جاسارعان, جاڭارعان وتىرار

«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارنايى جوباسى: جاسامپازدىق جەمىستەرى

جيىرما جىلدىڭ ىشىندە اتقارىلعان يگى ىستەردىڭ ارقاسىندا ءاربىر ءوڭىرىمىز وزگەرىپ, ءومىرىمىز جاقسارىپ كەلەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى وسىنداي وركەندى وزگەرىستەردى بەينەلەيتىن ماتەريالداردى تۇراقتى جاريالاپ تۇرادى. تومەندە وڭتۇستىك قازاقستان  وبلىسىنىڭ وتىرار اۋدانىنان فوتورەپورتاج بەرىلىپ وتىر. “ ۇلى وتىرار – قازاق وركەنيەتىنىڭ التىن دىڭگەگى”. ەلباسىمىز ايتقان وسى قاناتتى سوزدە ۇلكەن ماعىنا جاتىر. ەجەلگى وتىرار ءوز ۋاقى­تىندا الەمدەگى ەڭ دامىعان قالالاردىڭ ءبىرى بول­عان. ءابۋ ناسىر ءال-فارابيدەن بولەك, فارابتان شىققان عۇلامالاردىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى الەم­دىك وركەنيەتتىڭ دامۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسقان. وتىرار اۋدانىنىڭ اكىمى بەيبىت سىزدىقوۆ “پرەزيدەنتىمىزدىڭ تىكەلەي پارمەنىمەن “مادەني مۇرا” مەملەكەتتىك باعدارلاماسى قابىلدانىپ, سونىڭ اياسىندا “كونە وتىراردى قالپىنا كەلتىرۋ” باعدارلاماسى قابىلدانىپ, اۋدانىمىزداعى تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىن ەل يگىلىگىنە اينالدىرۋعا مۇمكىندىك تۋدى” دەيدى.  بەيبىت شالدار ۇلىنىڭ ايتقانىنداي-اق  اكىم قۋانىش ايتاحانوۆ ءوز كەزەگىندە وتىرار­دىڭ جەر استىنداعى تاريحىن جەر بەتىنە جارقىراتىپ شىعارسا, بەيبىت سىزدىقوۆ كەشەگى مەن بۇگىننىڭ اراسىن ادەمى جالعاپ جاتىر. اۋداننىڭ الەۋەتىن كوتەرىپ, سورتاڭ تارتقان بوز دالاعا سۋ شىعاردى.  شاعىن جانە ورتا كاسىپكە ەكپىن بەردى. جاقىندا تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىن­دا وتىراردا كۇش اتاسى قاجىمۇقاننىڭ 140 جىلدىعى مەن ۇلت رۋحانياتىنىڭ ۇستازى اتان­عان وزبەكالى جانىبەكوۆتىڭ 80 جىلدىعى لايىق­تى اتالىپ ءوتتى. الىس جانە جاقىننان مارتە­بە­لى قوناقتار كوپ كەلدى. “قوبىز بەن دومبىرا” كومپوزيتسياسىندا وتكەن راسىمنەن سوڭ, “جىبەك جولى” داڭعىلى سالتاناتتى تۇردە اشىلدى.  تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىنە وتىرارلىقتار ەرەكشە دايىندىقپەن كەلىپتى. اۋدانعا كىرەبەرىستە وڭ جاقتا “قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنە 20 جىل” اتتى ساياباقتا قازاقتىڭ ايتۋلى ءۇش بيىنە اسقاقتاعان ەسكەرتكىش ورناتىلعان. باسقا دا تاعىلىمدى دۇنيەلەرى كوپ. زامانىندا دۇنيە ءجۇزى بالۋاندارى اراسىندا قازاق قاجىمۇقاندى ەركىن ەڭسەردىم دەگەن بال­ۋان بولعان ەمەس. سپورت كەشەنى الدىندا قازاق باتىرىنا ورناتىلعان ەسكەرتكىش ەلدىكتىڭ ايقىن بەلگىسىندەي تانىلادى. قوناقتار ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ مۇرا­جايىمەن تانىسقاننان كەيىن, ىرگەلەس ساياباقتا رۋح ساردارى وزبەكالى جانىبەكوۆتىڭ ەسكەرتكىشىن اشىپ, گۇل شوقتارىن قويدى. وسى ولكەدەگى اقىن-شايىرلار اللەياسىنان كەيىن وزبەكالى جانىبەكوۆ­تىڭ مۇراجايى اشىلدى. سانالى عۇمىرىندا قازاق جا­دى­گەرلەرىن تىرنەكتەپ جيناپ, ۇلت مەرەيىن اسقاق­تاتۋعا بار كۇش-جىگەرىن جۇمساعان تۇلعا تويىنا سوناۋ قوستاناي, تورعايدان قوناق­تار كەلىپتى.  مۇراجاي جانىنا جانىبەكوۆتىڭ قولى تيگەن ەكى كيىز ءۇي تىگىلىپ, ىشىنە وزەكەڭنىڭ ءوزى تۇتىنعان كونە بۇيىمدارى, ءۇي جابدىقتارى قويىلىپتى. سول كۇنى مادەني ءىس-شارا مادەنيەت سارايىندا وتكەن قوس الىپتىڭ رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسياسىنا ۇلاستى. كونفە­رەن­تسيانى ءو.جانىبەكوۆتىڭ تالىمىنەن وتكەن بەلگىلى عالىم قۇلبەك ەرگوبەك جۇرگىزىپ وتىردى. وندا قازاقستان كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى س.مۇقاشەۆ, ەڭبەك ارداگەرى د.بوپوۆا, اكادەميك ءو.ايتباي ۇلى,  پارلامەنت ءماجىلى­سىنىڭ دەپۋتاتى ش.مىرزاحمەتوۆ, اقىن-جازۋ­شىلار م.شاحانوۆ, ن.مۇقاتوۆ سياقتى ازاماتتار ءسوز الىپ, ەكى تۇلعا جونىندە تاعىلىمدى ويلارىن ايتتى. الداعى ۋاقىتتا اتقارى­لا­تىن مىندەتتەر بەلگىلەندى. وسى كەشتە “كونە وتىرار وركەنيەتى”, “رۋح ساردارى”, “بالۋان بابا” جانە “وتىرار ال­قابى­نىڭ اقىندارى” اتتى كىتاپتاردىڭ تۇساۋ­كەسەر ءراسىمى ءوتتى.  ونداعان جىلداردىڭ ەنشىسىنە سالساڭ دا ولقى بولمايتىن وسىنداي تابىستارعا وتىرار ءبىر-اق جىلدا جەتتى. بۇل – تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتاتتى جەمىسى.     ارنايى بەتتى دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى باقتيار تايجان, سۋرەتتەردى تۇسىرگەن بەرەكە قويشىباي ۇلى.