• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 19 ماۋسىم, 2018

ايمان مۇساقوجاەۆا: استانا ارمانىما جول اشتى

1021 رەت
كورسەتىلدى

مەنىڭ استاناعا كەلۋىم دە, ارقا تورىندە ءوزىم ءومىر بويى ارمان­داعان ونەر ۋنيۆەر­سي­تەتىن اشۋىم دا تەك قيال-عا­جا­يىپ ەرتەگىلەرىندە عانا بو­لا­­­تىن تاڭعاجايىپ وقيعاداي كورى­­نەدى. 

ءالى ەسىمدە, 1997 جىلى رەس­پۋبليكا سارايىندا جەكە شى­عار­ماشىلىق كەشىم­دى وت­­كىزدىم. ونەرگە ۇلكەن تال­­عام­­پاز­دىقپەن قارايتىن ارداق­تى ەلباسىمىز سول جولعى كون­تسەرتىمە ارنايى قاتىستى. كەش سوڭىندا قوناقتارعا جايىلعان داستارقان ۇستىندە پرەزيدەنت الداعى ۋاقىتتا جۇزەگە اسىرسام دەگەن جوسپارلارىم جا­يىندا سۇرادى. توسىننان قويىل­عان ساۋال بولعاننان كە­يىن ءسال توسىلىپ قالدىم. بىراق بويىمدى دا, ويىمدى دا تەز جي­ناپ الدىم. كوپتەن بەرگى ويىمدا جۇرگەن ارمانىمدى بۇگىن ايتپاسام, كەيىن ءدال مۇن­داي مۇمكىندىك تۋمايتىنداي كورىندى. ءسويتىپ ورايلى ءسات­تى پايدالانىپ, كوپتەن بەرى كو­كەيىمدە جۇرگەن ويىمدى جايىپ سالدىم. شەتەلدەرگە گاست­رولدىك ساپارمەن بار­عان كەزدەردە جاستاردى مۋزى­كا­لىق بىلىمگە كاسىبي تۇر­دە ساتىلاپ دايارلايتىن بىلىكتىلىگى جوعارى تالاي وقۋ ورىندارىندا بولعانىمدى, سولارعا قىزىعاتىنىمدى ايتتىم. ءدال سونداي حالىقارالىق ستان­دارتقا ساي ۇزدىك ونەر اكادەمياسىن الماتىدا دا اشقىم كەلە­تىنىن جەتكىزدىم. ەلباسى كوپ ويلانبادى. مەنىڭ ءوز ساۋالىنا ءدال وسىلاي جاۋاپ بەرەرىمدى الدىن الا ءبىلىپ تۇر­عانداي: «اشاسىڭ! – دەدى بىر­دەن قولداۋ ءبىلدىرىپ. – بىراق سەن جوسپارلاعانداي ال­ما­تىدا ەمەس, اقمولادا – جاڭا استانانىڭ تورىندە!». 

ارينە كوپتەن بەرى كۇرمەۋى شەشىلمەي كەلە جاتقان كۇردەلى ماس­ەلەنىڭ, تالاي كۇندەر كو­ڭى­­لىم­نىڭ تۇكپىرىندە ايالاپ كەل­­گەن ارمانىمنىڭ ءبىر-اق سات­تە اقيقاتقا اينالاتىنى­نا جۇ­رەگىم جارىلارداي قۋان­­­عا­نىم­مەن, ەلباسىنىڭ: «استا­نا­­عا كەلەسىڭ» دەگەنى سانامد­ى سان ساققا جۇگىرتتى. قا­شان­دا جاڭالىق اتاۋلىعا جاتىر­قاي قارايتىن كوڭىلىمىز ءدال سول ساتتە اقمولانىڭ استا­نا­عا اي­نالىپ كەتەتىنىنە سەنىڭ­كىرە­مەگەنى دە راس. ونىڭ ۇستىنە الاتاۋدىڭ جايماشۋاق مامىراجاي تابيعاتىن ارقا­نىڭ بەت قاراتپاس سارى ايازىنا ال­ما­س­تىرۋ دا جەكە ءوز باسىما وڭاي تاڭداۋ بولمادى. ايت­سە دە پرەزيدەنت ءوزى تىكە­لەي قول­داۋ ءبىلدىرىپ, شاقى­ر­عان­­نان كەيىن كوپ ويلانباس­تان-اق تاۋەكەلگە بەل بۋدىم. ەلى­مىزدىڭ شەجىرەسىنەن ەلەۋ­لى ورىن الاتىن تاريحي ءسات­تىڭ تىكەلەي كۋاگەرى بولىپ, وتانى­مىزدىڭ تاريحىندا ورىن الىپ جاتقان وراسان ىر­گەلى ىسكە ارالاسقىم كەلدى. ءسوي­تىپ 1997 جىلدىڭ قارا كۇزىن­دە قارلاتىپ-بورانداتىپ اقمولاعا قونىس اۋداردىم.كەلە سالا بىردەن ەلباسى ارت­قان سەنىمگە ساي جۇمىس ىس­تەۋگە تىرىسىپ, الدىن الا دايار­لاعان جوسپارىمدى الىپ سول كەز­دەگى قالا اكىمى ادىلبەك جاق­سى­بەكوۆتىڭ قابىلداۋىندا بول­دىم. كوكەيدە جۇرگەن شىعار­ما­شىلىق ويلارىمدى ورتاعا سالىپ, جالپى ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن ءتۇسىندىردىم. اكىم جاڭا استانانى مادەني ورتاعا اينالدىرسام دەگەن يگى باستامامدى قۋانا قۇپتاپ, سەنىم ءبىلدىردى. قالا باسشىسىنىڭ يدەولوگيا جونىندەگى ورىنباسارى بولىپ قىزمەت ىستەيتىن بەلگىلى كومپوزيتور تولەگەن مۇحامەدجانوۆ تا جاڭا قالاعا جاتىرقاي كەلگەن مەنىڭ كۇدىگىم مەن ۇرەيىمدى سەيىلتىپ, ويلارىمنىڭ رەتىمەن جۇيەلى جۇزەگە اسۋىنا جاعداي جاسادى. ەلباسىمىزدان باستاپ ونەردىڭ وسىنداي جاناشىر ازاماتتارىنىڭ ارقاسىندا كوپ ۇزاماي-اق قالا اكىمىنىڭ اق­مولا مۋزىكا ۋچيليششەسىنىڭ نەگىزىندە اكادەميا اشۋ تۋرالى شەشىمى شىقتى. ىلە-شال­ا ۇكى­مەت قاۋلى قابىلداپ, رەس­پۋب­­ليكالىق بيۋدجەتتەن قاجەتتى مولشەردە قارجى ءبولدى. 

اكادەميانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا ارنايى قاتىسقان ەلبا­سىمىز, كۇنى بۇگىنگە دە­يىن ونەر­گە, مادەنيەتكە دەگەن قام­قور­لىعىن اياعان ەمەس. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى تەك ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت قانا ەمەس, جالپى استانانىڭ مادەني ورتاعا اي­نالۋىنا ۇنەمى قولداۋ ءبىلدى­رىپ كەلەدى. 20 جىلدا ەلوردا تو­رىندە نەبىر ءسانى مەن سال­تا­ناتى كەلىسكەن ساۋلەتتى عي­مارات­تار بوي تۇزەدى. ءبىر عانا «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ تاڭعاجايىپ ارحيتەكتۋراسى كەلۋشىسىن تامسانتپاي, تاڭ­عالدىرماي قويمايدى. سول سەكىلدى «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالى مەن حورەوگرافيا اكادەمياسىنىڭ دا باس شاھار تورىندە بوي كوتەرۋىن ەلبا­سى­نىڭ قازاق ونەرىنە دەگەن ۇلكەن قامقورلىعىنىڭ, جانا­شىر­لىعىنىڭ ناتيجەسى دەپ بىلەمىن. بۇل عيماراتتار تەك كوز جاۋىن الاتىن ارحيتەكتۋراسىمەن عانا قۇندى ەمەس. بولاشاقتا اتال­عان ونەر وشاقتارىنىڭ قا­بىرعاسىنان تۇلەپ ۇشار تەڭد­ەسسىز تالانتتار قازاق اتىن ءالى-اق جاھانعا ءماشھۇر ەتەرى ءسوزسىز. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ تۇلەكتەرى – سۇندەت بايعوجين, سالتا­نات احمەتوۆا, ايگۇل نيازوۆا باستاعان ونەرپاز­دار­دىڭ داڭعىل جولى وسى ويىما تولىقتاي دالەل بولادى. كۇنى كەشە الەمدى ءدۇر سىلكىنت­كەن دارا دارىن ديماش قۇداي­بەرگەننىڭ ءتالىم العان, تاربيە­لەنگەن ورتاسى دا قازاق ۇلت­تىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن تىكەلەي بايلانىستى. 

ەلوردا تاريحىمەن ەگىز جا­ساسىپ كەلە جاتقان ۋنيۆەر­سيتە­تىمىزگە بيىل 20 جىل تولىپ وتىر. وسى ۋاقىت ارالى­عىن­دا تالاي بەلەستەردى باعىن­دىرىپ, پەداگوگيكا مەن شى­عار­ماشىلىق ىزدەنىستى قاتار الىپ كەلە جاتقان ءبىلىم ورداسى بۇگىندە ساتىلى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جولعا قويىپ, بىلىم­گەرلەردىڭ مەكتەپ قابىر­عاسى­نان باستاپ ۋنيۆەرسيتەت تا­مام­داعانعا دەيىنگى ارا­لى­عىندا كەشەندى ءھام ساپالى ءبىلىم الۋى­نا تولىققاندى جاعداي جاساپ وتىر. ارنايى شاقىرۋمەن جاساقتالعان بىلىكتى پەداگوگتار قۇرامى ساپالى مامان دايارلاۋدا, ونەرلى جاستارىمىزدى تاربيەلەۋدە ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ جاتقانىن دا ايرىقشا اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ بولاشاقتى الىستان بولجايتىن كورەگەندىگىنىڭ, دەگدار­لىعىنىڭ ارقاسى. 

ءيا, كەزىندە ورىندالماس ارمانداي بولىپ كورىنەتىن جۇرەك تۇكپىرىندەگى ۇلكەن تىلەگىم ەل­با­سىنىڭ قولداۋىنىڭ ارقا­سىن­دا بۇگىندە اقيقاتقا اينالدى. استانا – مەنىڭ ارمانىما جول اشقان قۇتتى قالا. سونىسىمەن دە ەلوردامىز مەن ءۇشىن قىمبات, ىستىق. جاس بولسا دا تالاي جاسام­پاز باس­تاما­لاردىڭ ۇيىت­قىسى بولىپ كەلە جاتقان استانامىزدىڭ ءالى دە قاناتىن كەڭگە جايىپ, ونەر مەن مادەنيەتتىڭ شىن مانىندەگى رۋحاني ورداسىنا اينالاتىنىنا سەنەمىن. استانا – بولاشاقتىڭ قالاسى! 

ايمان مۇساقوجاەۆا, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى

سوڭعى جاڭالىقتار