• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 01 شىلدە, 2018

بۇگىن - ۇلتتىق دومبىرا كۇنى

28890 رەت
كورسەتىلدى

جاعىمدى جاڭالىق جۇرەگىمىزگە جىلى ۇيالاپ, جانىمىزدى جادىراتتى. ەلباسىمىزدىڭ شەشىمىمەن شىلدەنىڭ ءبىرىنشى جەكسەنبىسى ۇلتتىق دومبىرا كۇنى بولىپ جاريالاندى. جىل سايىن اتاپ وتىلمەك بۇل مەرەكەلىك كۇننىڭ ۇلتتىق رۋحانياتىمىزعا قوسار ۇلەسى سالماقتى بولماق. 

 

دومبىرا – قازاقتىڭ كيەسى, قا­سيەتى, قازىناسى. قازاق پەن دوم­بىرا ەگىز ۇعىم عوي! كۇنى كەشەگە دەي­ىن ءار ءۇيدىڭ تورىندە ءىلۋلى تۇرا­تىن ۇلتتىق اسپابىمىزدىڭ كۇم­بىرلەگەن ءۇنى بۇگىندە الىستاپ بارا جات­قانداي ەدى. تەلەارنالاردان دومبىرانىڭ داۋىسىن ەستۋ مۇڭعا اينالعانى بىلاي تۇرسىن (ونىڭ ورنىن سالماقسىز باعدار­لا­مالاردىڭ جاۋلاپ العانى شىن­دىق), شىلدەحانا, بەسىك تويى, تۇ­ساۋ­­كەسەر, ءتىلاشار, بەتاشارلا­رى­مىز داڭعىرلاعان ەستارادا اۋەنىنە بايلانبادى ما؟ دومبىرامەن اۋەلەتە شىرقالىپ, تيەسىلى سىيلىق يەسىن تاباتىن «توي­باستار» ءداستۇرىنىڭ ءتۇر-سي­پا­تى مۇلدە وزگەرگەنىنە ءبارىمىز كۋا­مىز. قۇرمەتتى قوناق كەلگەندە «اۋىل­دىڭ التى اۋىزى» ايتىلىپ, «قوناق­كادەمەن» جالعاسا انمەن ورىلەتىن وتىرىستار كوزدەن بۇل-بۇل ۇشقالى قاشان؟! اراسىندا ۇل­كەندەردىڭ ادەمى اڭگىمەلەرى تىڭ­دالاتىن. قازىر شە؟ ءىشىپ-جەپ بولعان سوڭ, باس سالىپ بي بيلەۋ- گە كوشەدى. جاس تا, جاسامىس تا سەكەڭدەپ, يۋ-قيۋ مۋزىكا, قىزىق دەگەن وسى دەپ تۇسىنەتىن بول­دىق. ىلگەرىدەگى قۇدالاردى اۋدەم جەردەن ارناۋ ايتىپ قارسى الىپ, كۇمبىر-كۇمبىر كۇي تارتىپ, شىعارىپ سالار كەز قايدا, شىر­­كىن؟! دومبىرادا ايتىلاتىن ءار ءاننىڭ ءسوزى قانداي, سازى قان­داي؟! تىڭداپ وتىرعانىڭدا ءبىر كۇرسىنتىپ, ءبىر مۇڭايتىپ, مىڭ ءتۇر­­لى اسەرگە بولەيتىنى بار. ونىڭ قۇ­­دىرەتتى ءۇنىن ەستىگەنىڭە شۇ­كىر­لىك ەتە­سىڭ. دومبىرانىڭ يەسى قازاق بو­لىپ تۋىلعانىڭا تاۋ­بە دەيسىڭ, باس­قا ەمەس.

دومبىرا كۇنىنىڭ بەلگىلەنۋى جاي­دان-جاي ەمەس. بۇل رۋحاني جاڭعىرۋ باعىتىنداعى ەڭ سۇبەلى تىرلىكتىڭ ءبىرى بولماق. وسى كۇننىڭ اياسىندا ۇلتتىق اسپابىمىزدى ۇلىقتاۋ ماقساتىندا تىڭ باس­تا­ما­­لار بوي كوتەرىپ, كوپتەن بەرى قول­­داۋ تاپپاي جۇرگەن يگى دۇ­نيە­لەر قايتا جاڭعىرۋى عاجاپ ەمەس. كوپ نارسەدەن ءۇمىتتىمىز. كوك ساندىقتان دومبىرا ۇنىمەن استاس­تىرىلعان سالماقتى دۇنيە­لەر­دىڭ كوپتەپ جارىق كورۋىن جانىمىز قالايدى. ەڭ دۇرىسى, ناۋقانشىلىقتان ادا, اسىرەقىزىل تەز وڭارلىق تىرلىك ەمەس, ءوزىنىڭ قوڭىر ءۇنى مەن قوڭىر بولمىسىنا ساي, ۇلتىمىزدىڭ جادىن قايتا ءبىر جاڭعىرتاتىنداي كۇن بولسا ەكەن دەيمىز. 

بيىلعى شىلدە ايىنىڭ ءبىرىن­شى جەكسەنبىسى 1 شىلدەگە تۋرا كەلىپ تۇر. «جازدىكۇن شىلدە بولعاندا...» دەپ اباي اتامىز ايتقانداي, «كوكوراي شال­عىن, بايشەشەك, ۇزارىپ, ءوسىپ, تول­عاندا» بۇكىل قازاق دالا­سى كۇم­بىر-كۇمبىر كۇي توككەي, كوك­تەگى كۇن نۇر توككەي, دومبىراسىن قول­عا العاي, اۋەلەتە ءان سال­عاي­... «داريعا, دومبىرامدى بەر­­شى ماعان, جانىما كەلشى جارىم, كەلشى بالام...» دەپ مۇقا­عالي­­شا تولعايىق, «ناعىز قازاق قا­زاق ەمەس, ناعىز قازاق – دومبىرا!» دەپ قادىرشا قايىرايىق! ۇلى ۇلت­تىڭ بالاسى, ۇلىقتا دوم­بى­راڭ­دى!

زەبەركۇل شارداربەكوۆا

سوڭعى جاڭالىقتار