قوستانايداعى «بايان سۇلۋ» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ ىرگەسى وسىدان 40 جىل بۇرىن قالانعان. وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى قۇرىلعان, «قوستاناي كونديتەر فابريكاسى» دەپ اتالعان كاسىپورىندا وندىرىلەتىن ءونىم تۇرلەرى ساناۋلى عانا بولاتىن. شوكولاد, كارامەل, كونفەت جانە پەچەنە شىعاتىن. فابريكا عيماراتىنىڭ جەرتولەسىندە ءوندىرىستىڭ بۋ, توڭازىتقىش جانە مەحانيكالىق تسەحتارى جۇمىس ىستەيتىن. ارينە ول كەزدەگى ءونىمنىڭ تۇرلەرىن كوبەيتۋ ءۇشىن جاڭالىق ەنگىزۋدەن گورى كولەم قۋ قۇبىلىسىنان كونديتەرلىك ورتالىق تا سىرت قالعان جوق. وعان قوسا مۇنداعى ليتوگرافيا تسەحىنان شىعاتىن بوياۋى جۇتاڭ, سۋرەتى سولعىن وراما قاعاز تاتتىلەردىڭ تارتىمدىلىعىن دا تومەندەتەتىن ەدى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشۋ ۇدەرىسى قوستاناي كونديتەر فابريكاسىنا دا وڭايعا تۇسكەن جوق. بىراق فابريكا جۇمىسىن توقتاتپادى, قانداي قيىندىقتان دا جول تاۋىپ, شىعىپ وتىردى, تۇتىنۋشىلاردى ءتاتتىسىز قالدىرمادى. 90-جىلدارداعى داعدارىستان امان شىققان كاسىپورىن ىزدەنىستەرگە بارماعاندا, بۇگىنگى نارىقتاعى باسەكەگە شىداس بەرە الماس ەدى.
تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە قوستاناي كونديتەر فابريكاسىنا دا ىلكىمدى وزگەرىستەر كەلدى. الدىمەن كونديتەرلىك فابريكانىڭ اتى مەن فورماسى وزگەردى. اكتسيونەرلىك قوعام بولىپ قۇرىلدى, حالقىمىزدىڭ ەپوستىق جىرىنداعى حاس سۇلۋ بايان سۇلۋدىڭ ەسىمىن الدى. كونفەتتەردىڭ ساپاسى دا, سىرتقى بەزەندىرىلۋى دە جوعارى ساتىعا كوتەرىلدى دەسە بولادى. ال سوڭعى 3-4 جىلدا كاسىپورىن ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ ىسىنە بارىنشا كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. بىرەر جىل بۇرىن اشىلعان بيسكۆيت تسەحىنىڭ ونىمدەرى جوعارى ساپاسىمەن ەرەكشەلەنەدى. «بايان سۇلۋ» ەۋروپاداعى ەكونوميكاسى دامىعان ەلدەرمەن بايلانىس جاساپ, كۇردەلى دە جاڭا تەحنولوگيالاردى مەڭگەردى. بيسكۆيت تسەحى سونىڭ جارقىن مىسالى. وتكەن جىلى قوستانايعا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەلگەندە «بايان سۇلۋ» كونديتەر فابريكاسىنىڭ تسەحتارىن ارالادى. ەلباسى جاڭارىپ, جاڭعىرعان, كومپيۋتەرمەن باسقارىلاتىن تسەحتار جۇمىسىن كورىپ, ەرەكشە ريزا بولدى.
– «بايان سۇلۋ» فابريكاسىنىڭ كونفەتتەرى قازىر وتە ءدامدى, ءتاتتى. ساپاسى جاقسى. كاسىپورىن داڭقىن ءونىم ساپاسى شىعارادى», دەپ نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزعا جوعارى باعا بەردى. بۇل ءبىزدىڭ ۇجىمدى, مامانداردى رۋحتاندىردى, – دەيدى «بايان سۇلۋ» كونديتەر فابريكاسى» اق-تىڭ باسقارما توراعاسى تيمۋر سادىقوۆ.
تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قارساڭىندا «بايان سۇلۋ» كونديتەر فابريكاسىندا بىردەن تاعى ەكى جەلى ىسكە قوسىلىپ, نۋگا, كارامەل, جاڭعاق قوسىلىپ, شوكولادپەن قاپتالعان «nigat ALBO» كونفەتى جانە كارامەل قوسىلىپ, شوكولادپەن ورالعان پەچەنە شىعارىلا باستادى. كونفەت جارناماسى جەر جاراتىن «مارس», «سنيكەرس» شوكولادتارىن ەسكە سالادى, ساپاسى مەن ءدامى ولاردان ءبىر كەم ەمەس, تابيعي قوسپاسى جونىنەن ءتىپتى ارتىقشىلىعى دا بار. – بۇل ەكى ءونىم دە ەڭ باستىسى, يمپورتتىق ءونىمدى الماستىرادى. وعان شەتەلدەن الىنعان تابيعي ءسۇت ۇنتاعى, تابيعي شوكولادپەن قاتار جەرگىلىكتى ۇن, گليۋكوزا قوسىلادى. جابدىقتار يتاليا مەن تۇركيادان الدىرىلدى. بۇل ورايدا مەملەكەتتىڭ كومەگى وراسان. ەكى جەلىگە 1,5 ميلليارد تەڭگە قارجى جۇمسالدى, – دەيدى ت.سادىقوۆ.
بۇگىندە «بايان سۇلۋ» ءونىمىنىڭ 30 پايىزى ەكسپورتقا شىعارىلادى. فابريكانىڭ ءتىل ۇيىرەتىن كونفەتتەرى مەن پەچەنەسىنىڭ ءدامىن رەسەيدىڭ بارلىق شالعايى بىلەدى دەسە بولادى. ونىڭ سىرتىندا ازەربايجان, وزبەكستان, تاجىكستان, قىرعىزستان, موڭعوليا, تۇرىكمەنستان, ءتىپتى گەرمانيا «بايان سۇلۋدىڭ» كونفەتىن سۇراتادى ەكەن. فابريكا ءونىمى 400-دەن اسا اتالىممەن شىعارىلادى. كاسىپورىن باسشىسى ت.سادىقوۆ مەملەكەت تاراپىنان كورىپ وتىرعان قولداۋدى تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسى دەپ بىلەدى. جەلىلەر ىسكە قوسىلعان سوڭ, قازاقستان دامۋ بانكىنەن الىنعان قارجىنىڭ 30 پايىزىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى, باسقا دا العان نەسيەلەردى «دامۋ» قورى سۋبسيديالايدى. سونىڭ ارقاسىندا كاسىپورىن ۇنەمدەلگەن قارجىنى ءوندىرىستى دامىتۋعا ينۆەستيتسيالاپ وتىر. ون جىلدا كاسىپورىنعا 20 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىندى. قازىر فابريكاداعى جەلىلەردىڭ توزۋ دەڭگەيى 20 پايىزدان اسپايدى.
جەلىلەردى جاڭارتىپ, زاماناۋي تەحنولوگيالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋ الدىمەن ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرعان. سونىمەن قاتار ەكسپورتقا باعىتتالعان ساپاسى جوعارى ءونىم وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرىپتى. فابريكانىڭ جاڭا كونفەت جەلىسى ورناتىلعان تسەحىندا كەلەمىز. ەشقانداي شۋسىز جانە شىبىن تايىپ جىعىلارداي تازا اتشاپتىرىم تسەحتاعى جەلىدە نۋگا پەن جاڭعاق قوسىلعان كارامەل قاباتتاستىرىلعان قوسپا جىلجىپ بارادى. ونى باقىلاپ تۇرعان گالينا اننەنكوۆانىڭ ماماندىعى نۋگات ءوندىرۋ جەلىسىنىڭ وپەراتورى دەپ اتالادى.
– جەلىنىڭ قۇرىلعانىنا ءبىر اي شاماسى عانا بولدى. قازىر قولىمىز ءجۇرىپ, كونفەتتى ءمىنسىز ەتىپ ءوندىرىپ جاتىرمىز. ءوز ىسىمە ماماندانا باستادىم. كونفەتتىڭ ءدامى دە, ساپاسى دا, ءسانى دە بازارداعى بالامالارىنىڭ كەز كەلگەنىنەن ارتىق بولماسا, كەم ەمەس. جاڭا تەحنولوگيامەن جۇمىس ىستەۋ قىزىقتى. ءونىم ساپاسىنىڭ جوعارىلىعىن, ونىڭ ەرتەڭ جاقسى وتەتىنىن سەزىپ تۇراسىڭ, – دەيدى گالينا اعىنان جارىلىپ.
جاڭا جەلى دەمەكشى, فابريكادا جاڭا تەحنولوگيامەن جۇمىس ىcتەيتىن ماماندار كەمشىن ەكەنىن ديرەكتور جاسىرمادى.
– بىزدە 40 جىل ەڭبەك ءوتىلى بار تاجىريبەسى مول قىزمەتكەرلەر, جۇمىسشىلار دا, تابالدىرىقتى ەندى اتتاعان جاستار دا بار, ۇجىمدا ۇزىن سانى 2000 ادام جۇمىس ىستەيدى. بىراق زاماناۋي جەلىلەردىڭ, تەحنولوگيانىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرگەن ماماندار از. سوندىقتان كاسىپورىنعا ماماندار دايىنداۋعا ءوزىمىز قاتىسۋدى ءجون كوردىك. قوستاناي پوليتەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى وقۋ ۇدەرىسىنىڭ ۇشتەن ءبىرىن ءبىزدىڭ فابريكادا وتكىزەدى. ولارعا ەڭبەكاقى دا تولەيمىز. جۇمىس بارىسىندا ستۋدەنتتەردىڭ جاڭا زاماناۋي تەحنولوگيا مەن جەلىلەرگە كوزى قانىعا بەرەدى. كوللەدج ستۋدەنتتەرى بۇگىندە تاماق ونەركاسىبى تۋرالى 1967 جىلى شىققان وقۋلىقتى پايدالانادى ەكەن. سوندىقتان كوللەدج وقىتۋشىلارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, ءبىزدىڭ ماماندار جاڭا وقۋلىق جازۋعا كىرىستى. قازىر بۇل ورايدا جۇمىس قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر, الداعى وقۋ جىلىنا دايىن ەتسەك دەگەن ماقساتىمىز بار, – دەيدى ت.سادىقوۆ. كومپانيا رەسەيدىڭ چەليابى, ءوزىمىزدىڭ الماتى, قوستاناي قالالارىنداعى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الىپ جۇرگەن 12 ستۋدەنتتىڭ وقۋ قارجىسىن دا ءوز موينىنا العان. ولار وقۋ بىتىرگەن سوڭ فابريكاعا قىزمەتكە كەلەدى.
«بايان سۇلۋ» كونديتەر فابريكاسى ءوزىنىڭ جۇمىسشىلارىنا الەۋمەتتىك جاعداي جاساۋدى دا ءبىرىنشى ورىنعا قويادى. بۇل قىرىق جىل بويى ۇزىلمەي كەلە جاتقان ءداستۇر. ءتۇرلى داعدارىستار كەزىندە دە ءوندىرىس ورنى جۇمىسشىلارىنا جاسالاتىن جەڭىلدىكتەردى الىپ تاستاعان ەمەس. جۇمىسشى مۇندا كەشەندى تۇستىك تاماقتى بار-جوعى 150-200 تەڭگەگە عانا الادى دەگەنگە سىرت ادامى سەنبەۋى مۇمكىن. ويتكەنى قازىر ەشقانداي ءوندىرىس ورىندارىنىڭ اسحاناسىندا مۇنداي باعا جوقتىڭ قاسى. ەڭبەك دەمالىسىنا شىققان جۇمىسشىلارعا «دەنساۋلىق جاردەماقىسى» قوسا بەرىلەدى. سونىمەن قاتار مۇنداعى وتاۋ تىككەن جاستارعا 75 مىڭ تەڭگە شاشۋ بەرىلەدى, ەگەر قالىڭدىق پەن كۇيەۋدىڭ ەكەۋى دە فابريكا جۇمىسشىلارى بولسا, سىيلىقتىڭ كولەمى ەكى ەسە ارتادى. اعا ۇرپاق وكىلدەرى دە ەسكەرۋسىز قالمايدى. زەينەتكە شىققاندارعا ەڭبەك ءوتىلىنىڭ ءار ون جىلىنا ءبىر ايلىق جالاقى بەرىلەدى. مىسالى, 30 جىل وسىندا ەڭبەك ەتكەن كىسىگە بىردەن ءۇش جالاقى بەرىلەدى. جاز ايلارىندا بالالاردىڭ دەمالىس لاگەرى جۇمىس ىستەيدى. ال بيىل جازدا فابريكادان 200 ادام استانادا وتكەن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىن ارالاپ, دەمالىپ قايتتى.
تاۋەلسىزدىك «بايان سۇلۋ» اتانعان كومپانيا جىل سايىن وتاندىق, ايماقتىق, حالىقارالىق كورمەلەرگە قاتىسىپ وتىرادى. سونىڭ بىرەرىن مىسال ەتسەك, بيىل قىركۇيەك ايىندا ماسكەۋ قالاسىندا وتكەن «WorldFood Moscow 2017» تاماق ونىمدەرىنىڭ 26 حالىقارالىق كورمەسىنە قاتىسىپ, وتاندىق ءونىمنىڭ ساپاسىن مويىنداتىپ كەلدى. سونىمەن قاتار استانادا بۇكىلالەمدىك ساپا كۇنىن مەرەكەلەۋ شەڭبەرىندە «ۇلتتىق ساراپتاۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىعى» اكتسيونەرلىك قوعامى ءونىم مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكەنى, سونداي-اق ساپا باسقارۋدىڭ جوعارى ءتيىمدى ادىستەرىن ەنگىزگەنى ءۇشىن «بايان سۇلۋ» كونديتەرلىك فابريكاسىن «ساپا كوشباسشىسى-2017» ديپلومىمەن ماراپاتتادى. «بايان سۇلۋ» كونفەتتەرى دەسە جۇرتتىڭ كوز الدىنا ادەمىلىك, ءتىل ۇيىرەتىن ءدام, ساپا, تابيعيلىق ەلەستەپ جۇرە بەرەدى. ال ەكسپورتقا جىبەرىلگەن كونفەتتەر وسى ايتىلعانداردىڭ ەلشىسىندەي دەرسىڭ.
ءنازيرا جارىمبەت, «ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي