سان قيلى ساحنا سالتى

فەستيۆال توي تويلاۋ ەمەس, جەتىستىك­تەرىمىزدى سارالاي وتىرىپ, ءالى دە جەتىلە تۇسۋگە جانە جاڭا بەلەستەردى باعىن­دىرۋعا قول جەتكىزۋ بولۋى ءتيىس. سوندىقتان بۇل فەستيۆالدى رەسەي­دىڭ چەحوۆ اتىنداعى, فرانتسيانىڭ اۆينون, انگليانىڭ ەدينبۋرگ, اۋس­­­تريانىڭ زالتسبۋرگ سەكىلدى الەم­نىڭ ءىرى حالىقارالىق تەاتر فورۋمى دەڭ­گەيىنە جاقىنداتۋدىڭ باسى دەپ باعام­داعانىمىز ابزال. مۇنى تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ وڭ ءيميدجىن الەمدىك قاۋىم­داستىققا تانىتۋ ماقساتىنداعى ساياسي ءمانى زور مەملەكەتتىك ماڭىزدى شارا دەپ تۇسىن­گەنىمىز ءجون.

فەستيۆالدىڭ ەۋروپالىق كورسەتىلىمى الەمگە تانىمال يتاليالىق «Piccolo تەاtro di Milano» تەاترىنىڭ «ارلەكين – ەكى مىرزاعا ءبىر قىزمەتشى» سپەكتاكلىمەن باس­تالدى. 70 جىلدان اسا ساحنادان تۇس­پەي كەلە جاتقان تۋىندىنى حح عاسىر تەاترىنىڭ ءىرى تۇلعاسى, رەجيسسەر دجوردجو سترەلەر ساحنالاعان. مۇنى «استانا» فەستيۆالى ساحناسىنداعى شەتەل­دىك تەاترلار شەرۋىنىڭ جاقسى باس­تاماسى دەپ بىلدىك. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس بىتىسىمەن ىلە-شالا قولعا الىنعان سپەكتاكل نەسىمەن قۇندى دەگەن ماسەلەگە كەلسەك, بۇل – الەم تەاترىنىڭ دامۋ تاريحىنا ۇلكەن ءىز قالدىرعان يتاليالىق del arte تەاتر جانرى ۇلگىسىن جاڭالاپ, قال­پىنا كەلتىرگەن ايتۋلى قويىلىم. ورىن­داۋشىلاردىڭ ساحناداعى اكتەرلىك امال-ادىستەرى ءار الۋان.

زاماناۋي تەاتر ونەرىندە پولياك رەجيسسۋراسى, پولياك تەاترى ىزدەنىستەرىنىڭ الار ورنى بولەك. بەلگىلى «TR Warszawa» ۇجىمى ءوزىنىڭ 2015 جىلى ساحنالانعان «ازاپ شەككەندەر» سپەكتاكلىنەن ەلگە تانىمال ەكى بىردەي اۆتوردى تارتقانىن كورەمىز. نەمىستىڭ جاس تا بولسا تانىمال دراماتۋرگى ءارى رەجيسسەرى ماريۋس فون مەيەنبۋرگ پەسالارىنىڭ زاماناۋي ەۋروپا جانە ورىس ساحناسىندا قويىلۋى پروگرەسسيالىق ءوسۋ ۇستىندەگى ءۇردىس بولىپ تابىلادى. بەرليندىك «شاۋبيۋنە» تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى توماس وستەرمايەرمەن تۇراقتى تاندەمدە جۇ­مىس ىستەۋى, كلاسسيك دراماتۋرگتەردى زامان­عا ساي لايىقتاپ قويۋى, ءوز پەسالارىن جازۋى جانە ساحنالاۋى ۇيرەنشىكتى قۇبىلىسقا اينالدى. ونىڭ «ازاپ شەككەندەر» پەساسىن قويعان تالانتتى رەجيسسەر گجەگوج ياجينانىڭ بۇگىنگى زاماناۋي ەۋروپا رەجيسسۋراسىنداعى ورنىن ەسكەرسەك, كورەرمەن بۇل جولى دا ۇزدىك تۋىندىمەن تانىستى دەۋگە تولىق نەگىز بار. سپەكتاكل باتىس پەن شىعىستا قانى سورعالاعان وزەكتى ماسەلەنىڭ بىرىنە, جاس ۇرپاقتىڭ ءدىن جولىنا كەلۋىنىڭ, جاي كەلمەي ءدىندى ۇستانۋشى, ناسيحاتتاۋشى جولىنا ءتۇسۋىنىڭ سەبەپ-سالدارىنا ۇڭىلدىرەدى.

ليتۆالىق «Meno Fortas» تەاترى ف.كافكانىڭ «اشتىق شەبەرى» اڭگىمەسى نەگىزىندە بەلگىلى تەاتر رەجيسسەرى ە.نيا­ك­روشيۋس ساحنالاعان سپەكتاكلدى ۇسىن­دى. سۋرەتكەر مەن قوعام اراسىن سيپاتتاعان اڭگىمە نەگىزىندە رەجيسسەر فيلوسوفيالىق تەرەڭ ءمانى بار, مەتافورالىق ويعا جەتە­لەيتىن, ەكسپرەسسيۆتى زاماناۋي سپەكتاكل جاساعان. ادامنىڭ بويىنداعى «السىز­دىكتى» كورسەتەتىن دەتالدار سپەكتاكلدە مولىنان تابىلادى. باستى كەيىپ­كەردىڭ اشتىق جاريالاۋدان العان سىلدىرماق ماراپاتتارىن كورسەتەتىن تۇس نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق. تەاتر وسى سپەكتاكلى ءۇشىن ءتۇرلى فەستيۆالداردا العان ماراپات قاعازدارى مەن ەستەلىك ستاتۋەتكالارىن, كۋبوكتارىن سپەكتاكلدىڭ رەكۆيزيتى رەتىندە قولدانادى. مۇندايدا «ف.كافكا ءتارىزدى شاعىن اڭگىمەلەرىمەن تانىلعان قازاقتا دا جازۋشى از ەمەس, شىركىن سولار قاشان ساحنالانار ەكەن» دەگەن ءۇمىت ەرىكسىز تۇتانادى. قالاي دەسەك تە ەۋروپالىق دەڭگەيدەگى رەجيسسەرلىك جۇمىستاردىڭ ءتول رەجيسسۋرا ءۇشىن الداعى ۋاقىتتا ساباق بولار تۇستارى كوپ.

گەرمانيانىڭ تاۋەلسىز حالىق­ارالىق «11» تەاترى فرانتسۋز ەكزيس­تەن­تسيا­­ليزم باعىتىنىڭ فيلوسوفى, جازۋشى-دراماتۋرگ جان پول سارتردىڭ «جابىق قوعام» («شىعارعا جول جوق») قويىلىمىن كورسەتتى. قوعامنىڭ ءار- ءتۇرلى ساتىسىنا جاتاتىن ءبىرى باي ەستەل, ەكىنشىسى پوشتا قىزمەتكەرى يننەس, ءۇشىن­شىسى گارسەن ءجۋرناليسى جۇمباق قىز­مەتكەر ءبىر بولمەگە توعىتادى. سال­دەن سوڭ ءۇش ادامنىڭ اراسىندا ءوزارا كيكىل­جىڭ, كۇشتىنىڭ السىزگە الىمجەتتىلىگى, وز­گەنى وزىنە باعىنىشتى ەتۋ سەكىلدى ارە­كەتتەر باستالادى. اۆتور وسىنداي تار ورتادا, تۇرمە كامەراسىندا, جا­بىق قوعامدا كۇش كورسەتۋ پوزيتسياسىنان بولاتىن الىمجەتتىلىك پەن وزگەگە تاۋەل­دىلىكتىڭ تابيعاتىنا نازار اۋدارتادى. تاقىرىپ قىزىقتى, كوتەرگەن ماسەلە تەرەڭ دە ءماندى. تەاتردىڭ جاس اكتەرلەر قۇرامىنىڭ ورىنداعان سپەكتاكلى كورەرمەنگە ەكىۇشتى وي قالدىردى. نەگىزىنەن سپەكتاكلدەگى اكتەرلەردىڭ ساح­­نا­لىق ارەكەتى, ميزانستسەنالار, دەكوراتسيا, جارىق قۇرالدارى وتە قاراپايىم. الاي­دا وسى قاراپايىمدىققا ويىنىمەن جان بىتىرۋگە ءتيىس جاس اكتەرلەردىڭ كوزىن­دە وت, جۇرەگىندە جالىن سەزىلمەۋى, شىعار­مانىڭ ءمانى مەن مازمۇنىن تولىق اشىپ بەرە الماي قالعانى وكىنىشتى.

اعىلشىننىڭ «1927» تەاترى بەلگىلى جاس تەاترلاردىڭ ءبىرى سانالادى. 2005 جىلى جازۋشى, اكتريسا جانە رەجيسسەر سيۋزەند اندرەيد پەن ارىپتەسى انيماتور, يلليۋستراتور جانە كينورەجيسسەر پول بەرريتت تاراپىنان قۇرىلىپ, ولارعا اكتريسا جانە كوستيۋم سۋرەتشىسى ەسمە ەپپلتون جانە اكتريسا, كومپوزيتور ءارى مۋزىكانت ليليان حەنلي قوسىلادى. شىعارماشىلىق تۇلعالاردان قۇرىلعان تەاتر سپەكتاكلدەرى سان ءتۇرلى جانردىڭ باسىن بىرىكتىرۋىمەن جان باۋرايدى. مۋلتيپليكاتسيا مەن تەاتردىڭ قوسىندىسىندا جۇمىس ىستەيتىن بۇل ۇجىمنىڭ ونەرى الەمدىك تەاترلار فەس­تيۆالدارىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە.­ بالشىقتان جاسالعان الىپ ادام – گو­لەم­گە جان ءبىتىرۋ ارقىلى ادامنىڭ تەحنولوگيا مەن ەكونوميكا تۇتقىنىنا اي­نال­عانىن كورسەتەدى, تەحنولوگيانىڭ وزىق جەتىستىكتەرى ادام تۇرمىسىن ەداۋىر جەڭىلدەتكەنمەن, گولەمدەر (تەح­نولو­گيالىق جەتىستىكتەر) بيلەگەن «زامانا­قىردى» ساتيرالىق تىلمەن ۇتىمدى تۇي­رەيدى.

ش.رۋستاۆەلي اتىنداعى گرۋزيا مەم­لەكەتتىك اكادەميالىق تەاترى استاناعا ات باسىن بۇرماس بۇرىن الماتىدا ونەر كورسەتتى. بەلگىلى رەجيسسەر ر.ستۋرۋا دراماتۋرگ ب.برەحتتىڭ 1930 جىلى جازعان «ەرەجەدەن تىس جانە ەرەجە» – «يسكليۋچەنيە ي پراۆيلا» پەساسىن «زاڭداستىرىلعان زاڭسىزدىق» دەگەن اتپەن ۇسىندى. گرۋزين تەاتر سىنشىلارىنىڭ 2016 جىلعى باعالاۋى بويىنشا جىلدىڭ 5 ۇزدىك قويىلىمىنىڭ قاتارىنا ەنگەن بۇل سپەكتاكلدىڭ استانا فەستيۆالىنىڭ باعدارلاماسىنا قوسىلۋى ءسوزسىز جەتىستىك. ب.برەحت كوتەر­گەن ماسەلە بۇگىنگى كۇننىڭ تىنىسىمەن ەتەنە ۇندەسۋىمەن قۇندى. بۇدان عا­سىر­عا جۋىق ۋاقىت بۇرىنعى قوعام جاع­دايىن ءسوز ەتەتىن تۋىندى ءسال سابىر ساقتاپ, ءوز ىسىمىزگە باجايلاپ قاراۋ كەرەك­تىگىن ەسكە سالادى. قويىلىم پىسى­قاي بيزنەسمەن لانگمان (اكتەر ز.پاپۋاشۆيلي) ارەكەتىمەن پايدا بار جەرگە ەلدەن بۇرىن جۇگىرەتىن, بايلىق ءۇشىن ءبارىن تاپتاپ وتۋدەن تايىنبايتىن اشقاراق كاپيتال يەسىن ەسكە سالادى. ونىڭ جالداعان جۇمىسشىلارىنا جاسايتىن قىسىمى, قاتىگەزدىگى, سوتتاعى قۇقىق قىزمەتكەرلەرىنىڭ شەشىمىن ءوز پايداسىنا زاڭداستىرۋى زاماننىڭ ازعانىن, زاڭ جۇيەسىنىڭ ابدەن توزعانىن كورسەتەدى. ۇستەم تاپ ەزگىسىنەن بوساماعان قاراپايىم حالىقتىڭ تارتقان ازابىنا تراگەديالىق فارس جانرىندا نازار اۋدارتادى. رەجيسسەر پەسادا جوق اراب شەيحى مەن بۋددا قۇدايى سەكىلدى كەيىپكەرلەردى سپەكتاكلگە كىرىستىرە وتىرىپ, شىندىققا مۇلدە جاناسپايتىن, ادىلدىكتى بەلدەن باسقان قاراما-قايشى سوت شەشىمىن شىعارتادى.

جاپونيا استاناسى توكيودان كەلگەن «Nakamura Gekijo» تەاتر ترۋپپاسىنىڭ ونەرىن اسىعا كۇتتىك. كۇنشىعىس ەلىندەگى 400 جىلدان اسا تاريحى بار ءداستۇرلى «كابۋكي» تەاترىنىڭ سارىارقا توسىنە تۇڭعىش رەت كەلۋى شىنىندا دا تاريحي قۇبىلىس ەدى. تەاتردىڭ ءداستۇرلى ويىنىنان بولەك, جالپى شەتەلدىك كورەرمەنگە ۇعىنىقتى قولتاڭبامەن جاسالعان ارنايى قويىلىم وقيعاسى جاپونيا تا­ري­حىنداعى اڭىزدان باستاۋ الادى. ايداھارعا قۇرباندىققا بەرىلگەن قىز­دى قۇتقارۋعا شىققان جاس باتىردىڭ ەرلىگى, كۇنشىعىس ەلىنىڭ بارلىق تاريحى جازىلعان وراما قاعازعا قول جەتكىزۋدەگى كۇرەسى باياندالادى. اسىل مۇرانى يەلەنۋ جولىنداعى كۇرەس جاپوننىڭ ءداستۇرلى تەاتر كەيىپكەرلەرىن حان ءتاڭىرى تاۋىنان ەسكەن سامال جەلمەن بىرگە قازاق ەلىنىڭ باس قالاسى – استاناعا الىپ كەلەدى.

ال قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنان بەيجىڭ حالىقتىق كوركەم تەاترى جەن مين ساحنالاعان دراماتۋرگ تس.ءتسزينچجيدىڭ «شابدالى گ ۇلىن ۇنا­تامىن» اتتى دراماسىن اكەلىپتى. باس-اياعى ءۇش-اق اكتەردىڭ قاتىسۋىمەن وينالاتىن دراما «قويىلىم ىشىندەگى قويىلىم» ۇلگىسىندە ورىندالادى. رە­جيسسەر شاعىن ساحنا كەڭىستىگىندە وزىندىك پلاستيكاسى مەن سويلەۋ مانەرى بار اكتەرلەردىڭ ويىنىن ۇيلەستىرە بىلگەن. تان ديناستياسى تۇسىنداعى ءداستۇرلى قىتاي ادەبيەتى حيكاياتىنان الىنعان وقيعا جەلىسى ماحاببات پەن شىنايى ءومىر ورنەگىمەن استاسا ءوربيدى. قىتاي مادەنيەتىندە ماحاببات سيمۆولى بولعان شابدالى گ ۇلىنىڭ كورەرمەنگە ايتپاق ويى مول. ءوز ەلىندە تانىمالدىققا يە بۇل قويىلىم حالىقارالىق تەاتر فەس­تيۆالدارىنا قاتىسىپ, ون جىلدا 275 مارتە كورسەتىلىپتى. ءبىر عاجابى, ورىنداۋشى اكتەرلەر ءوز كەيىپكەرلەرىنىڭ ءىس-ارەكەتىنە باعا بەرىپ, قاجەت جەرىندە پىكىر-ۇسىنىستارىن اشىق ءبىلدىرىپ وتىرادى. بۇل بۇگىنگى قوعامداعى ماحاببات, مورال, ەكىجۇزدىلىك سەكىلدى ەتيكالىق ماسەلەلەردى كوتەرگەن قىزىقتى سپەكتاكلدىڭ ءبىرى بولدى.

لەنسوۆەت اتىنداعى سانكت-پەتەر­بۋرگ اكادەميالىق تەاترىنىڭ بەلگىلى رە­جيسسەرى يۋ.بۋتۋسوۆ ساحنالاعان ا.چەحوۆتىڭ «ۆانيا اعاي» دراماسىن كو­رەرمەن سۇيىسپەنشىلىكپەن قابىلدادى. سپەكتاكل 2017 جىلى رەسەيدىڭ «التىن ماسكا» كونكۋرسىنىڭ التى اتالىمى بو­يىنشا ۇزدىكتەر تىزىمىنە ىلىگىپ, «ۇزدىك رەجيسسۋرا» جۇلدەسىن يەلەنگەن. الەكساندر نوۆيكوۆ ۆانيا اعايى ءۇشىن «ۇزدىك ەر ادام», سەرگەي ميگيتسكو – پروفەسسور سەرەبرياكوۆ, ال ول­گا مۋراۆيتسكايا سونيا ءرولى, ەكىنشى قاتار­داعى قوسالقى بەينەنى سومداعانى ءۇشىن جەڭىمپاز اتانعان بولاتىن. ءار كەيىپكەردىڭ وزىندىك ايتار ويى بار. اكتەرلەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ داعدىسىن رەجيسسەر ادەيى شارتتى تۇردە كورسەتە وتىرىپ, ولاردىڭ جانايقايىن, جالعىزدىق زاردابىنان جاپا شەككەن كەيپىن بەرۋگە تىرىسقان. ءبارى وقىعان, ينتەلليگەنت ورتانىڭ ادامدارى بولا تۇرىپ, ومىردە كوپ سۇرىنگەن, قاتەلىككە ۇرىنعان, جانتالاسا اداسقاندار جايى سۋرەتتەلەدى. كەيىپكەرلەر تراگەدياسىن, جالعىزدىق شەرىن كورەرمەن بىرگە سەزىنىپ, بىرگە ەگىلەدى. كلاسسيكالىق تۋىندىنىڭ ۇزاق جىلدار قولدانىستا بولۋىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – زامان تالابىنا ساي وزگەرە الاتىندىعىندا, وزگەشە ۇلگىدە قويۋعا بولاتىندىعىندا.

بۇعان دەيىن استانادا بىرنەشە رەت بولعان ماسكەۋ گۋبەرنيالىق تەا­ترى زاماناۋي دراماتۋرگ ياروسلاۆا ءپۋلينوۆيچتىڭ پەساسى بويىنشا رەجيسسەر ا.گورۋشكينا ساحنالاعان «شەكسىز ءساۋىر» درامالىق يمپروۆيزاتسياسىن الىپ كەلدى. ساحنالىق تۋىندى كوپ وتباسىنىڭ شوعىرلانا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان سۇرەڭسىز ورتاسىن سۋرەتتەيدى. جاسى 90-نان اسقان, قاتەرلى ىسىكپەن اۋىراتىن ۆەنيامين قا­ريا ولەر الدىندا بالا كۇنىنەن باستاپ, بارلىق ءومىر بەلەستەرىن ءدال الاقانعا سالعانداي ەتىپ ەسىنە تۇسىرەدى. بۇل – اۋمالى-توكپەلى حح عاسىردىڭ ەلەۋلى كەزەڭدەرىنىڭ كۋاگەرى بولعان ادامنىڭ تۇتاستاي عۇمىرى. اكتەر ا.امەليننىڭ ساحنادا ءومىر ءسۇرۋ داعدىسى ەرەكشە. قالت-قۇلت ەتكەن كارىلىك پەن بالالىقتىڭ باقىتتى شاعىنا قاتار ەنە الاتىن اكتەر ويىنى ارقىلى رەجيسسەر سوعىس اكەلگەن ءومىردىڭ قيىنشىلىقتارى مەن بەيبىت ءومىردىڭ قىزىعىن, البىرتتىق پەن اقىل تولعانداعى سابىرلىلىقتى, سۇيىكتى ويىنشىقتارىنان ايىرىلعان بالانىڭ رەنىشىن, تۇتاس ءبىر ۇرپاقتىڭ تولقىمالى ساتتەرىن كوز الدىڭىزعا اكەلەدى. سپەكتاكل اسەرلى ءارى كەيىپكەرلەر تاعدىرىن اكتەرلەردىڭ شەبەر ويىنى ارقىلى ورنەكتەپ كورسەتە الدى.

قىرعىز اعايىنداردىڭ ەكى سپەكتاكلىن تاماشالادىق. ت.ابدۋمومۋنوۆ اتىن­داعى قىرعىز اكادەميالىق دراما تەاترى تاريحشى-عالىم ەرلان سىدىقوۆ پەن شاميل جاپاروۆتىڭ «اجال­مەن كۇرەس» دراماسىن الىپ كەلىپ­تى. قويىلىم ەتنوگراف-عالىم شوقان ءۋاليحانوۆتىڭ ءومىرىنىڭ سوڭعى ءساتىن بەينەلەيدى. قىر­عىز-قازاق ءۇشىن قاستەرلى تۇلعانىڭ 170 جىلدىق مەرەيتويى تۇسىندا ساحناعا شىعۋى, وعان ەكىجاقتى شىعارماشىلىق بايلانىسپەن كەلۋى كوڭىل قۋانتارلىق جايت. سپەكتاكل ءبىر سارىندى شىققان. تەك شىڭعىس پەن شوقاننىڭ باقۇلداسقان ءساتى ەرەكشە اسەر قالدىرادى.

جازۋشى-دراماتۋرگ س.دوسانوۆتىڭ «جانۇران» پەساسى نەگىزىندە قويىلعان سپەكتاكل جەلتوقسان كوتەرىلىسىنىڭ ساباق الارلىق تۇستارىنا نازار اۋدار­تادى. مۇندا حالىق قاھارمانى قاي­رات رىسقۇلبەكوۆتىڭ تاعدىرى, ونىڭ فاتي­مامەن اراسىنداعى سەزىمى, ەلىم, جەرىم, وتانىم دەگەن ۇلاننىڭ ەركىندىك اڭساعان كۇرەسى, اتا-بابالارىمىز عاسىرلار بويى ارمانداعان ەگەمەندىككە تالپىنىسى سۋرەتتەلەدى. قازاق جاستارىنىڭ بويىنداعى ەرىك-جىگەر, توزىمدىلىك پەن نامىس وتى جىرلانعان قويىلىمنىڭ جەلىسى جالپى كوپشىلىك ساحنالارداعى پلاستيكالىق ساحنالارمەن ۇشتاسىپ اسەرلى شىققان. ازاتتىققا ۇمتىلعان جاستاردىڭ جىگەرى مەن بۇلقىنىسىن دەنە پلاستيكاسى تىلىمەن بەرىلۋى قۇپتارلىق. سوت پروتسەسى كەزىندە قايراتتى بەس بۇ­رىش­تى قىزىل جۇلدىزعا كەرىپ قويىپ جاۋاپ الۋى جالپى سپەكتاكلدىڭ وي-يدەياسىن اشاتىن تەمىرقازىق دەۋ كەرەك. الايدا قوناەۆتىڭ ورنىنان تۇسكەنى تۋرالى رەسمي قاۋلى وقىلعاننان باستاپ اتويلاپ, ۇرانداتقان جاستاردىڭ ءبارىنىڭ جاپپاي الاڭعا جۇگىرۋى, توڭكەرىسشىل توپقا اينالۋى ەسكى كەڭەستىك «ۋرا-ءپا­تريوتيزمدى» ەسكە سالاتىن بىرجاقتى شەشىم بولعان.

وزبەك ۇلتتىق اكادەميالىق دراما تەاترىندا رەجيسسەر مارات ازيموۆ ساحنالاعان ي.سۇلتاننىڭ «ار-وجدان» دراماسى وتكەن عاسىردىڭ 60-شى جىلدارى جازىلعان ەكەن. پروفەسسور كاميلوۆتىڭ: «ۇيىمە بايلىق كەلىپ, ار باس تارتسا, بايلىقتى ورتەيمىن» دەگەن ءسوزى سپەكتاكلدىڭ نەگىزگى وزەگىن اڭداتادى. جاھاندانۋ تۇسىندا, تالاي عاسىرلار بويى حالىقتىڭ دارالىعىن, سالت-ءداستۇرىن, بىرلىگى مەن بىرەگەيلىگىن جوعالتۋ قاۋپى وتكىر تۇرعاندا جەكە وتباسىداعى رۋحاني حال-احۋالدى جالپى قوعامداعى بولىپ جاتقان وزگەرىستەردەن بولە-جارىپ قاراۋعا ءسىرا بولماس. سوندىقتان اتادان بالاعا بەرىلەتىن تاربيە, ۇيات پەن ار-ۇجدان ماسەلەسىن كوتەرگەن وزبەك تەاترىنىڭ سپەكتاكلىن بۇگىنگى قوعامنىڭ ءوزىن-ءوزى قورعاۋعا, وزىندىك دارالىعىن ساقتاپ قالۋعا جاساعان قادامى دەسە دە بولادى. بۇل سپەكتاكل فەستيۆالدىق فورماتتان گورى كاسسالىق قويىلىمعا كەلەدى.

فەستيۆالدى كاسىبي تۇرعىدان ال­دا­عى ۋاقىتتا جەتىلدىرە ءتۇسۋ ءۇشىن «اس­­­تا­نا» فەستيۆالىنىڭ باعدارلامالىق دي­رەكتسياسى بەكىپ, فەستيۆال ميسسيا­سى مەن ۇستانىمدارىن, فورماتىن ايقىن­داۋ قاجەت, الەمدىك تەاتردىڭ وزىق جەتىستىكتەرىن ناسيحاتتايتىن تاقىرىپ­تىق باعدارلامالار ءتۇزۋدى قولعا الۋ كەرەك. سونداي-اق فەستيۆال اياسىندا قازاق جانە وزگە دياسپورالار تەاترلارىن, وزىق رەجيسسۋرا جەتىستىگىمەن ناسيحاتتايتىن «قازاقستاندىق شوۋكەيس» باعدارلاماسى ۇيىمداستىرىلىپ, بەلسەندى جۇمىس ىستەۋى ءتيىس, وتاندىق تەاترلاردىڭ شوۋ­كەيس باعدارلاماسىنا ارنايى شە­تەلدىك قوناقتار, تەاتر سىنشىلارى, تەا­تر فەستيۆالدارىنىڭ باعدارلامالىق ديرەك­تورلارى, پروديۋسەرلەر, ت.ب. شاقى­رىل­سا قۇبا-قۇپ. قازاق تەاترى مەن قاي­راتكەرلەرىن تولعاندىرعان ماسەلەلەر توڭى­رەگىندە تاقىرىپتىق كونفەرەنتسيالار, عىلىمي سيمپوزيۋم مەن «دوڭگەلەك ۇستەلدەر»  تۇراقتى وتكىزىلىپ تۇرسا, قانەكي.

امانكەلدى مۇقان,

م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتى تەاتر جانە كينو ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى