عىلىمي كونفەرەنتسيا ارقاۋى – «اقىلدى قالالار»

بۇل تۇجىرىمدى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋني­ۆەر­سيتەتىندە ەۋرازيالىق ين­تەگرا­تسيا ينستيتۋتىنىڭ ۇيىم­داس­­تىرۋىمەن « ۇلى استانالار – «اقىلدى قالالار» اتتى ەكى كۇن بويى وتكەن مازمۇنى تەرەڭ حالىق­ارالىق عىلىمي كونفەرەنتسيادا ءسوز سويلەگەندەر راستاي ءتۇستى. 

ولاردىڭ قاتارىندا ەلىمىزدىڭ ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, اقش, رەسەي, تۇركيا, فرانتسيا, بەلا­رۋس, وزبەكستان, قىرعىزستان مەم­لەكەتتەرىنىڭ شىعارماشىل عىلى­مي زيالى قاۋىم جانە ديپلو­ماتيالىق ميسسيا وكىلدەرى اتالعان كونفەرەنتسيا اياسىندا تۇششىمدى باياندامالار جاساپ, استانانىڭ اتىن اسقاقتاتا ءتۇستى. 

كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار قازاقستاننىڭ جاڭا ەلورداسى – استانانىڭ بوي كوتەرۋى مەملەكەت باسشىسىنىڭ قايراتكەرلىگى مەن كورەگەندىلىگىنىڭ, ەرىك-جىگەرىنىڭ جەڭىسى ەكەندىگىن باسا ايتتى. 

حالىقارالىق جيىن اياسىن­داعى «اقىل-وي ورتالىقتارىنىڭ» باسىم­دىقتارى: جاڭا ناقتى­لىق قالىپتاستىرۋ, «استانا – جالپى­ۇلتتىق جانە الەۋمەتتىك بىرلىكتىڭ فارۆاتەرى», «الەۋمەتتىك ءال-اۋقات جانە ەكونوميكالىق تۇراقتى­لىق: استانا – قازاقستاندىقتار­دىڭ قالاسى», «جاڭا تەحنولوگيالار جانە تسيفرلاندىرۋ ەلور­دانىڭ ورنىقتى دامۋ جولىندا» تاقىرىپتارى بويىنشا ۇيىمداس­تىرىلعان دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىستارى مەن پىكىرسايىستاردا ەڭ وزەكتى ماسەلەلەر قوزعالدى. 

ال كونفەرەنتسيانىڭ جالپى وتىرىسى استاناعا قاتىستى قۇن­دى دەرەكتەردىڭ كەنىشى قازىل­عان­داي اسەر قالدىردى. اتاپ ايتقاندا, ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆ.بوجكو, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق مەڭگەرۋشىسى ل.پروكوپەنكو, اوسشك حاتشىلىعىنىڭ كاسىبي (ديپلوماتيالىق) پەرسونالى­نىڭ مۇشەسى ن.جالعاسباەۆ جانە باسقالار استانانىڭ قالىپتاسۋى مەن ەلوردانى دامىتۋداعى ەلباسىنىڭ ءرولى جايىندا تولىمدى پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. 

– الەمدىك ديپلوماتيالىق لەكسيكادا استانا پروتسەسى دەگەن انىقتاما پايدا بولدى. بۇل ۇعىم سيريا ەلىن ازاماتتىق سوعىستان قۇتقارۋعا بايلانىستى ىلكىمدى ءىس-شارالار بارىسىندا ءجيى قايتالاندى. استانا اتاۋى يراننىڭ يادرولىق باعدارلامادان شىعۋ ماسەلەسى كوتەرىلگەن سايىن ءجيى اتالادى. استانا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەردىڭ تۇسىنىستىك تاۋىپ, ورتاق شەشىمگە كەلگەن كەلىسسوزدەردىڭ تال بەسىگىنە اينالدى. استاناعا دەيىن الەمدىك ءدىني كوشباسشىلاردىڭ باسىن ءبىر جەرگە قۇراۋ مۇمكىن ەمەس بولاتىن. ەقىۇ اياسىندا استانا دەكلاراتسياسىنىڭ قابىل­دانۋى دا زور ەڭبەكتى قاجەت ەتتى. استانادا عىلىمي ورتالىقتار, الەمدىك وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارى, مەديتسينالىق كلاس­تەرلەر قۇرىلىپ, استانا ەكونو­ميكالىق فورۋمىنا الەمدىك ەكونوميكانىڭ مارقاسقالارى جي­نالىپ تۇرادى. بۇل جەتىستىكتەر الىستان ايقىن كورىنەدى, – دەدى ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىندە. 

قازاقستان حالقى اسسامبلەيا­سى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق مەڭگەرۋشىسى ل.پروكوپەنكو كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلاردى استانانىڭ 20 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاي كەلە, ەلىمىز تاۋەلسىزدىك جىلدارى ءوزى­نىڭ تاريحي تاڭداۋىن جاساپ, مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ باتىل ساياسي شەشىمى ارقىلى جاڭا استا­نا­نىڭ قالىپتاسىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تۇسكەندىگىن اتاپ ءوتتى. 

– بۇگىندە استانا قۇرىلىس, اقپارات, كوممۋنيكاتسيا سالاسىندا, ناقتىلاي ايتقاندا, تۇتاستاي ەلىمىزدىڭ دامۋىنا سەرپىن بە­رىپ كەلەدى. وعان قوسا ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىندە ەكونوميكالىق بەلدەۋلەردىڭ قالىپتاسۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزدى. استانانى كوشىرۋ ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك اپپاراتقا, كاسىپورىنداردىڭ مەنەدجەرلەرىنە ستراتەگيالىق سيپاتتاعى عالامات الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدا تەڭدەسسىز تاجىريبە جيناقتاۋعا مۇمكىندىك بەردى. ولاردىڭ ەڭ باستىلارىنىڭ ءبىرى – ەكسپو-2017 حالىقارا­لىق كورمەسى. وسىعان وراي ەلبا­سى­نىڭ ساليقالى ساياساتى ەلىمىزدى تابىستى, بەيبىتشىل جانە بولاشاققا سەنىممەن قارايتىن مەملەكەت رەتىندە تانىتتى, – دەدى ل.پروكوپەنكو. 

ال وزبەكستان ەلشىلىگىنىڭ وكىلدەرى ەكى ەل اراسىنداعى قا­رىم-قاتىناستاردى دامىتۋداعى استانا­نىڭ ءرولىن اتاپ ءوتتى. 

كونفەرەنتسيانىڭ جالپى وتىرىسىندا, سونداي-اق ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋني­ۆەرسيتەتى قحا كافەدرا­سىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ا. باشماكوۆ پەن رەسەي وكىلى, پروفەسس­ور, سايا­سي عىلىم­دار دوكتورى ر.كا­ناپيا­نوۆا­نىڭ باياندامالارىن جينال­عاندار ۇيىپ تىڭدادى. 

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ پرورەكتورى باۋبەك سومجۇرەك جۇرگىزىپ وتىرعان كونفەرەنتسيا سوڭىندا جيىننىڭ قورىتىندى قۇجاتى – ارنايى قارار قابىل­داندى.

سەرىك ابدىبەك, «ەگەمەن قازاقستان»