قۇندىلىق كىلتى – كەلىسىم مەن تاتۋلىق
قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازان ايىنداعى جولداۋى – قازاق كوشباسشىسىنىڭ كورەگەندىگىن كەزەكتى رەت كورسەتتى. بۇرىنعى جولداۋلارىندا ول ەلدى ەكونوميكالىق جانە ساياسي تۇرعىدان جاڭعىرتۋعا كۇش سالعان بولسا, ەندى قازاقستان ازاماتتارىنىڭ تۇرمىس-احۋالىن ارتتىرۋدى كوزدەگەن الەۋمەتتىك شارالار جاساۋ تۇرعىسىنداعى ماقساتتاردى بەلگىلەپ وتىر. وسىنىڭ وزىمەن قازاقستاننىڭ كوشباسشىسى مەملەكەتتىك ساياساتتاعى ەڭ باستى كاپيتال – ادام ەكەندىگىنە كوزى جەتكەن ەكونوميكالىق جانە ساياسي جەتىلۋدىڭ شىڭىنان كورىنەدى. جولداۋدا اتاپ كورسەتىلىپ, ۇكىمەتكە تاپسىرما رەتىندە بەرىلگەن – ءبىلىم جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جەتىلدىرۋ, ەڭبەكاقىنى كوبەيتۋ, حالىق تابىسىن ارتتىرۋ, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋلەردىڭ جاقسارۋى – مىنە, ادام كاپيتالىن ينۆەستيتسيالاۋعا جاسالعان وسى شارالاردىڭ ءبارى قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ساپاسىنىڭ ارتۋىنا كەپىل بولارى ءسوزسىز. وسىلاردىڭ ءبارى مەنىڭ قانداستارىم, قازاقستاندا تۇراتىن نەمىستەرگە دە قاتىستى بولاتىنى مەنى قۋانتادى. سونىمەن بىرگە مەملەكەت باسشىسى جولداۋىنىڭ ورىندالۋى ەكونوميكالىق تەتىكتەرمەن بەكىتىلگەنى, ناقتى جوسپارلاردىڭ بەلگىلەنگەنى جانە ورىندالۋىن قاداعالايتىن قاجەتتى باقىلاۋ جۇيەسىمەن استاسقانىن اتاپ وتۋگە ءتيىسپىن. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ گەرمانياداعى ەلشىسى بولعاندىقتان مەنى جولداۋدىڭ ورىندالۋىنىڭ شارتى ەلدەگى باستى قۇندىلىق رەتىندە باعالاناتىن بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ەكەندىگى دە قۋانتادى. مۇنى ءبىز, گەرمانيالىقتار جاقسى تۇسىنەمىز. پرەزيدەنتتىڭ جولداۋدا كورسەتكەن بارلىق ماقساتى ورىندالىپ, قازاقستان حالقىنىڭ تابىسپەن وركەندەي بەرۋىنە تىلەكتەسپىن.
گەنريح تسەرتيك,
گەرمانيانىڭ ساياسي قايراتكەرى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ەلشىسى
قاراپايىم حالىق الەۋەتى باستى نازاردا
قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بيىلعى جولداۋىنىڭ باسىمدىقتارىمەن ۇلكەن قىزىعۋشىلىقپەن تانىسىپ شىقتىم. وسى ورايدا, ەڭ الدىمەن نازار اۋدارتقانى – جولداۋدىڭ ازاماتتاردىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنە, ومىرلىك ماڭىزدى ماسەلەلەرگە جانە الەۋمەتتىك قورعالۋىنا باعدارلانۋى بولدى. مەنىڭ ويىمشا, جولداۋدىڭ كەيبىر تۇستارى وزگە ەلدەردە دە كورىنىس تاۋىپ جاتسا قۇبا-قۇپ. سونىمەن قاتار ۇكىمەت قىزمەتىنىڭ ادامدى دامىتۋعا جانە قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالۋى نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق ءارى قۇپتارلىق ءىس.
راسيم مۋسابەكوۆ,
ساياساتتانۋشى, ازەربايجان پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتى
وزەكتى الەۋمەتتىك ساۋالدارعا ناقتى جاۋاپ
ءبىز قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ بارلىق ەتنوستىڭ مۇددەسىن توعىستىرعان, ۇلتىنا قاراماستان ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن بارىنشا ساقتاۋدى كوزدەيتىن قازاقستان ساياسي جۇيەسىنىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتىنە اينالعانىن كورىپ وتىرمىز. قحا قىزمەتى رەسپۋبليكاداعى قوعامدىق-ساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە جانە ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى مەملەكەتتىك جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. سوندىقتان قحا-نىڭ قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىنا قاتىستى ۇندەۋى – قيسىندى قادام جانە ونىڭ ۇلتتىق ساياساتتى ىسكە اسىرۋعا بەلسەندى قاتىسۋىنىڭ كورىنىسى. جولداۋدا وتباسى مەن جاستار ماسەلەسى, تابىس تابۋ دەڭگەيى, جولدار مەن تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, شاعىن بيزنەستى قولداۋ, الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋ, سوت جانە قۇقىق قورعاۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ەكولوگيا سياقتى وزەكتى ماسەلەلەر قوزعالعان. وسىنىڭ ءبارى كورسەتىلگەن جولداۋ قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ جاھاندىق ستراتەگياسىن بىلدىرەدى دەپ نىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى. ءوز كەزەگىندە قحا مالىمدەمەسى سان الۋاندىلىققا قاراماستان تۇرعىنداردىڭ قولدا بار مۇمكىندىكتى پايدالانۋىنا جانە ەلدى دامۋدىڭ جاڭا دەڭگەيىنە شىعارۋ ءۇشىن شوعىرلاندىرۋعا دايىن ەكەنىن بىلدىرەدى. قحا كەڭەسىنىڭ 6 قازانداعى ۇندەۋىندە اتاپ وتىلگەندەي قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى قوعامنىڭ وزەكتى الەۋمەتتىك ساۋالدارىنا ناقتى جاۋاپ بولدى. سوندىقتان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جاڭا جولداۋدىڭ مىندەتتەرىن تولىق قولداۋ جانە ولاردى ىسكە اسىرۋ مەن تۇسىندىرۋگە بەلسەندى قاتىسۋ, سونداي-اق بارلىق قازاقستاندىقتاردى ۇلتتىق ءال-اۋقاتتى مەملەكەت قۇرىلىسىنىڭ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن جۇمىلۋعا شاقىرۋى ەرەكشە ماڭىزعا يە. باۋىرلاس قازاقستان حالقىنىڭ العا قويىلعان مىندەتتەردى تابىستى ىسكە اسىرۋىنا تىلەكتەسپىن. وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى جىلىنىڭ اشىلۋىندا ءبىزدىڭ كوشباسشىمىز شاۆكات ميرزيوەۆ اتاپ وتكەندەي, «بۇگىن بەرەكەلى جانە جومارت قازاقستان جەرىندە ءبىز ءوزىمىزدى تۋعان ۇيدە, ارمانى مەن ماقساتى ورتاق تاتۋ وتباسىنىڭ مۇشەلەرى رەتىندە سەزىنەمىز».
كوميل كالانوۆ,
ميرزو ۋلۋگبەك اتىنداعى وزبەكستان ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى
تۋىسقان قازاق ەلىنىڭ يگىلىكتەرى ءبىزدى قۋانتادى
قازاقستان ەگەمەندىگىن جاريالاعاننان بەرى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستامالارىمەن ەكونوميكا جانە باسقا سالالاردا ىرگەلى شارالاردى جۇزەگە اسىردى. سونىڭ ارقاسىندا ەلدىڭ تۇرمىسى وڭالىپ, باقۋاتتىلىققا قول جەتكىزدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وسى جولعى جولداۋىندا مەزگىل تامىرىنىڭ بۇلكىلىن ءدوپ باسىپ, جۇرتتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرعان, ءوڭىردىڭ ىلگەرى باسۋىنا ىقپال ەتەتىن ماسەلەلەردى كوتەرىپتى. قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسى جوعارىعا ساتىلاي كوتەرىلىپ, رەتىمەن دامىپ كەلەدى. 2050 جىلى باسەكەگە قابىلەتتى 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ماقساتى – ەكونوميكانىڭ جوسپارعا ساي جۇزەگە اسىپ جاتقانىنىڭ ايعاعى. مۇندا ەلباسىنىڭ ەكونوميكانىڭ قىر-سىرىن تەرەڭ بىلگەندىگى باستى ءرول ويناپ وتىر. قازاقستان ەندى ەكونوميكانى ەكستەنسيۆتى دامىتۋدان ينتەنسيۆتى دامىتۋعا كوشتى. تاراتىپ ايتقاندا, بۇرىنعىداي جاراتىلىس بايلىقتارىن, شيكىزاتتى ەكسپورتقا شىعارۋعا باسىمدىق بەرمەي, جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدالانۋعا, كەرەكتى ونىمدەردى ەلدىڭ وزىندە وندىرۋگە, سىرتقا دايىن زاتتاردى شىعارۋعا دەن قويدى. جولداۋدا وسى جاعدايلار دا ايتىلعان. ۇكىمەتكە وڭدەۋ ونەركاسىبى مەن شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتى قولداۋعا قارجى قاراستىرۋ تاپسىرىلعان. ال ەندى اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ ەكسپورتىن 2022 جىلعا قاراي 2,5 ەسە كوبەيتۋ مىندەتى جۇكتەلگەن. بۇل اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ يمپورتىن 2,5 ەسە ازايتۋ دەگەندى بىلدىرەدى. جولداۋداعى مەنىڭ كوكەيىمە قونعان جايتتاردىڭ ءبىرى – «نۇرلى جول» جانە «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلامالارىنىڭ ەكىنشى تىنىسىنىڭ اشىلعانى. ءبىرىنشىسى – كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, ەكىنشىسى – كوممۋنالدىق جانە تۇرعىن ءۇي شارۋاشىلىعى قۇرىلىسىن كەڭەيتۋ ەلگە ەڭ قاجەتتى وزەكتى جۇمىستار ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. قىرعىزدا «كوڭشۋنۋ تاندابايت, كۋداي كوشوت» دەگەن ماقال بار, قۇداي قوسقان كورشى ءارى تۋىسقان قازاق ەلىنىڭ يگىلىكتەرى ءبىزدى قۋانتادى.
ايىلچى سارىباەۆ,
بىشكەك ەكونوميكا جانە قارجى ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى,
ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور