقتارىندا جۇرگىزىلەتىن («افروبارومەتر», «لاتىنبارومەتر» ت.ب.) زەرتتەۋلەرىنە ۇقساس. مۇنداعى ماقسات - تۇركى مەملەكەتتەرى تۇرعىندارىنىڭ تۇركى كەڭەسى تاراپىنان جۇرگىزىلەتىن ينتەگراتسيالىق پروتسەستەرگە قاتىستى كوزقاراستارىن, ەكونوميكالىق, مادەني اسپەكتىلەرگە بايلانىستى وي-پىكىرلەرىن باعامداۋ.