ەسكى كولىكتەردى جويۋعا قابىلداۋ باعدارلاماسىنا ءبىر جىل تولدى. ال ەلىمىزدە وسىنشا ۋاقىتتا 34 605 جەڭىل اۆتوكولىك جويۋعا قابىلدانىپ ۇلگەرگەن. توزعان كولىگىن تاپسىرعان قازاقستاندىقتارعا 5 ملرد 190 ملن 750 مىڭ تەڭگە قاراجات اۋدارىلىپتى.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ باستاماسىمەن بىلتىر 21 قاراشادا «وكم وپەراتورى» جشس توزىعى جەتكەن كولىك قۇرالدارىن جويۋعا وتكىزۋ باعدارلاماسىن ىسكە قوسقان بولاتىن. قۇجات ەرەجەسىنە سايكەس, م1 ساناتتاعى سالماعى 3,5 توننادان اسپايتىن جەتى ورىنعا دەيىنگى جەڭىل اۆتوكولىك قۇرالدارى قابىلدانۋ كەرەك. ەسكى كولىگىن جويۋعا وتكىزگەن كولىك يەلەرىنە اقشالاي وتەماقى تولەنەدى. بەرىلەتىن وتەماقى كولىكتىڭ جيىنتىعىنا قاراي ەكى سانات بويىنشا انىقتالادى. ياعني تولىق جيىنتىقتاعى كولىك – 150 مىڭ تەڭگە جانە تولىق ەمەس جيىنتىقتاعى كولىك 48 مىڭ تەڭگە كولەمىندە باعالانادى. باعدارلاما تالابى www.auto.recycle.kz سايتىندا تولىق كورسەتىلگەن.
بيىلعى 26 ماۋسىمنان باستاپ ەلىمىزدە جەڭىل جانە جۇك كولىكتەرىن جويۋعا تاپسىرىپ, وتاندىق اۆتووندىرۋشىلەردەن سۋ جاڭا كولىك ساتىپ الۋعا جەڭىلدىك بەرىلەتىن سەرتيفيكات باعدارلاماسى دا ىسكە قوسىلدى. جەڭىلدىكتى سەرتيفيكات قۇنى تاپسىرىلاتىن كولىك قۇرالىنىڭ ساناتىنا بايلانىستى 315 مىڭ تەڭگەدەن 650 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا باعالانادى. بۇل جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى 23 000 كۆوتا قاراستىرعان. ونىڭ 20 مىڭى م1 ساناتىنداعى جەڭىل اۆتوكولىكتەرگە تيەسىلى بولسا, 1836-سى M2, N1, N2 ساناتتارىنداعى جولاۋشىلار جانە جۇك كولىكتەرىنىڭ, 1164-ءى M3, N3 ساناتىنداعى 5 توننادان جانە 12 توننادان جوعارى كولىك قۇرالدارىنىڭ ەنشىسىندە.
مامانداردىڭ مالىمەتىنشە, سەرتيفيكات باعدارلاماسى بويىنشا بۇگىنگە دەيىن 4 494 اۆتوكولىك قابىلدانعان. تابىستالعان سەرتيفيكاتتىڭ 1710-ى وتاندىق وندىرۋشىدەن 930 اۆتوكولىك ساتىپ الۋعا پايدالاندى. وسى جەردە ايتا كەتەرلىگى, ەرەجەگە سايكەس, ەكى سەرتيفيكاتتى بىرىكتىرۋگە بولادى. باعدارلامانىڭ ماقساتى – وتاندىق پاركتى جاڭارتىپ, قازاقستاندىق ءاۆتووندىرىستى ىنتالاندىرۋ جانە ۋتيلدەۋ سالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋ.
قازاقستاننىڭ 17 قالاسىندا وكم وپەراتورىنىڭ ەسكى كولىكتەردى تۇراقتى قابىلدايتىن بەكەتى جۇمىس ىستەپ تۇر. سونىمەن قاتار وبلىس ورتالىعىنان شالعايدا جاتقان ەلدى مەكەندەردى قامتۋ ماقساتىندا ارنايى جىلجىمالى ءموبيلدى بەكەت قىزمەتى ىسكە قوسىلعان. ءموبيلدى بەكەت 30 قازان مەن 21 قاراشا ارالىعىندا قاراعاندى, اقمولا, پاۆلودار جانە الماتى وبلىستارىنداعى جەتى بىردەي ەلدى مەكەندى ارالاپ, 300-دەن استام ەسكى اۆتوكولىكتى قابىلدادى.
باعدارلاما باستالعان كۇننەن بەرى وكم وپەراتورى توزىعى جەتكەن كولىك قۇرالدارىن ساتىپ الۋ جانە سەرتيفيكات بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا باس-اياعى 39 099 اۆتوكولىك قابىلدادى. ەسكى كولىگىن جويۋعا تاپسىرعان بەلسەندى ايماقتاردىڭ اراسىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى كوش باستاپ تۇر. ودان كەيىن قوستاناي مەن كوكشەتاۋ قالاسى ۇزدىك ۇشتىكتە ورنالاسقان. جويۋعا ەڭ كوپ تاپسىرىلعان كولىكتەردىڭ باسىم بولىگىن كەڭەستىك كەزەڭدە شىعارىلعان («جيگۋلي», «موسكۆيچ», «ۆولگا» ت.ب.) كولىكتەرى قۇرايدى. ولاردىڭ اراسىنداعى ەڭ كونەسى 1946 جىلى شىققان «موسكۆيچ» بولسا, ەڭ جاڭاسى – 2014 جىلى شىعارىلعان «LADA-21901» كولىگى. دەگەنمەن, وتكىزىلگەن ەسكى تەحنيكالاردىڭ اراسىندا شەتەلدىك كولىكتەر دە از ەمەس.
رەسمي ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, قازاقستاندا 4 ميلليونعا جۋىق جەڭىل اۆتوكولىك تىركەلگەن. سونىڭ 60 پايىزدان استامىنىڭ قولدانىستا جۇرگەنىنە 10 جىلدان اسىپ كەتكەن.
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»