قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ 2018 جىلدىڭ 18 قاڭتارىندا وتكەن 8161-وتىرىسىندا كەڭەستىڭ «حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قولداۋ» دەپ اتالاتىن تارماقتى قاراستىرۋىنا بايلانىستى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى كەڭەس اتىنان كەلەسىدەي مالىمدەمە جاسادى:
(1) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى بۇۇ جارعىسىنا سايكەس حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قولداۋداعى ءوزىنىڭ باستى جاۋاپكەرشىلىگىن, سونداي-اق بارلىق مەملەكەتتەردىڭ ساياسي تاۋەلسىزدىگىن, ەگەمەندىگى مەن تەرريتوريالىق تۇتاستىعىن سىيلاۋعا بەرىكتىگىن جانە مەملەكەتتەردىڭ حالىقارالىق قۇقىق بويىنشا ءوز مىندەتتەمەلەرىن ساقتاۋى قاجەتتىگىن قوسا العاندا, جارعىنىڭ ماقساتتارى مەن قاعيداتتارىن ساقتاۋ ىسىنە بەرىكتىگىن راستايدى.
(2) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قولداۋ مانداتى اياسىندا ورنىقتى بەيبىتشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ۇمتىلىسىن جالعاستىرۋدىڭ جانە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ 100 جىلدىعىنا قاراي زورلىق-زومبىلىقتى قاقتىعىستاردان ادا الەمگە قول جەتكىزۋدىڭ, سونداي-اق وسى جولداعى جالپى پروبلەمالار مەن مۇمكىندىكتەردى باسقارۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ كورسەتەدى.
(3) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى الەم بويىنشا ءتۇرلى گەوگرافيالىق اۋدانداردا شيەلەنىستەردىڭ سانى ءوسىپ كەلە جاتقانىنا الاڭداۋشىلىق بىلدىرەدى جانە ولاردىڭ الدىن الۋ جانە شەشۋ ءۇشىن شيەلەنىستەردىڭ ايماقتىق اسپەكتىلەرىنە ەرەكشە كوڭىل بولە وتىرىپ, وڭىرلىك ديپلوماتيا مەن ۋاعدالاستىقتارعا ەكپىن سالۋ ارقىلى ەكى ەسە كۇش جۇمساۋ قاجەتتىلىگىنە ايرىقشا نازار اۋدارادى.
(4) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىككە قاتەر ءتوندىرۋى مۇمكىن كەز كەلگەن داۋعا قاتىسۋشى تاراپتار داۋدى ءبىرىنشى كەزەكتە ءوزارا كەلىسسوزدەر, زەرتتەۋ جۇرگىزۋ, ارااعايىندىق, تاتۋلاسۋ, اربيتراج, سوتتا قاراۋ, ايماقتىق ورگاندارعا نەمەسە كەلىسىمدەرگە جۇگىنۋ ارقىلى نەمەسە ءوز تاڭداۋى بويىنشا باسقا دا بەيبىت جولدى تاڭداي وتىرىپ شەشۋگە تىرىسۋ قاجەتتىگىن ەسكە سالادى جانە وسىنداي تاراپتاردى ءوز داۋلارىن وسىنداي قۇرالدار ارقىلى رەتتەۋگە تاباندى تۇردە شاقىرادى.
(5) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى ءوزىنىڭ بۇرىنعى قارارلارىنا جانە توراعانىڭ الدىن الۋ ديپلوماتياسى, قارۋلى قاقتىعىستاردى بولدىرماۋ, الەم قۇرىلىسى جانە بەيبىتشىلىكتى قولداۋ, سونداي-اق ارااعايىندىق جانە داۋدى بەيبىت جولمەن شەشۋگە قاتىستى مالىمدەمەلەرىنە سىلتەمە جاسايدى.
(6) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى دامۋ, بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك جانە ادام قۇقىقتارى ءبىر-بىرىمەن بايلانىستى ەكەنىن جانە ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرىپ تۇراتىنىن مويىندايدى.
(7) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ كەلەر ۇرپاقتى سوعىس زۇلماتىنان قۇتقارۋعا باعىتتالعان ىرگەلى ماقساتىن ورىنداۋعا قابىلەتتىلىگىن كوتەرمەلەۋدىڭ جانە نازاردى قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋعا, پرەۆەنتيۆتى ديپلوماتياعا, الەم قۇرىلىسىنا جانە بەيبىتشىلىكتى قولداۋعا, وزىق تاجىريبەلەرمەن الماسۋعا شوعىرلاندىرۋدىڭ, سونداي-اق قاقتىعىستارعا جاعداي تۋعىزاتىن تەرروريزم, قارۋلى توپتاردىڭ قىزمەتى, جاپپاي قىرىپ جويۋ قارۋىن تاراتۋ, ۇيىمداسقان قىلمىس, كادىمگى قارۋ-جاراقتى زاڭسىز ساتۋ, اسىرەسە اتىس قارۋىن جانە جەڭىل قارۋ-جاراق ساۋداسىن قوسا العانداعى سەبەپتەر مەن سالدارلاردىڭ, فاكتورلاردىڭ مەيلىنشە ترانسۇلتتىق سيپات الۋى جاعدايىندا ولار بويىنشا پەرسپەكتيۆالى ۇسىنىمدار مەن ستراتەگيالار ازىرلەۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ كورسەتەدى.
(8) قاۋىپسىزدىك كەڭەسى, سونداي-اق بولاشاق ۇرپاقتى سوعىس اپاتىنان قۇتقارۋ ءۇشىن جانجالداردى شەشۋ بۇل قايدا جانە قاي ۋاقىتتا قاجەت بولعاندا مۇشە-مەملەكەتتەردى ورتاق ماقساتتاردىڭ توڭىرەگىندە توپتاستىرۋ ارقىلى سەنىمدى قالپىنا كەلتىرۋ شارالارىن قامتيتىنىن اتاپ كورسەتەدى. (9) قاۋىپسىزدىك كەڭەسى جانجالداردىڭ تۇپكى سەبەپتەرىن جويۋدىڭ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتەدى جانە زەرتتەۋ جونىندەگى ۇسىنىستى, قاجەت بولعان جاعدايدا ايماقتىق بولاشاقتاعى حالىقارالىق بەيبىتشىلىك جانە قاۋىپسىزدىك ءۇشىن نازارعا الادى.
(10) قاۋىپسىزدىك كەڭەسى جانجالداردىڭ الدىن الۋ بۇرىنعىشا مەملەكەتتەردىڭ باستى جاۋاپكەرشىلىگى بولىپ قالا بەرەتىنىن جانە ءتيىستى حالىقارالىق قۇقىقتا قاراستىرىلعانداي, ولاردىڭ ازاماتتىق تۇلعالاردى قورعاۋ جانە ولاردىڭ تەرريتورياسىنداعى جانە ولاردىڭ قاراۋىنداعى بارلىق تۇلعالار ءۇشىن ادام قۇقىعىن سىيلاۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى باستى جاۋاپكەرشىلىگىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ, ءاربىر جەكەلەگەن مەملەكەتتىڭ ءوز حالقىن گەنوتسيدتەن, اسكەري قىلمىستاردان, ەتنوستىق تازارتۋلاردان جانە ادامزاتقا قارسى قىلمىستاردان قورعاۋ ءۇشىن جاۋاپتىلىعىن تاعى دا قولدايدى.
(11) قاۋىپسىزدىك كەڭەسى بۇدان ءارى جانجالداردىڭ الدىن الۋدىڭ جالپى ستراتەگياسى ەرتەرەك ەسكەرتۋ, الدىن الا ورىستەتۋ, دەلدالدىق, بەيبىتشىلىكتى قولداۋ, تاراتپاۋ, ەسەپتىلىك شارالارى, سونداي-اق جانجالدان كەيىنگى بەيبىتشىلىكتى قۇرۋدان تۇرىپ, بۇل كومپونەنتتەر ءبىر-بىرىمەن ءوزارا بايلانىستى, ءبىرىن ءبىرى تولىقتىراتىن جانە پاراللەلدى ەكەنىن مويىندايدى.
(12) قاۋىپسىزدىك كەڭەسى ۇلتتىق ۇكىمەتتەر مەن بيلىك ورگاندارىنىڭ الەم قۇرىلىسى جانە بەيبىتشىلىكتى قولداۋ سالاسىنداعى باسىمدىقتاردى, ستراتەگيالاردى جانە ءىس-شارالاردى انىقتاۋ, باسقارۋ جانە باسشىلىق ەتۋدەگى باستى جاۋاپكەرشىلىگىن قۇپتايدى, بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ – ۇكىمەت جانە باسقا دا ۇلتتىق مۇددەلى تاراپتار ورىنداۋى ءتيىس ورتاق مىندەت ەكەنىن اتاپ ايتادى جانە وسىعان بايلانىستى قوعامنىڭ بارلىق توپتارىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرۋگە قاجەتتى ۇلتتىق پروتسەستەر مەن الەم قۇرىلىسى ماقساتتارى ءۇشىن ينكليۋزيۆتىلىك شەشۋشى ەلەمەنت بولىپ تابىلاتىنىنا باسا نازار اۋدارادى جانە ازاماتتىق قوعام بەيبىتشىلىكتى قولداۋ جونىندەگى كۇش-جىگەردى ىلگەرىلەتۋدە ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ كورسەتەدى.
(13) قاۋىپسىزدىك كەڭەسى باس حاتشىنىڭ جانجالداردىڭ الدىن الۋ جانە پرەۆەنتيۆتى ديپلوماتيا جونىندەگى بايانداماسىن نازارعا الادى جانە باس حاتشىنىڭ ءوزىنىڭ S/RES/2282 قارارىنىڭ جۇزەگە اسۋى جونىندەگى بايانداماسىن اسىعا كۇتەدى.
(14) قاۋىپسىزدىك كەڭەسى باس حاتشىنى قايىرىمدىلىق قىزمەتتەرىن پايدالانۋدى, ۇزاق مەرزىمدى, ينكليۋزيۆتى جانە جالپىعا ورتاق رەتتەۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ وكىلدەرىن, ارنايى وكىلدەرىن جانە دەلدالدارىن باعىتتاۋدى كەڭەيتۋدى جالعاستىرۋعا شاقىرادى جانە بۇدان ءارى باس حاتشىنى ىقتيمال جانجالداردىڭ الدىن الۋعا كۇنى بۇرىن قاتىسۋدى جالعاستىرۋعا شاقىرادى.
(15) قاۋىپسىزدىك كەڭەسى باس حاتشىعا بەيبىتشىلىك جانە قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى حاتشىلىق جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا كۇش سالعانى ءۇشىن العىس بىلدىرەدى, ءۇش سالاداعى «بەيبىتشىلىك جانە قاۋىپسىزدىك, دامۋ مەن باسقارۋ» رەفورمالار بويىنشا اعىمداعى كۇش-جىگەردى نازارعا الادى جانە اعىمداعى شولۋلاردىڭ ناتيجەلەرىن اسىعا كۇتەدى.
(16) قاۋىپسىزدىك كەڭەسى باس حاتشىنى:
- بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىن جۇيەلى, ينتەگراتسيالانعان جانە ءتيىمدى قۇرىلىم رەتىندە ترانسفورماتسيالاۋدى;
- ۇيىمنىڭ مۇشە-مەملەكەتتەردىڭ داۋلاردى بەيبىت جولمەن رەتتەۋى مەن ولاردىڭ الەم بەتپە-بەت كەلەتىن كۇردەلى پروبلەمالارعا جاۋاپتارىن جۇيەلى تۇردە قولداۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ;
- ايماقتىق جانە سۋبايماقتىق ۇيىمدارمەن جانە باسقا دا ءتيىستى سۋبەكتىلەرمەن ىنتىماقتاستىقتا قاجەت بولعان كەزدە جانجالداردىڭ الدىن الۋ مەن الدىن الۋ ديپلوماتياسى قۇرالدارىن نەعۇرلىم ءتيىمدى قولدانۋدى مانداتقا ساي قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا كۇش سالۋدى جالعاستىرۋعا شاقىرادى.
(17) قاۋىپسىزدىك كەڭەسى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى مەن جانجالداردىڭ الدىن الۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارۋى مۇمكىن ايماقتىق جانە سۋبايماقتىق ۇيىمدار اراسىندا ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى جانە ۇيلەستىرۋدى نىعايتۋ جونىندەگى باتىل جۇمىستى مويىندايدى جانە وسىعان بايلانىستى:
- ۇلتتىق ۇكىمەتتەردى, ماندات بولعان جاعدايدا باسقا دا ءتيىستى مۇددەلى تاراپتاردى ۇنەمى قولداۋدى;
- بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى جارعىسىنىڭ VIII تاراۋىنا سايكەس, جەرگىلىكتى داۋلاردى ايماقتىق كەلىسىمدەر نەمەسە ايماقتىق ۇيىمدار ارقىلى بەيبىت رەتتەۋدى قولداۋدى;
- ستراتەگيالىق ديالوگتى, سەرىكتەستىك قاتىناستى نىعايتۋدى, نەعۇرلىم تۇراقتى تۇردە پىكىر الماسۋدى, پرەۆەنتيۆتى ديپلوماتيا قۇرالدارىنا قاتىستى ۇلتتىق جانە ايماقتىق الەۋەتتى قۇرۋ ءۇشىن جۇمىس دەڭگەيىندە تالداۋلار مەن اقپاراتتاردى جالعاستىرۋدىڭ قاجەتتىگىن قاراستىرۋعا شاقىرادى;
- بار الەۋەتتى, مۇمكىندىكتەر مەن قابىلەتتەردى اسىرەسە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ وڭىرلىك ساياسي مەكەمەلەرى ارقىلى بەلسەندىلەندىرۋ جانە ىسكە قوسۋ;
- ولاردىڭ قاقتىعىستاردى بولدىرماۋ, ەرتەرەك الدىن الۋ جونىندەگى كۇش-جىگەرى مەن پرەۆەنتيۆتى ديپلوماتيانىڭ كەلىسىمدىلىگى مەن ينتەگراتسياسىنا باس حاتشىنىڭ ارااعايىندىعى مەن قايىرىمدى قىزمەتى ارقىلى احۋالعا قاراي ىقپال ەتۋ;
(18) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى بەيبىتشىلىك قۇرىلىسى جونىندەگى كوميسسيانىڭ ۇسىنىمدارى بويىنشا, ساياساتپەن جانە ناقتى ءبىر ەلمەن بايلانىستى وڭىرلىك سۋبەكتىلەرمەن تارتىلۋدىڭ جانە ىنتىماقتاستىقتىڭ قاجەتتىلىگىن اتاي وتىرىپ, بەيبىتشىلىك قۇرىلىسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتەدى جانە كوميسسيانىڭ جانە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ بەيبىتشىلىك قۇرىلىسى بويىنشا كەشەندى باسقارۋىنىڭ, سونىڭ ىشىندە بەيبىتشىلىك قالىپتاستىرۋ جانە ساقتاۋ جونىندەگى ۇلتتىق كۇش-جىگەردى قولداۋداعى, سونداي-اق ترانسشەكارالىق قاتەرلەردى قولدانىستاعى مانداتتارعا سايكەس شەشۋدەگى ماڭىزدى ءرولىن مويىندايدى.
(19) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى ايەلدەردىڭ الەم قۇرىلىسىنداعى ماڭىزدى ءرولىن قۋاتتايدى, قاقتىعىستىڭ الدىن الۋ, رەتتەۋ جانە قاقتىعىستان كەيىن قالپىنا كەلۋدەگى كۇش-جىگەرگە ايەلدەردىڭ تولىق جانە ايشىقتى قاتىسۋىنداعى ەلەۋلى بايلانىستى, سونداي-اق وسى كۇش-جىگەردىڭ تيىمدىلىگى مەن ۇزاق مەرزىمدى ورنىقتىلىعىن, وسىعان بايلانىستى بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قولداۋ مەن نىعايتۋداعى بارلىق كۇش-جىگەرگە تەڭ قاتىسۋدى قامتاماسىز ەتۋدە ايەلدەردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن, ايەلدەردىڭ شەشىم قابىلداۋ پروتسەسىندەگى, قاقتىعىستاردى رەتتەۋ مەن الدىن الۋداعى جانە بەيبىتشىلىك قۇرىلىسىنداعى, سونىڭ ىشىندە ۇلتتىق, وڭىرلىك جانە حالىقارالىق ينستيتۋتتارداعى, قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋ جانە رەتتەۋ مەحانيزمدەرىندەگى, بەيبىتشىلىكتى قولداۋعا قاتىستى بارلىق تالقىلاۋدا گەندەرلىك ماسەلەلەردى قاراستىرۋداعى ءرولى مەن باسشىلىعىن كوتەرۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ وتەدى.
(20) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى جاستاردىڭ بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قولداۋ جانە نىعايتۋداعى ماڭىزدى ءارى ءپوزيتيۆتى ۇلەسىن مويىندايدى جانە جاستاردىڭ قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋ جانە شەشۋدە, ورنىقتىلىقتىڭ, ينكليۋزيۆتىلىكتىڭ جانە بەيبىتشىلىك پەن الەم قۇرىلىسىن قولداۋ جونىندەگى كۇش-جىگەردىڭ تابىستى بولۋىنىڭ شەشۋشى اسپەكتىلەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە ماڭىزدى ءرول اتقارۋى مۇمكىندىگىن قۋاتتايدى.
(21) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى بۇرىنعىسىنشا بالالاردى قورعاۋ جانجالداردى بولدىرماۋ مەن رەتتەۋدىڭ كەز كەلگەن كەڭ اۋقىمدى ستراتەگياسىنىڭ, سونداي-اق بەيبىتشىلىكتى نىعايتۋ مەن قولداۋدىڭ ماڭىزدى قىرى بولىپ قالۋى ءتيىس ەكەنىنە سەنىمدى جانە سونداي-اق بالالاردى قورعاۋدى ۇزاق مەرزىمدى نەگىزدە كۇشەيتۋ ماقساتىندا قارۋلى جانجالداردىڭ ناقتى سەبەپتەرىن تۇبەگەيلى انىقتاۋدىڭ ءارى جانجالداردى بولدىرماۋدىڭ كەڭ كولەمدى ستراتەگياسىن قابىلداۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ كورسەتەدى.
(22) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ ءۇشىن, اتاپ ايتقاندا, مىنا ماسەلەلەرگە:
- جانجالدار مەن پرەۆەنتيۆتى ديپلوماتيانىڭ الدىن الۋ جونىندەگى قۇرالداردى, تاسىلدەر مەن كۇش-جىگەردى ىلگەرىلەتۋ جانە ولاردىڭ بارىنشا ءتيىمدى پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ;
- كەڭەستىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرىن قاراۋىنا ىقپال ەتۋ;
- افريكاداعى جانجالداردى بولدىرماۋ مەن شەشۋ جونىندەگى ءوزىنىڭ ارنايى جۇمىس توبىنىڭ قىزمەتىن وڭتايلاندىرۋعا, ءرولىن ارتتىرۋ مەن نىعايتۋعا تەرەڭنەن نازار اۋدارۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتەدى.
(23) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى جارعىسىنىڭ ءVىىى تاراۋىنا سايكەس, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ وڭىرلىك جانە سۋبوڭىرلىك ۇيىمدارمەن ىنتىماقتاستىقتىڭ جانجالدار تۇتانۋىنىڭ, ۋشىعۋىنىڭ, جالعاسۋى مەن قايتالانۋىنىڭ الدىن الۋعا ىقپال ەتۋى ءۇشىن شەشۋشى مانگە يە ەكەنىن تاعى دا مالىمدەيدى.
(24) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى ورنىقتى الەم قۇرۋ, ونىڭ ىشىندە جانجالدار مەن الەم قۇرىلىسىنىڭ الدىن الۋ قۇرالى رەتىندە مىنالاردىڭ:
- مۇقيات زەرتتەۋ ءۇشىن قاجەت جەرىندە قاۋىپسىزدىك پەن دامۋدىڭ ءوزارا بايلانىسىنىڭ ناقتى جاعدايىنا بايلانىستى كۇردەلى, كوپقىرلى الەۋەت قۇرۋدىڭ; - قاجەت جاعدايدا وڭىرلىك ءيننوۆاتيۆتى قادام جاساۋدىڭ;
- بۇۇ شەڭبەرىندە كوورديناتسيالاردى نىعايتۋ ءۇشىن جەر-جەردە كورسەتىلەتىن كومەكتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ مەن ۇلكەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ كورسەتەدى.
(25) «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى باس حاتشىنىڭ كەڭەسكە جانجالدار مەن پرەۆەنتيۆتى ديپلوماتيانىڭ الدىن الۋ بويىنشا كۇش-جىگەردىڭ جاعدايى تۋرالى مەرزىمدى جەدەل اقپاراتتاردىڭ جەتكىزىلۋىن ىنتالاندىرادى».