• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 19 قىركۇيەك, 2018

ءيمانجۇسىپتىڭ مىلتىعى

1745 رەت
كورسەتىلدى

ءانشى-كومپوزيتور, ازاتتىق جولىنداعى كۇرەسكەر ءيمانجۇسىپ قۇتپان ۇلى – قازاق تاريحىندا ورنى زور تۇلعا. ون شاقتى جىلدىڭ الدىندا استانا ىرگەسىندە ورنالاسقان «جىبەك جولى» اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپكە باتىر اتامىزدىڭ اتى بەرىلىپ, مەكتەپ ىشىندە شاعىن تانىمدىق مۋزەي اشىلعان ەدى. ونى جاساقتاپ, قايراتكەر-كۇرەسكەردىڭ تاريحىنا قاتىستى جادىگەرلەردى ىزدەپ تاۋىپ, قۇجاتتىق مۇرالار قورىن جيناقتاۋشى راۋشان ءيمانجۇسىپ اپامىز. ناقتىراق ايتقاندا, بۇل كىسى باتىردىڭ كەنجە ۇلى نۇرقاننىڭ قىزى ەكەن.

جوعارىداعى مۋزەي-زالدا راۋشان اپا­مىز­دىڭ ۇزاق جىلعى ىزدەنىسى ارقاسىندا تابىلعان يمەكەڭ ءوز قولىمەن شاپقان اعاش ەر, باتىر قولدانعان ۇزەڭگىسى مەن ورمەلى جۇگەنى, سونىمەن قاتار كۇرەسكەر اتامىزدىڭ مىلتىعى ساقتاۋلى تۇر. بۇل مىلتىق كادىمگى قاراپايىم ماۋزەر-ۆينتوۆكا. وندىرىستەن شىققان رەتتىك ءنومىرى – 134 389. بۇل كودتىق سان ارقىلى قارۋدىڭ قاي جىلى, قانداي زاۋىتتان شىقانىن تولىق بىلۋگە بولادى. 

ال مىلتىق قالاي, قايدان تابىلدى؟ بۇل سۇراققا جوعارىداعى راۋشان نۇرحان­قىزى بىلاي دەپ جاۋاپ بەردى: – اشارشىلىق جىلدارى (1929-30) ءيمانجۇسىپ اتامىز قى­رىق تۇيەگە استىق ارتىپ اقمولاعا كەلەدى. بۇل وقيعانى ماعان 90-جىلداردىڭ باسىندا اتامىزدى كوزى كورگەن س.تولەۋبەكوۆ دەگەن اقساقال ايتىپ بەردى. وسى ساپارىنان كەيىن قاسىندا ەلۋ شاقتى نوكەرى بار يمەكەڭ وڭتۇستىكتى بەتكە الىپ ءوزىنىڭ مەكەن-تۇراعىنا تار­تادى. جولاي قازىرگى تۇركىستان وبلىسى, وتى­رار اۋدانى اۋماعىندا ورنالاسقان «شىلىك» دەيتىن اۋىلعا سوعادى. بۇل جەر اتاسى تۇرعانباي داتقا وردا تىككەن مەكەن ەكەن. اۋىل ادامدارى ايتادى: يمەكە بىزگە جان-جاقتان انتالاعان قاراقشىلار مازا بەرمەيدى, نە ىستەيمىز؟! جاعدايعا قانىققان ءيمانجۇسىپ اتامىز «سەندەرگە مىنا مىلتىعىمدى تاس­تاپ كەتەيىن, قاراقشىلار كەلسە اسپانعا وق اتىڭدار, سول جەتىپ جاتىر» دەپ قارۋىن قالدىرىپ كەتىپتى. راسىندا ەرتەڭىندە ەنتەلەپ كەلگەن قاراقشىلار مىلتىق داۋىسىن ەستىپ «ويباي, اۋىلدا يمەكەڭ بار ەكەن عوي» دەپ ەكىنشى قايتا جولاماي كەتىپتى. 

ارادا جىل وتەر-وتپەستە ءيمانجۇسىپتىڭ ءوزى دۇنيەدەن ءوتىپ, مىلتىق شىلىك اۋىلىنداعى نۇر ماحانبەت ۇلى دەگەن ادامنىڭ قولىندا قالىپ قويادى. بۇل اۋلەت قارۋدى باتىردىڭ كوزى رەتىندە جاسىرىپ ساقتاپ, بەرتىندە اتا مۇراسىنىڭ رۋحاني شىراقشىسى راۋشان اپايعا تاپسىرا وتىرىپ, مىناداي قولحات قالدىرىپتى: «مەن وڭالباەۆ قالداربەك وڭالباي ۇلى 1948 جىلى 11 قاراشادا وتىرار اۋدانى (بۇرىنعى ءشاۋىلدىر) «اقتوبە» بولىم­شەسىندە تۋىلىپ, قازىرگى تاڭدا وردا­باسى اۋدانى تەمىرلان ەلدى مەكەنىندە تۇرا­مىن. 1929-30 جىلدارى اتام نۇر ماحام­بەت ۇلىنا وسى «بەساتار» مىلتىقتى ءيمان­جۇسىپ قۇتپان ۇلى اتامىز بەرگەن ەكەن. مىل­تىق وسى كەزگە دەيىن كەبەجەدە ساقتالىپ كەلدى. ونى كەزىندە ماعان اكەم وڭالبەك نۇر ۇلى بەرگەن ەدى. ەندى مەن وسى مىلتىقتى استانا قالاسى ماڭىنداعى ءيمانجۇسىپ اتا اتىنداعى مۇراجايعا تاپسىرامىن». 

وزدەرىڭىز وقىپ وتىرعانداي بۇل جادىگەر بۇگىنگە وسىلاي جەتكەن ەكەن.

بەكەن قايرات ۇلى, 

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار