توقمانساي – ءۇش جۇزگە تارتا ءتۇتىنى بار, اۋىزبىرشىلىگى مول, بىرنەشە ەتنوس وكىلدەرى تۇراتىن ىنتىماعى جاراسقان اۋىل. مۇنداعى تۇرعىنداردىڭ باسىم بولىگى قازاقتار بولعانىمەن, نەمىس جانە ۋكراين ەتنوسىنىڭ وكىلدەرى دە جەتكىلىكتى. ولاردىڭ ءبارىنىڭ مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن ىنتىزارلىعى مەن قۇشتارلىعى كىم-كىمدى دە ءتانتى قىلا الادى.
توقمانساي اۋىلىنىڭ كوپ ەتنوستى تۇرعىندارى ءبىر-بىرىمەن تەك قازاق تىلىندە سويلەسەدى. نەمىس پەن ۋكراين ۇلتى وكىلدەرىنىڭ بالالارى وسى اۋىلداعى توقمانساي ورتا مەكتەبىندە قازاق تىلىندە وقيدى. ءبىز وسى مەكتەپتىڭ تۇلەگى, نەمىس قىزى ديانا كرەمەرمەن كەزدەسىپ, اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. ول توقمانساي ورتا مەكتەبىن اياقتاعاننان كەيىن, اقتوبەدەگى كوپ سالالى تارلان كوللەدجىنە ءتۇسىپ, ۇزدىك ديپلوممەن ءبىتىرىپتى. قازىر ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ وقىتۋشىسى ماماندىعى بويىنشا سىرتتاي بولىمدە وقيدى. ءىسى دارا, ءسوزى سارا قىز بۇگىندە توقمانساي اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت اتقارادى. ديانا اكەسى نەمىس, اناسى قازاق بولعانىمەن, ءوزىن تولىققاندى قازاق قىزىمىن دەپ ەسەپتەيدى. جۇرەگىنە جىلۋ, جانىنا سەنىم جانە جۇرەگىنە سەزىم ۇيالاتقان قازاق ءتىلىن انا ءتىلىم دەپ سانايدى.
ءتىپتى ءبىزدىڭ وتباسىمىزدا قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرلەرىن ۇستانۋ ءتارتىبى قالىپتاسقان. مەن قاريالار مەن جاسى ۇلكەندەردىڭ باتالارىن الىپ بويجەتتىم. وسى حالىقتىق ءداستۇر بولاشاعىمنىڭ جارقىن بولۋىنا وڭ سەپتىگىن تيگىزەتىنىنە يمانداي سەنەمىن دەيدى ديانا ۆيتالەۆنا.
ول توقمانساي اۋىلدىق مادەنيەت ۇيىندە ءوزىنىڭ العاشقى ەڭبەك جولىن باستاي وتىرىپ, قازاق حالقىنىڭ ونەرى مەن مادەنيەتىنە قاتىستى كوپ جايتتارعا قانىعىپتى. ونىڭ جانىن قازاق مۋزىكاسى بەسىكتەي تەربەتىپ, العا قويعان وي-ماقساتتارىنا قانات ءبىتىرىپتى. اۋىلدىق مادەنيەت ۇيىندەگى سان الۋان, قات-قابات ىستەردىڭ باسىقاسىندا جۇرگەن ديانا كرەمەردىڭ ءىس-قيمىلىنا اۋىل تۇرعىندارى, ونىڭ ۇلكەنى مەن كىشىسىنىڭ ءبارى ءدان ريزا. «شىركىن, ديانا! اۋىلىمىزدىڭ كوركى مەن شىرايى عوي بۇل قىز. جۇرەگى قانداي تازا, كوركى قانداي, ادامگەرشىلىگى مەن باۋىرمالدىعى قانداي؟!» دەيدى اۋىلداستارى.
مەكتەپتە جانە تارلان كوللەدجىندە وقىپ جۇرگەن كەزىندە قازاق تىلىندە كوركەم ءسوز وقۋدان الدىنا جان سالماعان. بۇل باسەكەدە اۋداندىق, وبلىستىق جانە رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردا توپ جارعان كەيىپكەرىمىز وسى مانەرلەپ وقۋ ونەرىن ءوزىنىڭ كەيىنگى ءىنى-سىڭىلەرىنىڭ بويىنا دارىتۋعا دا ءبىراز ۋاقىتىن سارپ ەتىپ ءجۇر. قازاق ءتىلى قۇنارى مەن شىرايى, ءتىپتى قارا ءسوزىنىڭ ءوزى پوەزيا سارىنىنداي اسەرلى دە اۋەزدى ەستىلەدى. ونى مانەرىنە كەلتىرىپ ايتۋدىڭ ءوزى ماعان ەرەكشە ءلاززات سىيلايدى, دەيدى ديانا كرەمەر.
اڭگىمە بارىسىندا ول ءبىزدى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جونىندە جازعان وي-تولعانىسىمەن تانىستىردى. ونىڭ ءتۇيىنى بىلايشا ءورىلىپتى. «قۇرمەتتى پەرزيدەنت, ءسىز بارشا قازاقستاندىقتاردى, سونىڭ ىشىندە ءبىز سەكىلدى جاستاردى ۇدايى دوستىق پەن بىرلىككە جانە تاتۋلىققا شاقىرىپ كەلەسىز. سىزگە العىسىمىز شەكسىز! مەنىڭ ماقساتىم – تۋىپ-وسكەن وتانىم – قازاقستاننىڭ ودان ءارى ءوسىپ-وركەندەۋى مەن گۇلدەنۋىنە ءوز ۇلەسىمدى قوسۋ. مەنىڭ ەلىم مەن جەرىمە دەگەن ماحابباتىم شەكسىز», دەگەن ديانانىڭ جۇرەكجاردى سوزدەرى جازىلىپتى وندا.
وسە بەر, ورلەي بەر, قازاقتىڭ جيەن قىزى!
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە وبلىسى,
العا اۋدانى,
توقمانساي اۋىلى