الماتىداعى جامبىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك فيلارمونياسىندا ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, حالىقارالىق ش.ايتماتوۆ اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, ش.ءۋاليحانوۆ سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءۋاليحان قاليجانوۆتىڭ «تىلەگىم دە, تىرەگىم دە, جۇرەگىم دە ءبىر ءوزىڭسىڭ – تۋعان ەل» اتتى عىلىمي-شىعارماشىلىق كەشى بولىپ ءوتتى.
1978 جىلى «اقموللا اقىننىڭ ءومىرى مەن تۆورچەستۆوسى» تاقىرىبىندا كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن, 1999 جىلى «قازاق ادەبيەتىندەگى ءدىني-اعارتۋشىلىق اعىم» ء(حىح عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسى مەن حح عاسىردىڭ باسى) دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن قورعاعان ۋ.قاليجانوۆتىڭ ءومىر جولى ادەبيەت پەن ۇلتتىق جۋرناليستيكانىڭ تىزگىنىن تەڭ ۇستاپ, قاتار قىزمەت ەتۋىمەن ەگىز وركەندەپ وتىردى. رەسپۋبليكالىق «ۇلان», «جاس الاش», «ەگەمەن قازاقستان» گازەتتەرىنىڭ باس رەداكتورى, 1995 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءباسپاسوز جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ ىشكى ساياسات ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتتەرىن اتقارعان ول قاي ءىستىڭ جانىنان دا قايراتكەرلىگىمەن تانىلدى. تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان كەيىن ەلدىڭ ءسوزىن سويلەيتىن, مۇددەسىن ۇندەيتىن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ 1999-2011 جىلدار ارالىعىنداعى ءىى,ءىىى, ءىۇ شاقىرىلىمدارىنىڭ دەپۋتاتى بولدى.
زيالى قاۋىمنىڭ قالىڭ شوعىرى جينالعان شىعارماشىلىق كەش ءۋاليحان قاليجانوۆتىڭ اڭگىمەسىنە قۇرىلعان فيلمنەن باستالىپ, وندا تاعىلىمدى ءومىر جولىنىڭ بەلەستەرى مازمۇندى حرونيكالارمەن باياندالىپ ءوتتى. دەرەكتى فيلمدە كەش يەسى كىندىك قانى تامعان تۋعان جەرىنە, اسىر سالىپ وسكەن اۋىلىنا ساعىنىشىن, پەرزەنتتىك جۇرەگىنىڭ ءلۇپىل-ءىلتيپاتىن ارنادى.
ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ مەرەيتوي يەسىنە جولداعان قۇتتىقتاۋ حاتىن الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى سۇلتانبەك ماكەجانوۆ وقىپ بەردى.
اكادەميك ومىرزاق ايتباەۆ پەن اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى ۇلىقبەك ەسداۋلەت ءۋاليحان قاليجانوۆتىڭ ازاماتتىق كەلبەتى مەن قايراتكەرلىك قىرىن اشاتىن ەستەلىكتەرىمەن ءبولىسىپ, تۋعان ەلدىڭ رۋحاني يگىلىگى جولىندا تىنىمسىز ەڭبەكتەنىپ كەلە جاتقان جاناشىرلىعىن, جاۋاپكەرشىلىگىن جوعارى باعالادى. رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاقستان» اق باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى «ۋ.قاليجان – جۋرناليست» اتتى تاقىرىپتا بايانداما جاساپ, جۋرناليستيكانىڭ العى شەبىندە كەلە جاتقان قارىمدى قالامگەردىڭ قازاق ءباسپاسوزىنىڭ تاريحىندا ءوز ورنىن تالاسسىز ايعاقتايتىن ەڭبەگىنە, بالالار باسىلىمىن, جاستار گازەتىن, ۇلتتىڭ ءۇنجارياسىن ءبىر-بىرىمەن ساباقتاستىرا دامىتقان كۇش-جىگەرى مەن باس رەداكتور رەتىندەگى قارىمىنا, پاراسات-پايىمىنا توقتالىپ, ۇلكەن ءومىر اسۋىنداعى كەزەڭدەردى ەگجەي-تەگجەيلى سارالاپ شىقتى. اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور تاحير بالىقباەۆتىڭ «ۋ.قاليجان – عالىم-جازۋشى» دەگەن بايانداماسى بۇگىندە م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىن باسقارىپ وتىرعان ادەبيەتشى عالىمنىڭ عىلىمداعى ايشىقتى ىزدەرىن ايقىنداپ كورسەتۋگە باعىتتالدى.
كەش سوڭىندا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتيسى ماقپال ءجۇنىسوۆا, ەرجان بەلعوزيەۆ سىندى بەلگىلى ارتىستەر مەن «قوڭىر» ەتنوتوبى, نۇركەن ءاشىر, سىرىم جاعىپار سەكىلدى جاس تالانتتار ونەر كورسەتتى. مەرەيتوي يەسىنىڭ ءوزى دە «كوزىمنىڭ قاراسىن» شىرقاپ, قوناقتارعا شۋاقتى كوڭىل كۇي سىيلادى.
ايگۇل احانبايقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى