كەشە ۇكىمەت ۇيىندە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان ۇكىمەتى مەن Karachaganak Petroleum Operating كونسورتسيۋمى اراسىنداعى پروبلەمالىق ماسەلەلەردى ۇيلەستىرۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋ ءراسىمى ءوتتى. كەلىسىم-شارت بويىنشا قازاقستاننىڭ قاراشىعاناق جوباسىنداعى ۇلەسى 10 پايىزدى قۇرايتىن بولدى.
قاراشىعاناق مۇناي كوندەنساتى كەنىشى الەمدەگى ءىرى كەن كوزدەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ونداعى سۇيىق كومىرسۋتەگىنىڭ قورى (مۇناي مەن كوندەنسات) 1,2 ملرد. توننادان استام گاز قورى 1,35 ترلن. تەكشە مەتردى قۇرايدى. جوباداعى بريتيش-گازدىڭ ۇلەسى 32,5 پايىز, ادجيپ ۇلەسى 32,5 پايىز, شەۆرون 20 پايىز, سونداي-اق لۋكويلدىڭ ۇلەسى 15 پايىز دەڭگەيىندە. قازاقستان ۇكىمەتى قاراشىعاناق جوباسىنداعى اتالمىش مەردىگەر كومپانيالارمەن 2009-2011 جىلدار ارالىعىندا بىرقاتار داۋلى ماسەلەلەر بويىنشا ۇزاق كەلىسسوزدەر جۇرگىزگەن بولاتىن. 3 جىلعا سوزىلعان تالاس-تارتىس ناتيجەسىندە قازاقستان 10 پايىزدىق ۇلەسكە قول جەتكىزدى. مۇنىڭ سىرتىندا 100 ملن. دوللار سالىقتىق نارازىلىقتار تولەنەتىن بولدى. بۇل ماڭىزدى قۇجاتقا مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ساۋات مىڭباەۆ, «بيدجي گرۋپ» كومپانياسىنىڭ اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەشلي اللانزە, «ەني» كومپانياسىنىڭ باس وپەراتسيالىق ديرەكتورى كلاۋديو دەسكالتسي, سونداي-اق قر قارجى ءمينيسترى بولات جامىشەۆ, «لۋكويل» كومپانياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى اندرەي كۋزياەۆ, «شەۆرون» كومپانياسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى سكوتت دەۆيس قول قويدى. قۇجات بويىنشا كونسورتسيۋم بۇدان بۇرىنعى كەلىسپەۋشىلىكتەردى رەتتەۋ ماقساتىندا قاراشىعاناق جوباسىنداعى 5 پايىز ۇلەسىن قازاقستان پايداسىنا بەرۋگە, سونداي-اق نارىقتىق باعا بويىنشا قوسىمشا تاعى 5 پايىز ۇلەستى ساتۋعا كەلىستى. وسىلايشا قازاقستاننىڭ جوباعا قاتىسۋ ۇلەسى 10 پايىزعا دەيىن جەتكىزىلدى.
قول قويۋ راسىمىنەن سوڭ مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ساۋات مىڭباەۆ جۋرناليستەرگە ارنايى باسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى مۇددەسى تۇرعىسىنان الاتىن بولساق, 5 پايىز ۇلەستى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ نارازىلىعىن رەتتەۋگە الماستىراتىن بولدىق. قالعان 5 پايىزىن رىنوكتىق باعامەن ەش سالىقسىز 1 ملرد. دوللارعا ساتىپ الاتىن بولامىز. ناتيجەسىندە, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق 10 پايىزدىق ۇلەسپەن جوبانىڭ قاتىسۋشىسىنا اينالىپ وتىر. «قازمۇنايگاز» اق وسى 5 پايىزدى ساتىپ الۋ ءۇشىن كونسورتسيۋمنان زاەم الادى. سونىمەن قاتار, بۇعان دەيىن بىزدە كەدەندىك باج سالىعى بويىنشا كەلىسپەۋشىلىكتەر تۋىنداعان بولاتىن. كونسورتسيۋم وسى كەدەندىك تولەمدەردى تولەمەيتىن بولدى. بۇل مەملەكەتتىك بيۋدجەت پەن ۇلتتىق قورعا قارجى ءتۇسىمىنىڭ تومەندەيتىندىگىن بىلدىرمەيدى. قولدانىستاعى كەلىسىمدە ادىلدىك يندەكسى دەگەن بار. وسى يندەكس ارقىلى اتالمىش تولەمدەر پايدا تۇسىرەتىن مۇنايدى ارتتىرۋ ارقىلى وتەلەتىن بولادى, دەدى ساۋات مىڭباەۆ. كونسورتسيۋم «قازمۇنايگاز» اق-قا 3+3 جىل شارتىمەن 1 ملرد. دوللار زاەم بەرەتىن بولدى. قمگ وسى زاەمدى جوباداعى 10 پايىزدىق ۇلەستەن ءتۇسەتىن قارجى ەسەبىنەن جانە قىزمەت كورسەتۋ ارقىلى وتەيتىن بولادى. سونىمەن قاتار, قازاقستان جوباعا قاتىسۋشى رەتىندە كىرە وتىرىپ, كاسپي قۇبىر جەلىسى كونسورتسيۋمىنا جىلىنا 0,5 ملن. توننا كولەمىندە قوسىمشا كۆوتا بولۋگە كەلىستى. بولاشاقتا بۇل كۆوتا جىلىنا 2 ملن. تونناعا دەيىن ارتپاق, دەدى مينيستر.
ال قارجى ءمينيسترى بولات ءجامىشەۆ قاراشىعاناق جوباسى بويىنشا 500 ملن. اقش دوللارىنان استام سالىقتىق نارازىلىقتاردىڭ 100 ميلليون دوللارىنا جۋىعى تولەنەتىندىگىن جەتكىزدى. قارجى ءمينيسترى قول قويىلعان كەلىسىم-شارتقا بايلانىستى قازاقستاننىڭ ۇتىمدى جاعدايدا ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
ۆەنەرا تۇگەلباي.