جالپى, قوعامدى ەڭبەككە جۇمىلدىرۋ ارقىلى ازاماتتاردىڭ ماقسات-مۇراتىنا, ال تۇتاس مەملەكەتتىڭ دامۋ دەڭگەيىن ودان سايىن جاقسارتۋعا بولاتىنى بارشاعا ايان. ياعني ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ەڭبەگىن ەسەلەي وتىرىپ, تۇتىنۋ يدەولوگياسى مەن جاپپاي ماسىلدىقپەن كۇرەس, ەڭبەك ونىمدىلىگى مەن ەڭبەك قۇندىلىعىنا باسا ءمان بەرۋ ماڭىزدى.
بۇل ورايدا ەلباسىنىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنداعى الەۋمەتتىك كومەكتى اتاۋلى سيپاتىن كۇشەيتە وتىرىپ, وڭتايلاندىرۋدىڭ ورنى ەرەكشە. «الەۋمەتتىك كومەك تەك وعان شىنىمەن ءزارۋ ازاماتتارعا عانا بەرىلەتىن بولادى. كىرىسى تومەن ەڭبەككە قابىلەتتى ازاماتتارعا مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تەك ولاردىڭ ەڭبەككە ىقپال ەتۋ جانە الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ باعدارلامالارىنا بەلسەندى قاتىسۋى جاعدايىندا عانا بەرىلەتىن بولادى», دەلىنگەن ەدى. ۇلت جوسپارىن ورىنداۋدىڭ تاجىريبەلىك كەزەڭى 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستالعانى ءمالىم.
ناقتى ىستەرگە وڭىرلەردەگى تۇرعىندار دا كۋا بولىپ وتىر. مىسالى, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى «ورلەۋ» جوباسى اياسىندا سىناقتان وتكىزىلە وتىرىپ, ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتتى. 2015 جىلى قاناتقاقتى جوبا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ 4, ال 2016 جىلى بارلىق اۋدان, قالالارىنا ەنگىزىلىپ, 11,1 مىڭ ادامعا 468,0 ملن تەڭگەگە شارتتى اقشالاي كومەك تولەنگەن. 2083 ەڭبەككە جارامدى جان جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىمەن قامتىلدى. 2016 جىلى «ورلەۋ» جوباسىن ىسكە اسىرۋ قورىتىندىسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق رەيتينگ جۇيەسىندە وبلىس 3-ورىن السا, 2017 جىلعى 6 ايدىڭ قورىتىندىسىندا 1-ورىن الدى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى مۇحيت وتارشيەۆتىڭ ايتۋىنشا, 2017 جىلدىڭ 1 قاراشاسىنا 20703 وتباسىنداعى 118879 ادامعا 7,2 ملرد تەڭگەگە شارتتى اقشالاي كومەك تاعايىندالىپتى. 24,6 مىڭ ەڭبەككە جارامدى ازاماتتىڭ 23,3 مىڭى نەمەسە 95%-ى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا قاتىسىپ, 84,7% -ى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. «حالىققا «ورلەۋ» جوباسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن كورسەتۋ, الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلاردىڭ سانىن ءتيىمدى تۇردە تومەندەتۋ ءۇشىن, وبلىستا شارتتى اقشالاي كومەكتىڭ بىرجولعى تولەمدەرىنە باسىمدىق بەرىلۋدە. شارتتى اقشالاي كومەكتىڭ بىرجولعى سوماسى جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتى دامىتۋعا, جەكە كاسىپكەرلىك قىزمەتتى ۇيىمداستىرۋعا پايدالانىلۋدا. اعىمداعى جىلدىڭ 10 ايىندا «ورلەۋ» جوباسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ قاتارىندا 1160 ادام ءوز ءىسىن اشىپ, جەكە كاسىپكەر رەتىندە سالىق ورگاندارىنا تىركەلدى», دەيدى م.وتارشيەۆ. ال جوبانى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە, شارتتى اقشالاي كومەك الۋشىلاردىڭ تابىستارى وبلىستا 4,3 ەسەگە ارتىپ, ورتا ەسەپپەن ايىنا 1 ادامعا 24,3 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان. الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلاردىڭ قاتارىندا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلاردىڭ سانى 23%, ونىڭ ىشىندە ەڭبەككە جارامدى ازاماتتاردىڭ ۇلەسى 1,3%, 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا ارنالعان جاردەماقى الۋشىلاردىڭ سانى 7 % تومەندەگەن.
كەلەسى جىلى 1 قاڭتاردان باستاپ اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ جاڭا فورماتى ەنگىزىلە باستايتىنى ءمالىم. بۇل ورايدا وبلىستا جاڭا فورماتتاعى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك 296,5 مىڭ ادامدى, ونىڭ ىشىندە 25% شارتسىز اقشالاي كومەك جانە 75% شارتتى اقشالاي كومەك كورسەتىلەتىنى جوسپارلانىپ وتىر. ەڭبەككە جارامدى 44 مىڭنان استام ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزىلمەك. سونداي-اق الەۋمەتتىك كومەكتىڭ جاڭا فورماتىنا اۋىرتپالىقسىز ءوتۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار اتقارىلۋدا. ياعني سەمينارلار وتكىزىلىپ, اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
عالىمجان ەلشىباي, «ەگەمەن قازاقستان»