«قازاق ەلى ءۇشىن ەڭ باستى قۇندىلىق نە؟» دەسە, مىڭ-ميلليونداعان وتانداستارىمىز: «ول ءبىزدىڭ التىننان دا ارداقتى, كۇمىستەن دە سالماقتى تاۋەلسىزدىگىمىز!», دەپ جاۋاپ قاتارى ءشۇباسىز.
ويلاپ قاراساڭىز, شىنىندا دا, اتا-بابالارىمىز عاسىرلار بويى ارمانداعان اڭسارلى ازاتتىققا جەتكىزگەن, ۇنەمى شومىشتەن قاققان قىسپاقتان قۇتقارعان, ءبىر ەلى اۋىزعا ەكى ەلى قاقپاق قويعان سەنىمسىزدىكتىڭ تەمىر قۇرساۋىن بۇزعان, ەڭسەنى باسقان رۋحاني ەزگىنى تويتارعان, ءسويتىپ ەركىن تىنىس الدىرعان تاۋەلسىزدىكتەن قىمبات نە بار؟
ءيا, ءتاۋ ەتەرىمىز دە, اسپەتتەپ ءان ەتەرىمىز دە, ءدۇيىم دۇنيەگە ماقتانىشپەن مەرەيلەنە تانىتىپ نار ەتەرىمىز تاۋەلسىزدىك. مارە-سارە بولار مەرەكەمىز دە, ىرىس-قۇتىمىز بەن مولشىلىق-بەرەكەمىز دە وسى ولگەندە كورگەن, وشكەندى جاندىرعان تاۋەلسىزدىگىمىزگە بايلانىستى.
ازاتتىعىمىزدىڭ اڭسارلى بولعانى, تاۋەلسىزدىك دەگەن ءتاتتى ءسوز ەكەنى تەرەڭ تەبىرەنىسپەن, تولايىم تولعانىسپەن ءاۋ باستان-اق ايتىلىپ كەلەدى. ابىزدارىمىز العاداي سىر تولعادى, اقىندارىمىز الداسپان جىر ارنادى. ء«تاۋ» سوزىمەن تۇبىرلەس تە تۋىستاس تاۋەلسىزدىك كوپتىڭ كوكەيىندە پەرىشتەدەي پاك, تۇما بۇلاقتاي تازا. الاتاۋداي اسقاق, قاراتاۋداي قاتپارلى ۇعىم. حالقىمىزدىڭ نەشەمە ونداعان عاسىرلار بويى قوردالانعان قازىنالى قاسيەتى مەن ءبىر ءتاڭىردىڭ شاپاعاتى ارقىلى دارىعان كيەسى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ كۇمبىر كوكىرەگىندە توعىستى. ءتورت مىڭ جىلدىق تاريحى بار دەپ تۇسپالدانىپ جۇرگەن ەلدىگىمىز بەن ەرلىگىمىزدىڭ, ورلىگىمىز بەن بىرلىگىمىزدىڭ ەڭ ورەلى كورىنىسى وسىناۋ اينالايىن تاۋەلسىزدىگىمىز بولعاندىعىنا مىڭ مارتە شۇكىرانا ايتايىقشى, اعايىن.
ەندەشە, تاۋەلسىزدىك – ەلدىڭ ابىرويى, ۇلتتىق نامىسى. وسىنداي قىمباتتان دا قىمباتىمىزعا, قاسيەت-كيەمىزگە, ۇلتتىق ار-وجداننىڭ نىشانىنا ينەنىڭ جاسۋىنداي, ايتپەسە قىلاۋداي كىرشىك تۇسىرۋگە بولمايتىندىعى امبەگە ايان اكسيومالىق اقيقات. بۇل تاۋەلسىزدىك, اسىرەسە, مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت – قازاقتىڭ ارى مەن نامىسى. ال ار مەن نامىس ماسەلەسىنە كەلگەندە ازامات ەردىڭ قىلى دا قيسايماۋى كەرەكتىگى جانە بەلگىلى. تاۋەلسىزدىك بىزگە كوپ نارسە بەردى. ولگەندى ءتىرىلتتى. وشكەندى جاندىردى. الماقتىڭ دا سالماعى بار. سۋدىڭ دا سۇراۋى بار. دەمەك, تاۋەلسىزدىكتىڭ دە قازاقستان دەپ اتالاتىن ەلدىڭ ازاماتتارىنا قويار ءوز تالاپتارى جەتەرلىك. جاي تالاپتار ەمەس, زور تالاپتار. سونىمەن بىرگە قاراپايىم تالاپتار.
ول تالاپتار اۋەلى ادال ءجۇرىپ, اق تۇر, اقيقاتتى سويلە دەيدى. اسپا, تاسپا, ماقتانعا بوي الدىرما, داڭقوي-داراقىلىققا سالىنبا, قۇلقىننىڭ ق ۇلى بولما دەيدى. ەلگە, ۇلتقا قالتقىسىز, العاۋسىز قىزمەت قىلۋعا شاقىرادى. جاقسى ونەگەدەن كوبىرەك ۇيرەنۋگە, جامان ادەتتەردەن ارىلىپ جيرەنۋگە ۇندەيدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ءوزى كيەلى بولعاندىقتان وعان ارامدىق, زالالدىق, ۇرلىق-قارلىق, وتىرىك پەن وسەك مۇلدەم جات. تاۋەلسىز ەلدىڭ, ياعني قازاقستاننىڭ تۇعىرى, شىعار تاۋى بيىك بولارعا كەرەك. ول ءۇشىن, ەڭ قاجەتتىسى اباي حاكىم ايتپاقشى, تالاپ, ەڭبەك, تەرەڭ وي, قاناعات, راحىم, ىجداعات, ىنساپ پەن جىگەر, ىبىراي ۇستاز ايتپاقشى, ونەر مەن ءبىلىم, وقۋ مەن توقۋ بولماعى ءلازىم. مىنە, وسىلاردان كەلىپ, ەلباسىمىز جالىقپاي ايتىپ جۇرگەن, الماعايىپ الەمدەگى وتقا سالسا جانباس, سۋعا سالسا باتپاس, قانداي جاعدايدا دا قىن تۇبىندە جاتپاس قايراۋلى قىلىشتاي باسەكەگە قابىلەتتىلىك قاسيەتى داريدى. كوشباسىنداعىلارمەن تەرەزەڭ سوندا تەڭەسەدى. ازاتتىعىمىزدىڭ اڭسارلى تالاپتارىنىڭ ءبىرى ءھام بىرەگەيى دە وسى.
بۇل زامانداعى پراگماتيزم جالقاۋلىقتى جاقتىرمايدى, ەرىنشەك, بەكەر مال شاشپاقتىڭ دا اۋىلى الىس كۇرەسىندە قالعان. سول جامان داعدىلاردان ءالى كۇنگە ارىلا الماي جاتقان دا, وكىنىشكە قاراي, ءبىز سياقتىمىز. سونىمەن بىرگە تىلىمىزگە, دىنىمىزگە, ەجەلدەن بەرى ەلىمىزدىڭ التىن ارقاۋلى ءتىنى بولىپ كەلە جاتقان دىلىمىزگە دەگەن سامارقاۋلىق تا الەمدىك الامان بايگەدە اتىمىزدى وزدىرماسى, ەگەمەن مەملەكەتىمىز دىتتەگەن وتىزدىققا كىرگىزبەسى انىق. ءيا, ءداستۇرىمىزدىڭ وزىعىن الىپ, توزىعىن تاستاپ, زامانعا ساي جاڭعىرۋىمىز كەرەك. ىشتەن دە, سىرتتان دا تۇلەۋدى العا وزعان ۋاقىت تالاپ ەتۋدە.
تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ شارتى وسى. ولاي بولماعان كۇندە بار ەڭبەك, بار قۇلشىنىس زاياعا كەتپەك. اڭساپ كورگەن ازاتتىعىمىزدىڭ يگىلىگىن كورە المايمىز, جەمىسىن تەرە المايمىز. قىسقاسى, تاۋەلسىزدىك تاعدىرى, الەمگە ايگىلى ەرەن ەل بولماعىمىزدىڭ تىزگىنى دە, شىلبىرى دا, قۇلپىنىڭ اشار كىلتى دە ءوز قولىمىزدا.
ءيا, تاۋەلسىزدىكتىڭ قاسيەت-كيەسىمەن ويناۋعا بولمايدى. ولاي ەتسەڭ وماقاسىپ ومىرتقاڭدى سىندىراسىڭ. تاۋەلسىزدىك كيەسى اتقاننان ساقتاسىن دەيىك. الاش ارىستارى اماناتتاعان اسىل مۇراتقا ادامدىقتان جازبايىق. تاۋەلسىزدىك تالاپتارىنىڭ ۇدەسى وسىنداي. سوعان ساي بولايىق, سول ۇدەدەن شىعۋ جولىندا تالان-تالپىنىسىمىزدى, قاجىر-قايراتىمىزدى ايانىپ قالمايىق, اعايىن. ازات ەل ازاماتتارىنىڭ ارقاشان ەڭسەسى بيىك, جۇرەگى تازا, رۋحى قازاقتىڭ ءانى مەن كۇيىندەي اسقاق بولسىن دەپ تىلەيمىز. بارشامىزدى پاك پەرىشتە تاۋەلسىزدىك كيەسى قولداسىن!
قورعانبەك امانجول, «ەگەمەن قازاقستان»