امانگەلدىلىكتەر ءۇشىن كەلەسى جاعىمدى وقيعانىڭ ءبىرى – ا.يمانوۆ اتىنداعى مەموريالدىق مۇراجاي قورى قۇندى جادىگەرمەن تولىقتى. وتكەن جىلى «حالىق قازىناسى» رەسپۋبليكالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى اۋدان تەرريتورياسىندا ورنالاسقان ەسكەرتكىشتەرگە بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن بولاتىن. ماقساتى – تورعاي دالاسىن مەكەندەگەن تايپالاردىڭ ماتەريالدىق مادەنيەتى مەن جەرلەۋ عۇرىپتارىن زەرتتەۋ ەدى.
ەكسپەديتسيانى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتىپ, قارجىلاندىرۋشى تانىمال مەتسەنات ساپار ىسقاقوۆ. ناتيجەسىندە زەرتتەۋگە اۋدانعا قاراستى قاراسۋ سەلولىق وكرۋگىنىڭ اۋماعىنداعى قاراوبا قورعانى مەن زيراتى تاڭداپ الىنىپ, ەكسپەديتسيا امانگەلدىلىكتەردىڭ كومەگىمەن جۇمىسقا كىرىستى.
قاراوبا جەرلەۋ كەشەنى ءۇش نىساننان تۇرادى. العاشقىسى بيىكتىگى 8 مەتر, ديامەترى 70 مەتر بولاتىن جەرلەۋ قورعانى. بۇل قورعاننىڭ ۇستىڭگى بولىگىندە تونالعاندىعىن دالەلدەيتىن ليۋكتىڭ ءىزى بار. قالعان ەكى نىسان توپىراقتان ۇيىلگەن بيىكتىگى شامامەن 2 مەتر, ديامەترى 40 مەتر شاعىن كولەمدى ەكەنى انىقتالدى.
ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ وسى كىشى ەكى قورعانعا جۇرگىزىلدى. قازۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە ءۇشىنشى نىساننىڭ ورتالىق بولىگىندەگى جەرلەۋ شۇڭقىرىنىڭ 5 مەتر تەرەڭدىگىندە كاتاكومبا (ساعىنا) تۇرىندەگى لاقات كەزدەستى. زيراتتىڭ ۇستىنە ورنالاستىرعان تاس, نە بولماسا كونسترۋكتسيا كەزدەسكەن جوق. بۇل زيراتتان جاقسى ساقتالعان ادام باس سۇيەكتەرىنىڭ جوعارى جانە تومەنگى بولىكتەرى, قابىرعا جامباس, بۇعانا سۇيەكتەرى شىقتى. ۇڭعىما شۇڭقىرلاردى قازۋ بارىسىندا جىلقى سۇيەكتەرى, كەراميكا قالدىقتارى, اعاش پەن تەمىردەن جاسالعان بۇيىمداردىڭ فراگمەنتتەرى تابىلدى.
كەراميكا ىدىستىڭ قابىرعالارىنا ەشقانداي ورنەك سالىنباعان.تەمىردەن جاسالعان بۇيىم توت باسقاندىقتان وتە ناشار ساقتالعان. ال اعاش فراگمەنتتەرى شەگە ەسەبىندە پايدالانىلعان بولۋ كەرەك.
سول سياقتى فورماسى جارتى شەڭبەر ءتارىزدى سارى مەتالدان جاسالعان اشەكەي سىرعا تابىلدى. زەرتتەۋشى عالىمداردىڭ قۇجاتتارى بويىنشا نىسانداعى زەرتتەۋ بارىسىندا تابىلعان ارتەفاكتىلەر مەن باسقا دا زاتتار ب.ە. د. ءى مىڭجىلدىقتىڭ اياعى دەپ توپشىلاندى.
وسىلاي قاراوبا كەشەنىنەن تابىلعان جادىگەرلەرگە ۋفا قالاسىندا عالىم ا.نەچۆولودا رەكونسترۋكتسيا جاسادى. قازبا كەزىندە تابىلعان ارتەفاكتىلەر: التىن سىرعا, قۇمىرا سىنىقتارى جانە سارمات داۋىرىنە ءتان جاس جىگىتتىڭ قالپىنا كەلتىرىلگەن باسى قورعا تاپسىرىلدى. ساپار ىسقاقوۆ وسى قاراوبادان تابىلعان ايەل ادامنىڭ دا باس سۇيەگىنە ءوز قارجىسىمەن رەكونسترۋكتسيا جاساتىپ وسىندا تابىس ەتپەكشى. بۇگىندە مۋزەيدى تاماشالاۋشىلارعا تەمىر داۋىرىنەن سىر شەرتەتىن قۇندى جادىگەرلەر كوپشىلىك كوزايىمىنا اينالدى.
ساحان تولەنوۆ, مۋزەي ديرەكتورى
قوستاناي وبلىسى, امانگەلدى اۋدانى