جالپى, سارىسۋ اۋدانى بۇرىننان ءوندىرىسى وركەندەگەن, ەكونوميكاسى دامىعان ايماق رەتىندە بەلگىلى. اۋدان ورتالىعى جاڭاتاس قالاسىنىڭ ءوزى كەزىندە ەل ەكونوميكاسىندا ايتارلىقتاي ورنى بار شاھار بولعان. بۇگىنگى تاڭدا جاڭاتاس قالاسىنىڭ الەۋەتى قايتادان كوتەرىلىپ, وڭىردە كاسىپكەرلىك سالاسىنا بەتبۇرىستار جاسالۋدا.
قازىر اتالعان اۋداندا فوسفور وندىرەتىن ەكى ءىرى زاۋىت بار. سونىمەن قاتار قازىرگى تاڭدا اۋداندا 2279 شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى جۇمىس ىستەيدى. سارىسۋ اۋدانى اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ولار مەملەكەتتەن نەسيە الۋ باعدارلامالارىن دا يگەرىپ, ءوزىن جانە وزگەنى دە جۇمىسپەن قامتيتىن جاعدايعا جەتكەن. اۋدان حالقىنىڭ 35 پايىزى, ياعني 7644 ازامات ونەركاسىپ نەمەسە كاسىپكەرلىك سالاسىندا جۇمىس ىستەيدى.
بۇگىنگى تاڭدا جامبىل وبلىسىندا كاسىپكەرلىك كەڭ ءورىس الىپ, بۇل باعىت اۋداندار احۋالىن ارتتىرۋعا وزىندىك ۇلەسىن قوسىپ وتىر. استانا قالاسىنىڭ مەرەيتويىنا وراي «20 جىلدىققا – 20 نىسان» اكتسياسى اياسىندا بىرقاتار اۋدانداردا كاسىپكەرلىك نىسانى اشىلىپ, ءوز جۇمىسىن باستادى. سونداي كاسىپكەرلىك نىساننىڭ ءبىرى سارىسۋ اۋدانىنداعى اس تۇزىن وندىرەتىن جانە وڭدەيتىن «اسىل تۇز» كومپانياسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى. جالپى قۇنى 710 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن جوبانىڭ قۇرىلىسى وبلىستىڭ كاسىپكەرلىكتى قولداۋ كارتاسىنا ەنگىزىلگەن. سونىمەن قاتار اتالعان كاسىپكەرلىك نىسانىنىڭ وندىرىستىك قۋاتتىلىعى جىلىنا 50 مىڭ توننانى قۇرايدى.
سارىسۋ اۋدانىنىڭ اكىمى بالابەك نارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاڭا ءوندىرىس ورنىنىڭ ىسكە قوسىلۋى ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا وڭ اسەر ەتەدى جانە ءوندىرىس ءورىسىن ودان ءارى كەڭەيتە تۇسەدى. ەندى اس تۇزىن شىعاراتىن كاسىپورىندا 75 جاڭا جۇمىس ورنى پايدا بولادى. سونداي-اق اتالعان كاسىپكەرلىك نىسان تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋ ارقىلى الەۋمەتتىك جاعدايدى جاقسارتۋعا, سالىق قازىناسىن تولىقتىرۋعا دا وڭ اسەرىن تيگىزەدى.
بۇگىنگى تاڭدا اتالعان سەرىكتەستىك اۋدان ورتالىعىنان 200 شاقىرىم قاشىقتىقتا جاتقان جايلاۋكول نەمەسە شىعاناق جەرىندەگى كەن ورىندارىنان تۇز تاسىپ جاتقان بولسا, الداعى ۋاقىتتاردا جاقىن جەرلەردەگى تۇز كەندەرىن بارلاۋ جانە يگەرۋ جۇمىستارىن باستايدى. قازىرگى كەزدە اتالعان سەرىكتەستىكتىڭ باستى ماقساتى شيكىزات كولەمىن ۇلعايتۋ بولىپ وتىر. ەگەر شيكىزات كوبەيسە ءوندىرىستىڭ ءورىسى كەڭەيىپ, قۋاتى دا ارتاتىن بولادى.
جۇمىس بارلىق تالاپقا ساي بولۋ ءۇشىن بۇگىندە مۇندا رەسەي جانە ۋكراينا مەملەكەتتەرىنەن قۇرىلعىلار اكەلىنىپ, زاۋىت تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان. ءوندىرىس ورنىنىڭ تۇز ساقتايتىن ءوز قويماسى دا بار ەكەن. تسەح باسشىسى جاندوس شۇعاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە وندىرىلگەن اس تۇزىن جامبىل وبلىسىنان بولەك, قاراعاندى وبلىسىنا جانە كورشى قىرعىز رەسپۋبليكاسىنا ەكسپورتتاۋ جۇمىستارى جولعا قويىلعان.
وسى ۋاقىتقا دەيىن «قازفوسفات» ارقىلى فوسفور وندىرۋمەن, «ەۋروحيم» ارقىلى حيميالىق تىڭايتقىشتاردى وڭدەۋمەن اتى شىققان سارىسۋ اۋدانى ەندى اس تۇزىن وندىرۋدە بەلسەندىلىك تانىتۋدا. بۇل رەتتە اۋدان اكىمدىگى تاراپىنان ءتيىستى قولداۋ دا بار. جاقىن ارادا زاۋىتقا جەرگىلىكتى اكىمدىك تاراپىنان تەمىر جول تۇيىعىن سالۋعا جانە ەلەكتر جارىعىمەن قامتۋعا ءتيىستى كوڭىل بولىنبەك.
حاميت ەسامان, «ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى