باتىس قازاقستاننىڭ اقجايىق اۋدانىندا جەرلەستەر فورۋمى ءوتتى

اق جايىقتىڭ ەكى جاعىن تەل ەمگەن بۇل ءوڭىر توڭكەرىستەن بۇرىنعى ءىلبىشىن جانە كالمىكوۆ ۋەزدەرىنىڭ, سوۆەت كەزىندەگى چاپاەۆ جانە تايپاق اۋداندارىنىڭ باسىن قوسقان ۇلكەن ايماق. اقجايىقتىقتار وزدەرىن بەيرەسمي تۇردە «جۇبان ەلىنەنبىز» دەپ اتايدى. قازاقستاننىڭ ءار وڭىرىندە ءوتىپ جاتقان «تۋعان جەر» باستاماسى بۇل اۋداندا دا حالىق تاراپىنان قىزۋ قولداۋ تاپقان. «بار بولساڭ, حالقىڭا پايداڭ ءتيسىن» دەگەن قاعيدانى ۇستانعان جومارت جۇرەك ۇل-قىزدار تۋعان اۋىلىن كوركەيتۋگە بەلسەنە اتسالىسىپ, جاقسى ءىستىڭ جارىسىنا تۇسكەنى قۋانتادى.

جان-جاقتان جينالعان جەرلەستەر اۋەلى اۋدان ورتالىعىنداعى «داڭق» ساياباعىنا تاعزىم ەتتى. ودان كەيىن ء«تۇرى ۇلتتىق, مازمۇنى سوتسياليستىك» قوعامدا «مەن قازاقپىن!» دەپ جار سالعان ايگىلى جۇبان مولداعاليەۆتىڭ ەسكەرتكىشى ماڭىندا جينالدى. «جۇبان رۋحىنا تاعزىم» شاراسىن اقىن ساعىنتاي بيسەنعاليەۆ جۇرگىزىپ, اقجايىق اۋدانىنىڭ اكىمى ءادىل جولامانوۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. اكىم تاتۋلىق پەن بىرلىككە ۇندەگەن رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ءمان-ماڭىزىنا توقتالىپ, اۋىلىنا اسىعىپ جەتكەن ەلجاندى ازاماتتارعا العىس ايتتى. بەلگىلى دارىگەر-تەراپەۆت, م.وسپانوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور قايىرعالي احمەتوۆ پەن ەڭبەك ارداگەرى, اقجايىق اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى الەنعالي كەرەەۆ جۇبان ەسكەرتكىشىنە گۇل شوعىن قويدى. 

اۋدانداعى ىرگەلى ءبىلىم ورداسى مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ عيماراتى الدىنا اۋداندىق بالالار شىعارماشىلىعى ورتالىعى مەن اۋداندىق تۋريزم ورتالىعى جاساقتاعان كورمە ۇيىمداستىرىلعان ەكەن. مۇندا وقۋشىلاردىڭ قولىنان شىققان دۇنيەلەر, مەكتەپ مۇراجايلارىنان جيناقتالعان قۇندى جادىگەرلەر قويىلعان. مىسالى, المالى اۋىلدىق وكرۋگى, اتامەكەن اۋىلىنداعى بەلگىلى ولكەتانۋشى جانىبەك ابىلپەيىسوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «جەرۇيىق» مۇراجايىنىڭ جادىگەرلەرى – باتىردىڭ بەس قارۋى قويىلعان كورمە ىلعي دا جۇرتتى ماگنيتشە تارتىپ الادى. جانىبەكتىڭ شاكىرتتەرى ءار قارۋدى جىكتەپ-جىلىكتەپ, ماڭىزى مەن ماقساتىن تالداپ ءتۇسىندىرىپ بەرگەندە, رۋحتانباعان جان قالمايدى.

فورۋمعا قاتىسۋشىلار مەكتەپ زالىندا ورنالاسقان 18 اۋىلدىق وكرۋگتىڭ كورمەسىمەن تانىستى. ايتا كەتەيىك, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى ەل ىشىندە شىنىمەن دە مەتسەناتتىق تسۋنامي تۋعىزعان. ءار اۋىلدا تانىمال كاسىپكەرلەر بولسىن, مەكتەپ بىتىرگەن قاراپايىم تۇلەكتەر بولسىن, باس قوسىپ, ورەلى تىرلىك, ونەگەلى ءىس اتقارۋدا. ماسەلەن, كاسىپكەر نۇربەرگەن جۇماعاليەۆ المالى اۋىلىنا قۇنى 500 مىڭ تەڭگە تۇراتىن سىيىمدىلىعى 150 ادامدىق سوڭعى ۇلگىدەگى كيىز ءۇي سىيلاعان. «كوشىم» شارۋا قوجالىعىنىڭ يەسى جانگەلدى بايانوۆ بۋدارين اۋىلىنداعى بالاباقشاعا قۇنى 1,5 ملن. تەڭگە تۇراتىن ويىن الاڭىن سالىپ بەرگەن. ەربولات قۇرمانعاليەۆ جىل سايىن ونداعان وتباسىنا قارجىلاي كومەكتەسىپ, 8 وتباسىنىڭ 25 ادامىن جۇمىسپەن قامتىپ, 10 تۇرعىن ءۇي سالىپ بەرگەن. ايتا بەرسەك, مۇنداي مىسال كوپ. رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىندا اۋداندا بىلتىر جومارت جانداردىڭ كومەگىمەن 11 586,0 مىڭ تەڭگەگە 21 جوبا جۇزەگە اسسا, بيىل 52520,0 مىڭ تەڭگەگە 32 جوبا قولعا الىنعان. 

- ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باعدارلامالىق ماقالاسى بۇكىل تانىم-تۇسىنىگىمىزگە, كوزقاراسىمىزعا سەرپىلىس اكەلدى. تۋعان جەرگە قامقورلىق قاشاندا ءوز ەلىنە دەگەن جاناشىرلىقپەن استاسىپ جاتادى. اۋىلدى كوركەيتۋ, مۇقتاج جاندارعا قول ۇشىن بەرۋ جومارت جۇرەكتى جانداردىڭ قولىنان عانا كەلەتىن ءىس, - دەدى اۋدان اكىمى ءادىل جولامانوۆ جينالعان حالىققا.

اۋدان باسشىسى تۋعان جەرىنە مەتسەناتتىق مارتتىك تانىتقان جاندارعا «جومارت جۇرەك» سىيلىعىن تاعايىنداعان ەكەن. بۇل سىيلىقتىڭ العاشقى يەگەرلەرى دە بەلگىلى بولدى. مىسالى, «ايالى الاقان» اتالىمىمەن جانگەلدى بايانوۆ, «شاپاعات» اتالىمىمەن ەربولات قۇرمانعاليەۆ ماراپاتتالدى. ەربولات جىل سايىن تۇرمىسى تومەن, كوپبالالى وتباسىلار مەن جالعىزباستى قاريالارعا قارجىلاي جانە مال ازىعىمەن قول ۇشىن بەرىپ كەلەدى ەكەن. وسىلايشا ءار سالادا وزىق شىققان بەلسەندى 20 شاقتى ازامات ءتۇرلى اتالىمداعى سىيلىقتارعا, العىس حاتقا يە بولدى. ماراپاتتالعانداردىڭ ىشىندە وسى جولداردىڭ اۆتورى دا بار. اۋدان اۋماعىنداعى كيەلى جەرلەر, كونە قورىمداردىڭ زەرتتەلۋىنە قوسقان ەڭبەگىمىز ەلەنىپ, «قايسار قالام» اتتى ارنايى سىيلىققا يە بولىپپىز.

فورۋمنىڭ باستى قوناعى, وسى چاپاەۆ اۋىلىندا كىندىك قانى تامعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى شافحات وتەمىسوۆ ءسوز الىپ, وسى شارانى ۇيىمداستىرعان, وتكىزۋگە اتسالىسقان بارشا جانعا العىس ايتتى. كوپشىلىك الدىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ناريمان تورەعاليەۆتىڭ جەرلەستەرىنە ارناعان قۇتتىقتاۋ حاتى وقىلدى. ولكەتانۋشى, اقجايىق اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى الەنعالي كەرەەۆ, ەڭبەك ارداگەرى امانتاي ساپاروۆ, باتىس قازاقستان وبلىستىق دەنە شىقىتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءاسيا امانباەۆا, «عيبادات» جشس باسشىسى ءبىرجان قوجاقوۆ اقجارما تىلەكتەرىن ارنادى.

بولاشاق جاستاردا دەپ جاتامىز. قاي ەل دە جاستاردىڭ بەلسەندىلىگىمەن, بىلىمدىلىگىمەن وسەدى, كوركەيەدى. اقجايىق اۋدانىندا دا جاستار تاربيەسىنە, جاستار مۇقتاجىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. «جىل باسىندا اشىلعان «وركەن» coworking ورتالىعى اۋدان جاستارىنىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزەتىن شاڭىراققا اينالعان. جۇمىس ىزدەگەن جاستار دا وسىندا كەلىپ, تەگىن ينتەرنەت ارقىلى بوس جۇمىس ورىندارىن ىزدەۋگە مۇمكىندىك الدى» دەيدى اۋدانداعى باستاماشىل جاستىڭ ءبىرى, جاس اقىن بەكبولات قالەنوۆ.

وسى جيىندا بەلگىلى بولعانداي, بولاشاقتا اۋدان كاسىپكەرلەرىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن جۇبان مولداعاليەۆ اتىنداعى ورتالىق قۇرىلىسى قولعا الىناتىن بولدى. جىل سوڭىنا دەيىن اۋداندا 52 جوبا جۇزەگە اسۋى ءتيىس دەيدى فورۋمدى ۇيىمداستىرۋشىلار. ال جەكە كاسىپكەر ءاليا شوقانوۆا اۋدان ورتالىعىنان اشقالى وتىرعان جاڭا بالاباقشاعا «استانا» اتاۋىن بەرمەك. «بۇل ەلوردانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا مەنىڭ تارتۋىم» دەيدى ءاليا. ءبىر ەل, ءبىر نيەت, ءبىر تىلەك بولىپ جۇمىلعان مۇنداي ەلدىڭ الار بيىگى از بولماس دەپ تۇيدىك ءبىز.

قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»

باتىس قازاقستان

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن نۇربەك يحسان