باس پروكۋرور قايرات قوجامجاروۆ توراعالىق ەتكەن باس پروكۋراتۋرانىڭ القا وتىرىسىندا ەلەكتر قۋاتى مەن جىلۋدىڭ باعاسىن قالىپتاستىرۋداعى زاڭدىلىق ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
القا جۇمىسىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كومەكشىسى – قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى عابيت بايجانوۆ, «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ماۋلەن اشىمباەۆ, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مونوپوليست-كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارى قاتىستى.
باس پروكۋرور قاتىسۋشىلارعا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق جانە تابيعي مونوپوليستەر كورسەتەتىن قىزمەتتەردىڭ اقىسىن وسىرمەۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ەسكە سالدى.
– پرەزيدەنت مونوپوليستەردىڭ قىزمەتىنە ءتيىمدى مونيتورينگ جاساۋدى جانە باعا بەلگىلەۋ كەزىندە اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋدى تالاپ ەتتى. تاريف ماسەلەسى حالىق ءۇشىن وتە ماڭىزدى, ويتكەنى وتباسىلىق بيۋدجەتتەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە ايتارلىقتاي قارجى جۇمسالادى, – دەدى ق.قوجامجاروۆ.
ول تاريف بەلگىلەۋگە قاتىستى بىرقاتار سالالىق پروبلەمالاردى, سونىڭ ىشىندە ەنەرگەتيكا جانە ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرى تاراپىنان مەملەكەتتىك باقىلاۋدىڭ ءتيىستى دەڭگەيدە جۇرگىزىلمەگەنىن اتاپ ءوتتى. وعان قوسا, ق.قوجامجاروۆ اتالعان مينيسترلىكتەردىڭ تاريف بەلگىلەۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك باقىلاۋىن «ب ۇلىڭعىر» دەپ اتادى.
ماسەلەن, تەكسەرۋلەر كەزىندە ەلىمىزدەگى كوپتەگەن ەلەكتر ستانسالارى تۇتىنۋشىلار ءۇشىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسىن جوعارىلاتۋعا اسەر ەتكەن نەگىزسىز تاريفتەر بويىنشا ۇزاق ۋاقىت جۇمىس ىستەگەنى انىقتالدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ەنەرگيا بەرۋشى جانە جابدىقتاۋشى ۇيىمدار تاريفتەردى كوتەرۋ ارقىلى 29 ملرد تەڭگە مولشەرىندە پايدا تاپقان.
– ءبىر جاعىنان, تاريفتەرگە مونوپولياعا قارسى ۆەدومستۆونىڭ ءۇنسىز كەلىسىمى بويىنشا قىزمەتكەرلەرگە تولەنەتىن سىيلىقتار مەن بونۋستار, سونداي-اق نەسيەلەر بويىنشا سىياقىلار نەگىزسىز قوسىلىپ وتىرعان. ەكىنشى جاعىنان, شىعىنداردى ۇلعايتۋ ماقساتىندا جابدىقتاردى جوعارى باعامەن جوندەۋ جانە ساتىپ الۋ ءۇشىن ارنايى سەرۆيستىك كاسىپورىندار قۇرىلعان. الىنعان تابىس «زاڭسىز» كومپانيالار ارقىلى شىعارىلىپ وتىرعان, – دەدى باس پروكۋرور.
ماسەلەن, «ماڭعىستاۋ بەك» سمەتاسىندا 1 ملرد تەڭگەگە جۋىق سىياقى مەن باسقا دا سىياقى شىعىستارى نەگىزسىز ەسكەرىلگەن. سونىمەن قاتار «استاناەنەرگوسبىت» ءتاريفتى قالىپتاستىرۋ كەزىندە ەلەكتر ەنەرگياسىن 11,8 تەڭگەدەن ساتىپ الاتىنىن كورسەتكەن, ءىس جۇزىندە 2 ەسە ارزانعا ساتىپ العان. سونىڭ ناتيجەسىندە ەلوردا تۇرعىندارىنان 2,6 ملرد تەڭگەگە ارتىق قارجى جينالعان.
ءدال وسىنداي جولمەن ارەكەت ەتكەن اتىراۋ, الماتى, اقتوبە, قىزىلوردا جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنداعى جابدىقتاۋشىلار 1 ملرد تەڭگە كولەمىندە نەگىزسىز پايدا تاپقان. پروكۋرورلىق شارالاردىڭ ناتيجەسىندە مونوپوليستەر 5 ملن تۇتىنۋشىعا 13 ملرد تەڭگەگە جۋىق شىعىندى قايتارعان. وعان قوسا, 14 وڭىردە ەلەكتر قۋاتى مەن جىلۋدىڭ باعاسى تومەندەتىلگەن.
– ەگەر 3 جىل ىشىندە ۋاكىلەتتى ورگان تۇتىنۋشىلارعا ەلەكتر ەنەرگياسى بويىنشا نەبارى 3,7 ملرد تەڭگەنى وتەسە, وندا پروكۋرورلار تەك ءبىر تەكسەرۋ كەزىندە 8 ەسە ارتىق سومانى انىقتادى, – دەپ اتاپ ءوتتى باس پروكۋرور.
سونىمەن قاتار تۇرعىندارعا جىلۋ ەسەپتەيتىن قۇرالداردى ورناتۋ كەزىندە مەملەكەتتىك قاراجات ءتيىمسىز جۇمسالىپ كەلگەندىگى انىقتالعان.
ماسەلەن, قاراعاندى وبلىسى ساران قالاسىندا ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋدىڭ جوقتىعىنا قاراماستان, 2015 جىلى 215 ملن تەڭگەگە 274 جىلۋ ەسەپتەۋىش قۇرالى ورناتىلعان. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل ارەكەت بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر.
مۇنداي پروكۋرورلىق تەكسەرۋلەر ناتيجەسىندە جالپى 15 لاۋازىمدى تۇلعا جىبەرگەن ولقىلىقتار ءۇشىن جازالانىپ, مونوپوليستەرگە 159 ملن تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىنعان, سونداي-اق 10 قىلمىستىق ءىس قوزعالعان.
القا ماجىلىسىندەگى ءسوزىن قورىتىندىلاي كەلە باس پروكۋرور تابيعي مونوپوليالار سۋبەكتىلەرىنىڭ باسشىلارىنا قوعام الدىنداعى الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنىپ, جۇمىس ءتاسىلىن وزگەرتۋگە شاقىردى.
– ەنەرگيا قورىنىڭ ەلەۋلى بولىگىنىڭ قولدارىڭىزدا بولۋى سىزدەرگە تۇتىنۋشىلاردىڭ مۇددەلەرىنە نازار اۋدارماۋ قۇقىعىن بەرمەيدى. پروكۋراتۋرا ورگاندارى قۇقىق قورعاۋ فۋنكتسياسىن ەسكەرە كەلە, تاريفتەردى بەلگىلەۋ ماسەلەلەرىن جۇيەلى تۇردە باقىلايدى, – دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ق. قوجامجاروۆ.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا ءتاريفتى قالىپتاستىرۋ كەزىندە اشىقتىق دەڭگەيىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان بىرقاتار ناقتى ۇسىنىستار قابىلداندى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»