وسكەمەندە تۇڭعىش رەت نەفرەكتوميا وپەراتسياسى جاسالدى

يتاليالىق عالىم ناۋرىز ايىندا جاسالعان العاشقى وپەراتسيادان كەيىن-اق وسكەمەندىك ارىپتەستەرىنىڭ ەڭبەگىنە جوعارى باعا بەرىپ, ولارمەن بىرگە جۇمىس ىستەگەنىن ماقتان تۇتاتىنىن جازعان بولاتىنبىز. پروفەسسورعا اسسيستەنت بولعان حيرۋرگ رينات مۇزدىباەۆ نەفرەكتوميا وپەراتسياسىن بۇل جولى ەشكىمنىڭ كومەگىنسىز, ءوز بەتىمەن جاساپ شىقتى. جاس حيرۋرگ گەرمانيا مەن يتاليادا ارنايى ترەنينگتەرگە قاتىسىپ, پروفەسسوردان ءدارىس الىپ كەلگەن-ءدى. روبوتتى حيرۋرگيا ەڭ الدىمەن ۇجىمدىق جۇمىستىڭ ناتيجەسى بولعاندىقتان, ەكى مەدبيكە دە بىلىمدەرىن ۇشتاپ قايتقان-تىن.

ء«بىز بۇيرەكتى لاپاروسكوپيالىق ادىسپەن سىلىپ الىپ تاستاۋدى بۇرىننان مەڭگەرگەنبىز. ال 64 جاستاعى زىرياندىق پاتسيەنت كلينيكاعا جەدەل جاردەم كولىگىمەن, اۋىر كۇيدە ءتۇستى. بۇل كىسى بىزگە بۇرىن دا بىرنەشە رەت كەلگەنىمەن, دياگنوز قويۋدا قيىندىق تۋعان ەدى. بۇيرەگىندە قاتەرلى ىسىك بار بولىپ شىق­تى, كوپ قان جوعالتتى. ناۋقاستىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن روبوتتالعان جۇيەمەن وپەراتسيا جاساۋدى دۇرىس دەپ شەشتىك. ويتكەنى بۇل تەحنولوگيا پاتسيەنتكە قاۋىپسىزدەۋ. ناتيجەسىندە مەتاستازا بولماس ءۇشىن كەسەلدى بۇيرەگىن قاسىنداعى تىندەرىمەن قوسا سىلىپ الىپ تاستادىق», – دەيدى جاس حيرۋرگ.

قازىر ساۋىعىپ, ۇيىنە شىققان ناۋ­قاس ونكولوگيالىق ديسپانسەرگە تىر­كەۋگە الىنعان. رينات مۇزدىباەۆتىڭ سوزى­نە قاراعاندا, روبوتتى حيرۋرگيا جۇيە­­سىنىڭ مۇمكىندىكتەرى شەكسىز. ول اسى­رەسە كۇردەلى وپەراتسيالاردى جاساۋ­دا اسا ءتيىمدى. جاس حيرۋرگ الداعى ۋاقىت­تا پروستاتەكتومياعا (قۋىق استى بە­زىنە) وپەراتسيا جاساۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتادى. قازىر روبوتتى جۇيەنى ءدال وسى وپەراتسيانى جاساۋ ءۇشىن قالاي باسقارۋ قاجەتتىگىن ستەفانو دجيدارومەن اقىلداسىپ ءجۇر. ونىڭ ايتۋىنشا, وسىنداي تەحنولوگيامەن جاسالعان وپەراتسيا كەزىندە اعزا­نىڭ قيىن تۇستارىنا بارۋ, ورگاندى جان-جاعىنان قاراۋ مۇمكىندىگى وپەراتسيانىڭ ءساتتى وتۋىنە تىكەلەي ىقپال ەتەدى. ويتكەنى روبوتتىڭ باسقارۋىنداعى «حيرۋرگتىڭ قولدارى» ەشقاشان شارشامايدى, قيمىلى ءمۇلت كەتپەيدى.

«پروفەسسور ستەفانو دجيدارو ءبىزدىڭ دارىگەرلەرگە ۇنەمى شەبەرلىك ساباقتارىن جۇرگىزىپ كەلەدى. بىلتىر ءبىز ءتورت ماماندى وقىتقان ەدىك. بيىل سونىمەن قاتار گينەكولوگيا, جالپى حيرۋرگيا, ونكولوگيا, تاراكالدى حيرۋرگيا سالالارىنداعى مامانداردى قوسىمشا جىبەرمەكپىز. جىل اياعىنا دەيىن اتالعان قۇرال-جابدىقتا وپەراتسيا جاسايتىن 6-7 حيرۋرگتى دايىنداساق دەيمىز. سوندا روبوتتالعان جۇيەنى بارىنشا كەڭ قولدانۋعا مۇمكىندىك تۋادى. ونىڭ ۇستىنە حيرۋرگتەرگە سي­مۋليا­تسيالىق ورتالىقتا الداعى وپەرا­تسيالارعا دايىندىقتان وتۋگە جاعداي جاسالعان. ولار وسىنداعى قۇرال-جاب­دىق­تاردىڭ كومەگىمەن ماشىقتارىن ۇشتاپ ۇيرەنەدى», – دەيدى وبلىستىق دەنساۋ­لىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات شورانوۆ.

ميلاندىق دوكتور ءبىزدىڭ ەسكى تانىسىمىز. ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا ەلىمىزدە روبوتتالعان جۇيەنى قولدانعان تۇڭعىش حيرۋرگيالىق وپەراتسيانى وسكەمەندىك حيرۋرگتەر ستەفانو دجيدارونىڭ كومە­گى­مەن جۇزەگە اسىرعانى بەلگىلى.

«مەن الەمنىڭ ءار ەلىندە, امەريكادان جاپونياعا دەيىن دارىگەرلەرگە اتالعان تەحنولوگيانى كلينيكالاردا ەنگىزۋگە قولداۋ كورسەتەمىن. كلينيكالىق تاجى­ري­بەنىڭ دامۋىن قاداعالايمىن. وسكە­مەندە, سىزدەردىڭ بىرەگەي ءارى ءساندى ور­تالىقتارىڭىزدا جەرگىلىكتى دوكتورلارمەن كەيبىر ۋرولوگيالىق وپەراتسيا­لاردى الەمدە تۇڭعىش رەت قولعا الۋدىڭ تاماشا مۇمكىندىكتەرى بار. ولاردىڭ كەيبىرەۋىن ءتىپتى دە جەڭىل دەۋ­گە كەلمەي­دى. سول سەبەپتى بۇل  كومپانيا ءۇشىن دە,­ كلي­نيكا مەن پا­تسيەنتتەر ءۇشىن دە اسا ماڭىزدى ءسات. سىزدەردىڭ تاجى­­ريبەلە­رى­ڭىزدى عىلىمي ماقالالاردا كور­سەت­كەن سات­تەن باستاپ, وسى تەحنولوگيا­نى قول­دا­ناتىن باسقا كلينيكالاردىڭ بار­لىعى دا ءوز قىزمەتتەرىندە الدىمەن سىزدەر­دىڭ ەڭبەكتەرىڭىزگە سۇيەنەتىن بولادى. وسى­لايشا كلينيكالىق جانە عىلىمي بەل­سەن­دىلىكتى ارتتىرۋدىڭ ناتيجەسىندە جال­پى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ەمدەۋ­دىڭ ساپاسى جاقسارادى», – دەيدى ستەفانو دجيدارو.

وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقار­ما­سىنىڭ باسشىسى مارات شورانوۆتىڭ تۇسىندىرۋىنشە, مۇنداي عىلى­مي ماقالالار ءبىر-ەكى كۇندە جازىل­مايدى. ونىڭ كلي­نيكالىق, ساراپ­تا­مال­ىق نەگىزدەرى بولۋى كەرەك جانە بۇل ۇجىمدىق ەڭبەك بولىپ تابىلادى. ستە­فا­نو دجيدارو – ەۋروپا ۋرولوگيا اس­سوتسياتسياسىنىڭ بەلدى حيرۋرگى. ءدال وسىن­داي كاسىبي مامانمەن جۇمىس ىستەۋ ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. شەتەلدىك عالىم بىزگە تاجىريبەمىزدەن دۇرىس قورى­تىن­دى شىعارۋعا كومەكتەسەتىن بولادى. ماقا­لانى مەديتسينالىق باسىلىمداردا جاريالاماس بۇرىن وعان ليتسەنزيا الۋ كەرەك, كوپتەگەن كوميسسيا مەن قارسىلاس­تاردىڭ باعاسى قاجەت, ال ەڭبەك 2-3 ايدان باس­تاپ 10-11 اي ارالىعىندا جارىق كورۋى مۇمكىن.

پروفەسسور ستەفانو دجيدارو تانىمال حيرۋرگ بولعانىمەن قاتار, ميلانداعى «تransEnterix» فيرماسىنىڭ حيرۋرگ كەڭەسشىسى قىزمەتىن دە اتقارادى. سول سەبەپتى روبوتتالعان جۇيەنىڭ الدا­عى ۋاقىتتا جەتىلدىرە ءتۇسۋدى تا­لاپ ەتە­تىن وسال تۇستارىن جاقسى بىلەدى. وسكە­مەندەگى روبوتتالعان حيرۋر­گيا ور­تالىعى ءدال وسى فيرمانىڭ قۇرالدا­رىمەن جابدىق­تالعان.

ء«بىزدىڭ جۇيە باسقا كەز كەلگەن تەح­نولوگيالارعا بەيىمدەلۋگە نەمەسە باس­قا­لارىمەن بىرلەسىپ ىستەۋگە بەيىم. مى­سالى, جارىقتى قولدانۋ ءادىسى باسقا بىردە-ءبىر كامەرامەن كورۋگە بولمايتىن نارسەلەردى بايقاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر جۇيەنى جەتىلدىرە ءتۇسۋدى ويلاستىرۋدامىز, الەمگە ديامەرتى 3 ميلليمەتر قۇرالدارمەن جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگىن بەرسەك دەيمىز. بۇل اسپاپتاردى اسىرەسە بالالارمەن جۇمىس ىستەگەندە قولدانعان ىڭعايلى», – دەيدى كەڭەسشى عالىم.

ايماق باسشىسىنىڭ قولداۋىمەن وسكەمەن قالاسىندا اشىلعان روبوتتان­دى­رىل­عان حيرۋرگيا جانە ترانسپلانتولوگيا ورتالىعى – دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق قادامنىڭ جارشىسى. ورتالىقتى اشقانداعى ماق­سات – دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ ين­نو­ۆاتسيالىق ادىستەرىن ەنگىزۋ. ناتي­جە­سىندە وبلىس تۇرعىندارى جوعارى تەح­نولوگيالى مەديتسينالىق قىزمەتكە قول جەتكىزدى. ەرەكشە كلينيكانىڭ قىزمەتى عىلىم مەن ءبىلىمدى, كلينيكالىق ەمدەۋدى ۇشتاستىرۋ ارقىلى جۇزەگە اسادى. ەندى شىعىسقازاقستاندىقتارعا ات ارىتىپ, استانا مەن الماتىنىڭ عىلىمي ورتالىقتارىنا بارۋدىڭ قاجەتى جوق. كەرىسىنشە, بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ناۋقاستار وسىنداعى ورتالىقتىڭ قىزمەتىن پايدالانۋعا ءوتىنىش بىلدىرۋدە. قازىردىڭ وزىندە 40-تان استام وپەراتسيا جاسالىپتى.

ورتالىقتا 3 755 ملن تەڭگەدەن اس­تام قارا­جاتتىڭ دياگنوستيكالىق, وڭال­­تۋ جانە باسقا دا جابدىقتارى ورناتىلعانىن ايتا كەتكەننىڭ ارتىق­تىعى جوق.

اينا باكىمباەۆا

شىعىس قازاقستان وبلىسى