بىلتىر «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق اينالانى قورشاعان ورتانى قورعاۋ دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە قاردىڭ القىزىل تۇسكە بويالعان «قۇبىلىسى» كاسىپورىندا وندىرىلەتىن بوكسيتتىڭ تارالۋى سەبەپ كورىنەدى. قىس كەزىندە قالا تۇرعىندارى قاردىڭ القىزىل تۇسكە بويالعانىن كورىپ, سۋرەتكە تۇسىرگەن-ءدى.
ويتكەنى, بوكسيتتتىڭ ءتۇسى-تابيعي القىزىل ءتۇستى. بوكسيتتەن اليۋميني توتىعى وندىرىلەدى. كاسىپورىنعا بوكسيت كراسنووكتيابرسك جانە تورعاي بوكسيت كەنىشتەرىنەن جەتكىزىلەدى. شاڭنىڭ اۋادا ءبىرشاما مولشەردە تارالۋىنا رۇقسات بەرىلەدى. سوندىقتان, كاسىپورىندا بەلگىلەنگەن نورماعا ساي كولەمدە شاڭ تارايدى. بۇل «قۇبىلىس» قىستا انىق كورىنىپ تۇرادى بۇل نورماتيۆتەرگە مەملەكەتتىك سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ۇيىمداردىڭ بەرگەن قورىتىندىسى دا بار,-دەيدى كاسىپورىن ماماندارى.
كاسىپورىندا ورنالاسقان تەحنيكالىق باقىلاۋ زەرتحاناسى اتموسفەراعا ولشەۋ جۇرگىزىپ وتىرادى. ەگەر دە زياندى قالدىقتا مولشەردەن تىس ارتقان جاعدايدا قاۋىپ جايلى حابارلانادى.
زاۋىت اۋماعىن كورىكتەندىرۋ جانە كوگالداندىرۋ ءۇشىن بىلتىر 1500-دەن استام كوشەت پەن اعاش وتىرعىزىلعان. كاسىپورىننىڭ كوگال قورى 70 گەكتاردى قۇرايدى. ەۋرازيالىق توپتىڭ قۇرامىنداعى «قازاقستان ءاليۋمنيى» اق سياقتى باسقا دا كاسىپورىندار الداعى جىلدارى تابيعاتتى قورعاۋ شارالارىنا 30 ملرد. تەڭگەدەن استام قاراجات جۇمساماق.
بيىل وڭىردەگى «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق-تا سانيتارلىق قورعاۋ ايماعىندا اتموسفەرالىق اۋانى ۇزدىكسىز باقىلايتىن اۆتوماتتاندىرىلعان ستاتسيونارلىق ەكولوگيالىق بەكەت ورناتۋدى جوسپارلاۋدا. زاۋىتتا جىلىنا 2 ميلليون توننادان استام وندىرىستىك قالدىق جينالاتىن كورىنەدى.
تۇرعىنداردىڭ تازا اۋامەن دەمالعىسى كەلەدى. سوندىقتان بيىلعى قىستا اپپاق تاز قاردىڭ جاۋىن عانا كۇتۋدە. 2018 جىل وڭىردە «ەكولوگيا جىلى» بولىپ جاريالاندى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار