و باستا وزىنە ولشەۋسىز ىنتىقتىرعان ونەردى جانسەرىگىندەي كورىپ بالاڭ جاستىعىنان سەرىك ەتكەندە وسى اپپاراتقا عۇمىرى بايلاناتىنىن دا ويلاعان جوق ەكەن. باياناۋىل سياقتى تابيعاتى عاجاپ وڭىردە دۇنيەگە كەلگەن جاقسىلىق تۇرلىبەكوۆتىڭ كاسيبي مامان رەتىندە فوتوونەرمەن ءورىلۋى تاعدىر جازۋى شىعار. الماتى قالالىق اكىمدىگىندە وتكەن شارادا تمد ەلدەرىنىڭ پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ توراعاسى ۆالەنتينا ماتۆيەنكونىڭ «مادەنيەت پەن ونەرگە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» توسبەلگىسىن سالتاناتپەن تاپسىرۋى ۇلكەن مارتەبە بولدى.
العاش رەت ناعاشى اعاسىنىڭ فوتواپپاراتقا اۋەستىگى بالالىق قيالىن وياتا ءبىلدى. ول كىسى كەزىندە سوعىسقا قاتىسقان, پولكوۆنيك شەنىندەگى اسكەري ادام بولاتىن. شاعىن فوتواپپاراتىنىڭ ءجون-جوسىعىن ۇيرەتىپ, ارمانشىل جاستىڭ بولاشاققا ماشىقتاندىرىپ, ۇلكەن ىسكە باعىت سىلتەگەندەي ەدى. الابۇرتقان بالا كوڭىل اينالاداعى تابيعاتتىڭ تاڭعاجايىپ تىلسىمىن موينىنا اسقان كىشكەنتاي «زەنيتى» ءۇيىرىپ اكەلىپ الدىنا تاستايتىن تاڭعاجايىپ ساتتەرى كەيىنگى ساپالى دا ءساندى EOS 5D Mark 11 اپپاراتىن قولداناتىن كەزەڭگە دەيىنگى ۋاقىتتىڭ ارالىعىنداعى ۇزاق جىلدار الەتىندە ءومىر يىرىمدەرى نە كورسەتپەدى. العاش 1970 جىلى قاراعاندى قالاسىنداعى فوتوگرافتار دايىندايتىن ۋچيليششەنى ءبىتىرىپ, ەڭبەككە ارالاسقان جىلدارى جاستىقتىڭ جالىنىمەن ءورشىل رۋحتىڭ ەكپىنى جاستىق اسەرىمەن ارمانشىل جاس الماتى كينو تەحنيكۋمىن اياقتايدى. وسى تەحنيكۋمنىڭ زەرتحاناسىندا مەڭگەرۋشى بولىپ, قىزمەت اتقارادى. سودان كەيىن پاۆلودارداعى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىندە وقىپ, ءفوتوتىلشى قىزمەتىنە بەلسەنە كىرىستى, كەشەگى جوعارعى كەڭەستىڭ, الماتىداعى پارلامەنت فوتوستۋدياسىندا شەتەلدەرمەن بايلانىستاعى «دوستىق» قوعامىندا, «حابار» تەلەارناسىندا, «تۇركىستان», «ەگەمەن قازاقستان» گازەتتەرىندە ءفوتوتىلشى بولىپ تۋعان جەردىڭ ءتوسىن شارلادى. 1991 جىلى توقتار اۋباكىروۆ عارىشقا ۇشقان كەزدە تۇڭعىش عارىشكەرىمىزدىڭ كوككە كوتەرىلۋ ساتىنە كۋا بولعانىمدى وزىمە ەرەكشە ماقتانىش كورەمىن, – دەيدى تولقىپ جاقسىلىق اعا ايرىقشا سەزىممەن, تاريحىنا, مادەنيەتىنە ۇڭىلگەن ادام عانا ەلدىڭ رۋحانياتىن كوتەرەدى. 1995 جىلى سەمەيگە جول ءتۇسىپ, اباي جەرىندە ۇلى اقىننىڭ 150 جىلدىق مەرەكەسىن كوزبەن كورىپ, سالتاناتتىڭ ايرىقشا ساتتەرىن سۋرەتكە ءتۇسىرىپ الۋدىڭ كەرەمەت كەزىن كورسەتۋ مۇمكىندىگى تۋعانىنا قۋانامىن. كەيىننەن پاريجدە بولعان ساپارىمدا مۇحتار اۋەزوۆتىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا قاتىسقانىمدا, سول دەلەگاتسيانىڭ قۇرامىندا ايتۋلى اعالار بولعانى ۇمىتىلمايتىن كەزدەر دەر ەدىم. ماسەلەن, شىڭعىس ايتماتوۆ, ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ, ولجاس سۇلەيمەنوۆ, ساكەن ءجۇنىسوۆ, ايمان مۇساقوجاەۆا, مۇرات اۋەزوۆ, قارشىعا احمەدياروۆتاردىڭ بولۋى, ارقايسىسىنىڭ ىلكىم ساتتەرىن سۋرەتتەرىمدە بەينەلەي الۋ دا مەن ءۇشىن ايتىپ جۇرەتىن سىرلى ساتتەر بولىپ قالا بەرەدى.سول كەزدە يۋنەسكو-نىڭ شتاب-پاتەرىندە ارنايى فوتورەپورتاجدار ءتۇسىردىم, – دەيدى جاقاڭ اڭگىمە اراسىندا. بۇگىندە بۇل جۇمىستار مۇحتار اۋەزوۆ مۋزەي-ۇيىندە ساقتاۋلى تۇر.
تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا استاناداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا ۇلكەن كورمە وتكىزدىم. سونداي-اق, وسىدان ءۇش جىل بۇرىن, 1 جەلتوقسان – تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە وراي الماتىداعى رەسپۋبليكا سارايىندا ەلباسىعا ارنالعان ارنايى كورمە وتكىزدى. ۋىزداي ىنتىقتىرعان ورنەكتەر الەمى جاقسىلىقتى جاقسى ىزدەنىستەرگە باستاي بەرەتىندەي.
ساپارباي پارمانقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى