قازاقستان رەسپۋبليكاسىن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋدىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى ماشينا جاساۋ سالاسى بولىپ تابىلادى.
وسى باعىتتا پەرسپەكتيۆالى ۇلتتىق كلاستەرلەردى قالىپتاستىرۋ شەڭبەرىندە باتىس قازاقستان وبلىسى باسىمدى دەپ ايقىندالىپ, كلاستەرگە قاتىسۋشىلاردىڭ قۇرامىنا «ورال ترانسفورماتورلىق زاۋىتى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى, «گيدروپريبور» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى», «باتىس قازاقستان ماشينا جاساۋ كومپانياسى», «زەنيت» ورال زاۋىتى» اكتسيونەرلىك قوعامدارى جانە باسقالار كىرگەن بولاتىن.
وسى اتالعان ءتورت كومپانيانىڭ ءوزى بىلتىرعى جىلى 20,7 ملرد تەڭگەگە ءونىم ءوندىرىپ, 2 241 ملن تەڭگە كولەمىندە سالىق تولەگەن. بۇگىندە بۇل كومپانيالار وبلىس بويىنشا 1 739 ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋدا.
مەملەكەتتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ باستى كورسەتكىشى – ونىڭ ەكونوميكاسى. ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىنىڭ باستى باعىتى – يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق ەكونوميكا قۇرۋ جانە شيكىزاتتىق ەمەس سەكتوردى دامىتا وتىرىپ, يننوۆاتسيالىق پروتسەستەرگە بەت بۇرۋ.
ماشينا جاساۋ سالاسىنىڭ وسى ونەركاسىپتەرى مۇناي-گاز, ماشينا جاساۋ سياقتى باسىم باعىت بويىنشا, سونىڭ ىشىندە مۇناي مەن گاز شىعارۋ, قوتارۋ جانە تاسىمالداۋ, ەنەرگەتيكالىق جابدىقتار, اۋىلشارۋاشىلىق ماشينالارىن, گازكومپرەسسورلىق ستانسالار مەن جوعارى قىسىمدى تۇتىكتەر, سورعىلار, بەيستاندارتتى بۇيىمدار جاساۋ بويىنشا دامۋدىڭ ۇلكەن الەۋەتىنە يە.
جىل سايىن مەملەكەت باسشىسى تاپسىرمالارىنىڭ جانە ۇكىمەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان قىرۋار جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا بۇگىندە ەلىمىزدە بيزنەس دامىپ, وندىرىستە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار قولدانىلىپ, ۇلتتىق ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ پروتسەسى جۇرگىزىلۋدە.
الايدا جوعارىدا اتالىپ وتكەن ءتورت كومپانيانىڭ جانە ەلىمىزدەگى كوپتەگەن باسقا دا ءىرى بيزنەس وكىلدەرىنىڭ بىرنەشە جىلدار بويى ايتىپ كەلە جاتسا دا شەشىمى تابىلماعان ءبىر ماسەلەسى بار. ول – قازىرگى قولدانىستاعى «مەملەكەتتiك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭدا وتاندىق وندىرۋشىلەردى قولداۋ جانە ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرىنىڭ بولماۋى, ياعني مەملەكەتتiك ساتىپ الۋ ءراسىمىن جۇرگىزۋدە وتاندىق ءىرى ونەركاسىپتەر تەندەرلەردەن تىس قالىپ وتىر. كوبىنە تەندەرلەردى وندىرۋشىلەر ەمەس, دەلدالدار ۇتىپ الىپ, قىتايدان نەمەسە باسقا ەلدەردەن ارزان, ساپاسىز تاۋارلاردى ۇسىنىپ وتىرادى. بۇل ماسەلە وسىعان دەيىن دە پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ تاراپىنان, سونىڭ ىشىندە دەپۋتاتتىق ساۋالدار ارقىلى جانە ءارتۇرلى الاڭداردا دا بىرنەشە رەت كوتەرىلگەن بولاتىن.
2013 جىلى اتالعان زاڭنان بۇرىن بولعان جەڭىلدىكتەر جويىلىپ, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە ەلدەردىڭ بارلىعىنا بىرتەكتى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ ۇلتتىق رەجىمى جاريالاندى. ارينە بۇل قازاقستاننىڭ ينتەگراتسيالىق مىندەتتەمەلەرى ەكەنى تۇسىنىكتى, ونىڭ دا ءجونى بار. الايدا ەل ەكونوميكاسىنىڭ تىرەگى بولىپ تابىلاتىن وتاندىق ءىرى وندىرۋشىلەردى ىنتالاندىرۋ مەحانيزمىن, ياعني ءىرى بيزنەستى, سونىڭ ىشىندە جوعارىدا اتالىپ وتكەن كلاستەرگە قاتىسۋشىلاردى قولداۋ شارالارىن قاراستىرۋ مۇمكىندىگىن, ياعني «مەملەكەتتiك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭعا وسى باعىتتا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەتتىگىن قاراۋدى ۇسىنامىز. ءبىز وسى ماسەلەلەردى پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆقا ءبىلدىرىپ, دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادىق. وتاندىق وندىرىسشىلەردى قولداۋ ماقساتىنىڭ اياسىندا اتالعان زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ۇسىنىلار دەگەن ۇمىتتەمىز.
ناريمان تورەعاليەۆ,
سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ مۇشەسى