«ەگەمەننىڭ» 2017 جىلعى 25 جەلتوقسانداعى نومىرىندەگى «پارلامەنت» بەتىندە سەناتور نۇرجان نۇرسيپاتوۆتىڭ «قورعانىس پەن قاۋىپسىزدىكتى جەتىلدىرە ءتۇسۋ قاجەت» دەگەن ماقالاسى جاريالانعان بولاتىن.
وندا سەناتور پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ اتىنا ساۋال جولداپ, قارۋلى كۇشتەردى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باسقا دا اسكەري جاساقتارىن جابدىقتاۋدىڭ بىرىڭعاي ءۇردىسىن دايارلاۋ كەرەكتىگىن اتاپ وتكەن.
زاڭنامالىق تۇرعىدان العاندا وسى سالادا سوڭعى جىلدارى كوپ ماسەلە ءوز شەشىمىن تاپتى. سونىڭ ىشىندە اسكەري ازىق نورماسىنىڭ جالپى مولشەرى بەلگىلەندى جانە كەلەسى جىلدان باستاپ جاڭا قابىلدانعان زاڭمەن ارناۋلى باسپانالىق تولەم تەتىكتەرى ارقىلى بارلىق اسكەري قىزمەتكەرلەردى تۇرعىن ۇيمەن قامتۋدىڭ جاڭا مودەلى ەنگىزىلەدى. الايدا ۇلتتىق ۇلان, شەكارالىق قىزمەت, ازاماتتىق قورعاۋ قىزمەتتەرى باسقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇرامىندا بولعاندىقتان, قارۋلى كۇشتەردىڭ قارجىلىق جۇيەسىنەن تىس قالىپ وتىر. سول سەبەپتى ولاردىڭ سۇرانىستارىنا تۇراقتى تۇردە قارجىنىڭ جەتىسپەۋى تۋىنداپ وتىر. وسىعان وراي قوعامدىق ءتارتىپتى كۇشەيتۋ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, تەررورلىق اكتىلەردىڭ الدىن الۋدى انىقتاۋ جانە بولدىرماۋ جۇمىسىن ءتيىمدى دامىتۋ ماقساتىندا ۇكىمەتكە كەلەسى شارالاردى ىسكە اسىرۋ ۇسىنىلعان:
1. بيۋدجەتتىك كودەكسكە ۇلتتىق ۇلان, شەكارالىق قىزمەت, ازاماتتىق قورعاۋ قىزمەتتەرىن قارجىلاندىرۋدىڭ دەربەس شىعىن ءليميتىن قاراستىراتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ;
2. قارۋلى كۇشتەردى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باسقا اسكەري جاساقتارىن قارجىلاندىرۋ مەملەكەتتىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ 1 پايىزىنان كەم بولماۋىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە مىندەتتەۋ.
وسى ساۋالعا پرەمەر-ءمينيستردىڭ اتىنان كەلگەن جاۋاپتا بىلاي دەلىنگەن:
1. قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس شەكارا قىزمەتى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ۆەدومستۆوسى, ۇلتتىق ۇلان جانە ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ۆەدومستۆولارى بولىپ تابىلادى.
بيۋدجەت كودەكسىنىڭ 31-بابىنىڭ 3 جانە 4-تارماقتارىنا سايكەس ورتالىق اتقارۋشى جانە وزگە دە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك باعدارلامالاردىڭ اكىمشىلەرى بولىپ تابىلادى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇرىلىمدىق جانە اۋماقتىق بولىمشەلەرى بيۋدجەتتىك باعدارلامالاردىڭ اكىمشىلەرى بولا المايدى. سوندىقتان شەكارا قىزمەتى, ۇلتتىق ۇلان جانە ازاماتتىق قورعاۋ قىزمەتتەرى ءۇشىن جەكە شىعىس ءليميتىن ايقىنداۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىمەن ايقىندالعان بارلىق ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك تۇرلەرى اراسىنداعى كەلىسىلگەن ءىس-قيمىل قاعيداتتارىن, سونداي-اق ەلدە قالىپتاسقان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ بىرىڭعاي جۇيەسى مەن ىشكى ىستەر ورگاندارى بىرىڭعاي جۇيەسىن بۇزۋعا اكەلىپ سوعادى.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2017 جىلعى 29 قىركۇيەكتەگى №554 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري دوكتريناسىنىڭ 47 جانە 76-تارماقتارىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري-ەكونوميكالىق سالاداعى اسكەري قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتى مەملەكەتتىڭ اسكەري ۇيىمىنىڭ قارجىلىق, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جانە باسقا دا رەسۋرستارعا قاجەتتىلىكتەرىن بەيبىت جانە سوعىس ۋاقىتىندا جۇمىس ىستەۋ جانە ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى كولەمدە قاناعاتتاندىرۋ بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار اسكەري دوكترينانىڭ ەرەجەلەرىن ىسكە اسىرۋعا بولىنەتىن بيۋدجەت قاراجاتى شەگىندە, مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جۇيەسىنىڭ قۇجاتتارى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى. وسىعان وراي قارۋلى كۇشتەردىڭ جانە باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرالىمداردىڭ شىعىستارىن جالپى ىشكى ونىمگە بايلانىستىرا وتىرىپ, زاڭنامالىق تۇردە بەلگىلەۋدى ورىنسىز دەپ ەسەپتەيمىز, سەبەبى بيۋدجەت شىعىستارى بىرقاتار فاكتورلارعا, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىڭ ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىنا دا بايلانىستى بولادى» .
الايدا بۇل جاۋاپقا سەناتور ن.نۇرسيپاتوۆ جانە ول قىزمەت ىستەيتىن حالىقارالىق قاتىناستار, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ءبىر توپ مۇشەلەرى قاناعاتتانبايتىندىقتارىن ايتىپ, وسى ايدىڭ باسىندا جاڭا ساۋال جولدادى. وندا بىلاي دەلىنگەن:
ءسىزدىڭ جاۋابىڭىز, وكىنىشكە قاراي, كوميتەت مۇشەلەرىن قاناعاتتاندىرعان جوق, سەبەبى وندا وسى ماسەلەلەردىڭ قازىرگى ۋاقىتتاعى جاعدايى عانا اتاپ وتىلگەن.
ءسىز كوميتەت مۇشەلەرىنىڭ شەكارا قىزمەتى, ۇلتتىق ۇلان جانە ازاماتتىق قورعاۋ قىزمەتتەرى ءۇشىن جەكە شىعىس ءليميتىن ايقىنداۋ تۋرالى ۇسىنىسى ەلدە قالىپتاسقان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جانە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن بۇزۋعا اكەلىپ سوعادى دەپ تۇجىرىمدايسىز.
سونداي-اق قارۋلى كۇشتەردىڭ جانە باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرالىمداردىڭ شىعىستارىن جالپى ىشكى ونىمگە بايلانىستىرا وتىرىپ, زاڭنامالىق تۇردە بەلگىلەۋدى ورىنسىز دەپ ەسەپتەيسىز. دەگەنمەن دە بۇل ماسەلەلەر ءوز شەشىمىن تابۋى قاجەت. وسى ساۋالعا جاۋاپ بەرۋىڭىزدى سۇرايمىز». دەپۋتاتتىق ساۋالعا سەناتور ن.نۇرسيپاتوۆتان باسقا كوميتەت توراعاسى د.نازارباەۆا, مۇشەلەرى د.كالەتاەۆ, س.جاقسىبەكوۆ جانە ت.ب. قول قويعان.
دايىنداعان جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»