2011 جىلعى 21 جەلتوقساندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى جونىندەگى ساياسي پارتيالار ءۇشىن داۋىس بەرۋگە ارنالعان سايلاۋ بيۋللەتەنىنىڭ ءماتىنىن بەكىتتى.
ورتسايلاۋكوم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋشىلاردىڭ جالپى سانىنىڭ 1 پايىزى رەزەرۆىن قوسا العاندا, دايىندالۋى جانە سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە جەتكىزىلۋى ءتيىس سايلاۋ بيۋللەتەندەرىنىڭ سانىن بەلگىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى جونىندە – 9 398 154, ال قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءماسليحاتتارى دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتى سايلاۋى جونىندە – 17 423 313 سايلاۋ بيۋللەتەنى دايىندالاتىن بولادى.
جاڭاوزەن قالاسىنىڭ اۋماعىندا پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارى مەن ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىن سايلاۋ بۇرىن بەلگىلەنگەن مەرزىمدە, ياعني 2012 جىلعى 15 قاڭتاردا وتەدى, ويتكەنى, پرەزيدەنتتىڭ بۇل اۋماقتىق-اكىمشىلىك بىرلىكتە توتەنشە جاعداي ەنگىزۋ تۋرالى جارلىعىمەن سايلاۋدى وتكىزۋگە تىيىم سالىنباعان.
وسىعان بايلانىستى ورتسايلاۋكوم, جارلىقپەن بەلگىلەنگەن شەكتەۋلەردى ەسكەرە وتىرىپ, كانديداتتار مەن سايلاۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارالاردى قابىلداۋدا.
بۇل ادام قۇقىعى سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى قول قويعان حالىقارالىق قۇجاتتارعا قايشى كەلمەيدى. ويتكەنى ەنگىزىلگەن شەكتەۋلەر ادامنىڭ ازاماتتىق جانە ساياسي قۇقىقتار ءجونىندەگى حالىقارالىق پاكت بەكىتكەن «ابسوليۋتتىك» قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن شەكتەمەيدى. تەك سايلاۋالدى ۇگىت جۇرگىزۋ تاسىلدەرىنىڭ اياسىن بەلگىلى ءبىر دارەجەدە تارىلتادى. جانە بۇل رەتتە بارلىق ساياسي پارتيالار مەن ءماسليحات دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتار تەڭ, دەگەنمەن, ۇگىت جۇمىسىن جۇرگىزۋدىڭ نىساندارى مەن ادىستەرىن تاڭداۋدا بەلگىلى ءبىر دارەجەدە شەكتەۋلى جاعدايدا بولادى.
اتاپ ايتقاندا, قالا اۋماعىندا نەگىزىنەن سايلاۋالدى ۇگىتتى بەيبىت جينالىستار, ميتينگىلەر, شەرۋلەر, پيكەتتەر مەن دەمونستراتسيالار وتكىزۋ ارقىلى جۇرگىزۋ شەكتەلەدى.
الايدا, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ۇگىت ناۋقانى تولىق كولەمدە وتكىزىلەتىن بولادى. وسىعان بايلانىستى ورتسايلاۋكوم ءماسليحاتتار دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردىڭ سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزۋىنە بيۋدجەتتەن بولىنگەن قاراجاتتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا قوسىمشا ۇگىت ماتەريالدارىن جاريالاۋ جانە باسپا ونىمدەرىن شىعارۋ ءۇشىن پايدالانۋىنا رۇقسات بەرەدى.
پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىن سايلاۋعا قاتىساتىن ساياسي پارتيالاردىڭ ۇگىت ماتەريالدارى جاڭاوزەن قالاسى تۇرعىندارىنا رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى تەلە-راديوارنالار مەن باسپا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى جەتەتىن بولادى.
قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتار باسپا ونىمدەرىن ازىرلەۋ ءۇشىن وبلىستىق تيپوگرافيانىڭ قىزمەتىن پايدالانا الادى.
قالالىق سايلاۋ كوميسسياسى شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەۋدە. كوميسسيانىڭ قاراماعىندا بارلىق قاجەتتى ادىستەمەلىك ماتەريالدار مەن قۇجاتتار بار.
سايلاۋ ناۋقانى بارىسىن بايقاۋدى ۇيىمداستىرۋعا كەلەتىن بولساق, بايقاۋشىلار مەن ساراپشىلارعا, سونىڭ ىشىندە شەت مەملەكەتتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىنە, بۇل وڭىرگە بارۋ مۇمكىندىگى قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى. سونداي-اق, ولار سايلاۋ بارىسى, سايلاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسى, بارلىق سايلاۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ قىزمەتى تۋرالى اقپاراتپەن دە قامتاماسىز ەتىلەدى.
سونداي-اق ورتسايلاۋكوم باسشىسى سايلاۋ تۋرالى زاڭعا سايكەس بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى كانديداتتار مەن ساياسي پارتيالاردىڭ سايلاۋ ناۋقانىن وبەكتيۆتى جاريالاۋعا مىندەتتى ەكەنىن ەسكەرتتى. بۇل رەتتە, كانديداتتار مەن ساياسي پارتيالاردىڭ ار-نامىسىنا, قادىر-قاسيەتىنە جانە ىسكەرلىك بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرەتىن ۇگىت ماتەريالدارى مەن وزگە دە اقپاراتتى جاريالاۋدان اۋلاق بولۋ كەرەك.
بارلىق كانديداتتار مەن پارتيالىق تىزىمدەرىن ۇسىنعان ساياسي پارتيالاردىڭ سايلاۋالدى ۇگىت جۇرگىزۋى ءۇشىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا تەڭ جاعدايدا قول جەتكىزۋى كەپىلدەندىرىلۋى ءتيىس.
* * *
ءماسليحاتتار دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردى تىركەۋ قورىتىندىلارى تۋرالى
20 جەلتوقساندا ءماسليحاتتار دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردى تىركەۋ اياقتالدى.
الدىن الا مالىمەتتەر بويىنشا, ۇسىنىلعان 10 مىڭنان استام ۇمىتكەردىڭ 9165-ءى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتىعىنا كانديدات رەتىندە تىركەلگەن.
سونىڭ ىشىندە وبلىستىق, استانا مەن الماتى قالالىق ءماسليحاتتارىنا – 1752; اۋداندىق ماسليحاتتارعا – 5523; قالالىق ءماسليحاتتارعا – 1890 كانديدات.
تىركەلگەن كانديداتتاردىڭ 3446-سى – «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ, 11-ءى – قازاقستاننىڭ پاتريوتتارى پارتياسىنىڭ, 22-ءسى – «رۋحانيات» پارتياسىنىڭ, 264-ءى – قازاقستاننىڭ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ, 9-ى –جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتيانىڭ, 99-ى – قازاقستاننىڭ كوممۋنيستىك حالىقتىق پارتياسىنىڭ, 50-ءى – قازاقستان سوتسيال-دەموكراتيالىق «اۋىل» پارتياسىنىڭ, 57-ءسى – «ادىلەت» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ, 3-ءۋى – قازاقستاننىڭ «ازات» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ, 1-ءۋى – قازاقستاننىڭ كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ مۇشەلەرى.
بارلىق تىركەلگەن كانديداتتار 21 جەلتوقساننان باستاپ سايلاۋالدى ۇگىت جۇمىسىنا كىرىسە الادى.
* * *
شەت مەملەكەتتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بايقاۋشىلارىن اككرەديتتەۋ تۋرالى
21 جەلتوقساندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى دەپۋتاتتارى مەن ءماسليحاتتارى دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىنا شەت مەملەكەتتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمنىڭ تاعى 14 بايقاۋشىسىن اككرەديتتەدى.
قازىرگى ساتكە دەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ۇسىنۋى بويىنشا بارلىعى 61 بايقاۋشى اككرەديتتەلدى
ولاردىڭ 46-سى – ەقىۇ/دياقب ميسسياسىنىڭ, 11-ءى – تمد بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ وكىلدەرى, 4-ءۋى – شەت مەملەكەتتەردىڭ بايقاۋشىلارى.
* * *
ورتسايلاۋكومعا كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەر تۋرالى
2011 جىلعى 16 قاراشا مەن 21 جەلتوقسان ارالىعىنداعى كەزەڭدە ورتسايلاۋكومعا 56 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن. ولاردىڭ 38-ءى سايلاۋ ناۋقانىنىڭ ءارتۇرلى اسپەكتىلەرى بويىنشا وتىنىشتەر, تاعى 14-ءى سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ, سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ قىزمەتىنە قاتىستى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى.