قازاقستاندىقتاردان پاتەر جانە كولىك ساتقان كەزدە زەينەتاقى جارناسى ۇستالمايدى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا قوعامدى دۇرلىكتىرگەن ماسەلەگە وراي كەشە تاعى دا تۇسىنىكتەمە بەردى.
بۇعان دەيىن زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ زاڭىنا ەنگىزىلگەن جاڭا وزگەرىستەر بويىنشا قازاقستاندىقتار پاتەر نەمەسە كولىك سىندى جەكە م ۇلىكتى ساتۋدان تۇسكەن كىرىسىنىڭ 10 پروتسەنتىن بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا اۋدارۋ كەرەكتىگى تۋرالى جالعان اقپارات تاراعان بولاتىن. وسى ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن تۇسىندىرگەن س. جاقىپوۆا تاراعان حاباردىڭ نەگىزسىز ەكەنىن جەتكىزدى.
− جاڭادان وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن زەينەتاقى تۋرالى زاڭ قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. سونىڭ ىشىندە ازاماتتىق-قۇقىقتىق شارت بويىنشا جەكە تۇلعالاردىڭ مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارۋىنا قاتىستى بىرقاتار سۇراق تۋدى. وسى رەتتە ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى ۋاقتىلى تۇسىنىكتەمە بەرمەدى, زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەر نەگە ۋاقىتىندا قابىلدانباعان دەگەن ماسەلە تۋىنداپ وتىر. مينيسترلىك نەگە تۇسىنىكتەمە بەرمەگەنى جايىندا ايتاتىن بولسام, بۇل ماسەلە مەنىڭ قۇزىرەتىمدە. مەن ەڭبەك دەمالىسىندا بولۋىما بايلانىستى بۇل ماسەلەگە جەكسەنبى كۇنى عانا ءتيىستى تۇسىنىكتەمە بەرە الدىم, – دەدى ۆيتسە-مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەردىڭ دەر كەزىندە قابىلدانباۋىنا قاتىستى ۇكىمەتتىڭ رەگلامەنتىنە سايكەس, قۇزىرلى ورگان زاڭنامالىق اكتى قابىلدانعان كۇننەن باستاپ ەكى اي ىشىندە بارلىق زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەردى, ەگەر بۇل بۇيرىق بولسا, ادىلەت مينيسترلىگىنە, قاۋلى بولسا, ۇكىمەت قاراۋىنا ەنگىزۋى كەرەك.
− اتالعان زاڭ 2 شىلدەدە قابىلدانسا, سايكەسىنشە, 2 قىركۇيەكتە مەرزىم اياقتالادى. ياعني بۇل جەردە ەشقانداي دا كەشىگۋ, ۋاقىت سوزۋ دەگەن ماسەلە تۋىنداپ وتىرعان جوق, – دەدى س.جاقىپوۆا.
سونىمەن قاتار ۆيتسە-مينيستر پاتەر مەن كولىك سەكىلدى جەكە مۇلىكتى ساتۋ كەزىندە زەينەتاقى جارناسىن تولەۋ مىندەتتەمەسى جايىندا دا تۇسىنىكتەمە بەردى.
− مينيسترلىك اركەز ديالوگكە اشىق. قوعامدا تالقىلانىپ جاتقان كەز كەلگەن ماسەلەگە قاتىستى ءبىز پىكىرىمىزدى, تۇسىنىكتەمەمىزدى بەرۋگە دايىنبىز. سول سەبەپتى مەن قوعامدا تۋىنداعان ماسەلەلەردى دۇرىس پايىمداپ, دۇرىس تۇسىندىرۋگە شاقىرامىن. قازىر الەۋمەتتىك جەلىلەردە ادامدار پاتەر مەن كولىك ساتىلىمىنان زەينەتاقى جارناسى ۇستالاتىنىن جازىپ جاتىر. بۇل ايتىلعاندار شىندىققا جاناسپايدى. تاعى دا ايتامىن, تابىستان زەينەتاقى جارناسى ۇستالمايدى. زەينەتاقى جارناسى, ەگەر ءسىز قىزمەت كورسەتۋ نەمەسە جۇمىستاردى ورىنداۋ تۋرالى كەلىسىمشارت بويىنشا تابىس تاپقان بولساڭىز عانا ۇستالادى, – دەدى س.جاقىپوۆا.
مينيسترلىك وكىلىنىڭ مالىمدەۋىنشە, قازىرگى ۋاقىتتا كوپتەگەن جۇمىس بەرۋشىلەر مەن جەكە تۇلعالار مىندەتتى تولەمدەردەن «قاشىپ», كەلىسىمشارتتار جاساپ, زەينەتاقى جارنالارىن تولەمەيتىنىن, ەشكىم ءوزىنىڭ زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرىلۋى جايلى تولعانبايتىنىن ايتتى. اتالعان زاڭ جوباسى قوعامدا ورىن العان وسىنداي ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋعا باعىتتالىپ وتىر. بۇعان دەيىن كەلىسىمشارت بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن تۇلعالاردىڭ زەينەتاقى قورلارىنا قاراجات اۋدارىلمايتىن بولسا, ەندى كورسەتىلگەن قىزمەت تۇرىنەن 10 پروتسەنت بجزق-عا اۋدارىلىپ وتىرادى. جاڭا زاڭ بويىنشا قارجى مينيسترلىگىنە قاراستى كىرىستەر كوميتەتى اتالعان شارتتاردىڭ قاتاڭ قاداعالانۋىن ۋاقتىلى تەكسەرىپ وتىرماق. ال كەلىسىمشارت بويىنشا زەينەتاقى قورىنا قاراجات اۋدارىلماعان جاعدايدا اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق كودەكسىنىڭ 44-ءشى, 91-ءشى بابىنا سايكەس, جەكە تۇلعا زەينەتاقى قورىنا ۋاقتىلى يا تولىق جارنانى اۋدارماعانى ءۇشىن اتالعان سومادان 10 پروتسەنت ايىپپۇل الىنادى.
بۇعان قوسا, جاڭا زاڭ جوباسىندا ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەك بالالارعا كۇتىم جاساۋشىلارعا ارنالعان جاڭا جاردەماقى ەنگىزۋ نورمالارى بەكىتىلگەن بولاتىن. اتالعان زاڭ بيىل 2 شىلدە كۇنى كۇشىنە ەندى, قازىر ەلدەگى 10 مىڭعا جۋىق وتباسى اتالعان جاردەماقىنى الىپ وتىر.
ەركەجان ايتقازى,
«ەگەمەن قازاقستان»