الماتى وبلىسىنىڭ ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى «فاۋنا» تۇيەقۇس فەرماسى» جشس باسشىسى ەۆگەني چايكوۆسكيدىڭ تىرشىلىگى ايتۋعا تۇرارلىق ۇلى دالا سامالىمەن كوك بايراعىمىزدىڭ اسقاق جەلبىرەگەنىنە, تاۋەلسىزدىك اتتى ءتاتتى ءسوزدىڭ سانامىزعا سىڭگەنىنە 20 جىل. وسى ۋاقىتتا ەلباسىنىڭ ايرىقشا كوڭىل ءبولۋى ارقاسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىن رەفورمالاۋ قارقىن الدى. سالاداعى مۇمكىندىكتەر ناقتىلانىپ, ءونىم وندىرۋشىلەرگە جاعداي جاسالدى. ەلدى مەكەندەر اباتتاندىرىلىپ, جول جوندەلدى. الەۋمەتتىك نىساندار جاڭاردى, جاقساردى. ەۆگەني وتكەن جولىن وسىلاي اڭگىمەلەيدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ جەمىسى ناتيجەسىندە الىس-جاقىنمەن ەكونوميكالىق بايلانىس ورناتىلدى. الىس-بەرىس, تاجىريبە الماسۋ باستالدى. بەلگيا, گوللانديا, يتاليا مەملەكەتتەرى شارۋاگەرلەرىمەن بايلانىسقا شىعىپ, تۇيەقۇس ءوسىرۋ تاجىريبەسىن زەرتتەپ-ءبىلۋىم ناتيجە بەردى. بولەك سەلولىق وكرۋگىنە قاراستى ايمەن ەلدى مەكەنىنەن 2001 جىلى 120 گەكتار جەر تەلىمىن الىپ «فاۋنا» تۇيەقۇس فەرماسى» جشس-ءىن قۇردىم. كوكتەمدە-اق, مەملەكەتتەن العان نەسيەگە قوراجاي, تۇرعىن ءۇي جاعدايىمدى جاساپ, قۇستىڭ جەم-شوبىنە قاجەتتى داقىل مەن كوكونىس سەۋىپ, مول ونىمگە كەنەلدىك. جاز ورتاسىندا شەتەلدەن اكەلىنگەن 150-دەي تۇيەقۇس بالاپاندارىن جەرگىلىكتى جاعدايعا بەيىمدەۋ تاجىريبەسىن باستاپ كەتتىم. قيىندىقتار كەزدەستى. مىنە, سودان بەرى 10 جىل ءوتتى. بۇگىندە «فاۋنا» تابىستى ءوندىرىس كوزىنە اينالىپ وتىر. رىنوكتا تۇيەقۇستىڭ جۇمىرتقاسى, بالاپانى, تەرىسى مەن قاۋىرسىنى ۇلكەن سۇرانىسقا يە. ماسەلەن, جۇمىرتقاسى مەن بالاپانىنا الماتىداعى مەيرامحانالار كوپتەپ تاپسىرىس بەرەدى. فەرمەرلەر مەن شارۋاگەرلەر دە ساتىپ اكەتەدى. ونەركاسىپتە تەرىسى مەن قاۋىرسىنى باعالى شيكىزات بولىپ سانالادى. بيزنەستىڭ ءوز قۇپياسى بار. ونى ساقتاۋ دا زاڭدىلىق. ارينە, ءبارىن تاپتىشتەمەيىن. دەسەك تە, پايداسىنا قاراي جەم-ءشوپ, كۇتىمى, شىعىنى دا كوپ. بويىنىڭ ۇزىندىعىن ەسەپتەگەندە 3 مەترگە جەتەتىن تۇيەقۇسقا كۇنىنە ءتۇرلى كوكونىس, اسقاباق, ءسابىزدى قوسقاندا 15-20 كيلو ازىقتىق ولشەم قاجەت. باپتاۋ, ايالاۋدى قۇس وسىرۋشىلەر يوسيف لەۆيتسسكي, روزا سۋيۋنوۆا, قايراتبەك قۋانباەۆ ءتارىزدى جاندار قولعا الىپ, تابىسقا جەتۋگە وزىندىك ۇلەستەرىن قوسىپ وتىر. سەرىكتەستىكتە ارپا-بيداي, جۇگەرى, جوڭىشقا, كوكونىس وسىرىلەدى. اۋىلشارۋاشىلىق قۇرال-جابدىق, تراكتور, جۇك كولىكتەرى بار. مىنە, تاۋەلسىزدىك تاڭى ءار ادامنىڭ ەڭبەك ەتۋ قابىلەتىن شىڭدادى. بەيبىت اسپان استىندا كەزدەسكەن قيىندىقتى جەڭدىك. وتباسىمداعى بىرلىك-بەرەكە, باق ەگەمەندىك اكەلگەن قۇندىلىقتار ەكەنىن تۇسىنەمىز. اركەز ونى قادىر تۇتىپ, قازاق حالقىنىڭ قوناقجايلىعىنا, دوستىق پەيلىنە باس يەمىز. كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى.