قىتاي. جان-جاقتان اعىلعان ادامدار مەن كولىك اعىسى تولاستار ەمەس. باعدارشامنىڭ قىزىل شامىنا توقتاعان كولىكتە وتىرىپ, جان-جاعىڭدى باعدارلايسىڭ. ءسىز وتىرعان كولىككە جاپسارلاسا, بىرىنەن سوڭ ءبىرى جاپىرلاپ ۆەلوسيپەد مىنگەن جولاۋشىلار سىنالاسىپ توقتاپ جاتىر. ال جول جۇرۋگە رۇقسات بەرىلگەندە بەينە قۇمىرسقالار ءتəرىزدى ورە جونەلگەن قوس دوڭگەلەكتى كولىككە وتىرعانداردىڭ شەرۋىن كورگەندەيسىز.
بۇل – قىتاي قالالارىنداعى ۇيرەنشىكتى كورىنىس. سوندا جۇرتتىڭ ءبəرىنىڭ شايتاناربالارى بار ما دەرسىز؟ جوق. ءمəنىسى وعان تولەمنىڭ ونلاين تۇرىندە جۇرۋىندە ەكەن. ءبىرىنىڭ ءتۇسى قارا, بىرىنىكى سارى, كەلەسىسى جاسىل بولىپ اعىلىپ جاتقان ۆەلوسيپەدتەردىڭ سونشالىقتى كوپ قولدانىستا بولۋى پايدالانۋ تولەماقىسىن ادامداردىڭ قولىنداعى تەلەفونىمەن اتقارۋىندا, ياعني وپ-وڭاي ونلاين تولەمىنىڭ بولۋىندا ەكەن. ال تۇستەرىنىڭ ءتۇرلى بولۋى قولدانۋشىنىڭ قىزمەت كورسەتۋشى رەتىندە قاي كومپانيانى تاڭداۋىنا عانا بايلانىستى. ەڭ ءبىر وڭتايلى تۇسى – شايتاناربانى دىتتەگەن جەرىنە جەتكەن سوڭ قايدا قويامىن دەپ قينالماي, كەز كەلگەن كوشەدە تروتۋاردىڭ جيەگىنە قويىپ كەتە بەرەدى. كەلەسى جولاۋشى دا باسى قاتىپ ارنايى ۆەلوتۇراق ىزدەمەي, بارار جەرىنە جەتكەندە سولاي جيەككە قالدىرىپ جۇرە بەرەدى.
ونلاين-ءومىر, əسىرەسە بالا-شاعالارى كۇندىز جۇمىستا بولاتىن قاريالارعا وتە قولايلى-اق ەكەن. كۇندەلىكتى قاجەتتى ازىق-ت ۇلىگى مەن بار كەرەك-جاراعىن, ءتىپتى دايىن استى ونلاين-تاپسىرىسپەن الدىرۋ سوڭعى جىلدار ىشىندە تۇرمىسقا دەندەپ ەنىپتى. ياعني بانكومات كارتوچكاسىن ۇستاماي, əميانعا اقشا سالىپ جۇرمەي-اق, الاقانداي تەلەفون ارقىلى ءومىر ءسۇرۋ تۇرمىستى اجەپتاۋىر جەڭىلدەتكەنگە ۇقسايدى. قاي كەزدە دە تاماشالاۋشىلاردىڭ تابانىنان تاس ەدەنى بوسامايتىن, بەيجىڭگە كەلۋشىلەردى وزىنە باۋراپ الاتىن قىتاي يمپەراتورىنىڭ سارايى, گۋگۋن نەمەسە «تىيىم سالىنعان قالا» مۇراجايىنا بارعىڭىز كەلسە, وندا مىندەتتى تۇردە ينتەرنەت ارقىلى بيلەت ساتىپ الۋىڭىز قاجەت. Əيتپەسە ىرگەسىنە بارىپ تۇرىپ سول جەردەن قاعاز بيلەت الىپ كىرەمىن دەگەن ويىڭىز ىسكە اسپاي قالادى. تەاتر, كينو, كونتسەرتتەر ەكىباستان ينتەرنەتكە تاۋەلدى.
ونلاين-ومىرگە بەيىمدەلۋ حانزۋ ەلىنىڭ ازاماتتارىن ۋاقىتتى ۇنەمدەۋگە تəربيەلەۋگە دە ۇلكەن ۇلەس قوسقانداي اسەر قالدىردى. قىزمەت كورسەتۋدىڭ بارلىق دەرلىك سالاسىنا ەنگەن ونلاين تولەمى تاپسىرىس بەرۋشى مەن ونى ورىنداۋشىنىڭ اراسىن تىپتەن جاقىنداتا تۇسكەن. وسىلايشا «اليبابا» جۇيەسىن ويلاپ تاۋىپ, جولعا قويعان ميللياردەر دجەك ما ءىزباسارلارى بيىك قورعاننىڭ ارعى جاعىنداعى جۇرتتىڭ زامانا لەبىنە ساي قارىمدى دا قاۋقارلى تىرشىلىگىن ودان سايىن قۋاتتاندىرىپ جاتىر. قازىرگى كەزدە جۇڭعو جۇرتى ينتەرنەت ارقىلى تاۋارلارىن əلەمنىڭ ءتورت بۇرىشىنا تەگىس تاراتۋدا. Əلەمدىك ينتەگراتسياعا بەيىمدەلگەن, بəسەكەگە ءتۇسىپ, دۇنيە جۇزىنە ءوز ءبىتىمىن كورسەتەتىن, ءبىلىمى مەن بىلىگى استاسىپ جاتار ەلدىڭ باعىتى تسيفرلاندىرۋ ەكەنىنە قىتاي كوشەلەرىنەن كورگەن كوركەم دە الەم-جالەم جارنامالار جەتەلەي بەرگەن.
ونلاين-ومىرگە قىتايلىقتاردىڭ ۇيرەنگەنى سونشالىق, اپتا ىشىندە ۋاقىت تاۋىپ, ينتەرنەت ارقىلى تۋريست رەتىندە بارعىسى كەلگەن قالاسى مەن ايماعىنا بارۋى مەن كەلۋىنە قاجەتتى بيلەتىن الادى دا, اينالدىرعان ەكى كۇن دەمالىسىنىڭ ءوزىن ءتيىمدى پايدالانادى. جاتار جەرى مەن ارالايتىن مۋزەي, تەاترلارىنىڭ قويىلىمىنا دەيىن ونلاين رەجىمدە اقشاسىن تولەپ, ۋاقىت جوعالتىپ كەزەككە تۇرمايدى. بارلىق قوعامدىق قاتىناس قۇرالدارى – پويىز, ۇشاق, اۆتوبۋس بيلەتتەرى ونلاين كاسسالار ارقىلى ساۋدالانادى. ارينە, مۇنىڭ بارلىعى ۋاقىت ۇنەمدەۋمەن قاتار جۇيكەگە تۇسەتىن سالماقتى دا ازايتادى. اناعۇرلىم جەڭىلدەتىلگەن قىزمەت كورسەتۋدى پايدالانۋ باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى دە العا جەتەلەۋشى نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى.
ءبىز جۋرناليستىك ساپارمەن قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ءحىح سەزىنە قاتىسۋ ماقساتىندا كەلگەن ەدىك. قىتاي مەملەكەتى ءۇشىن ءمانى زور قۇرىلتاي جۇمىسىنان اقپارات تاراتۋعا بارلىعى 3068 جۋرناليست جينالعان ەكەن. ونىڭ ىشىندە 1818 شەتەلدىك باق وكىلى بار.
وسى ساپارىمىزدىڭ اياسىندا مەيماندوس پەيىلمەن كۇتىپ العان ميللياردتار ەلىنىڭ شاھارلارىن ارالاپ ءجۇرىپ, جوعارىداعىداي جاڭا زاماننىڭ جارقىن جەتىستىكتەرىن ءتيىمدى پايدالانىپ وتىرعان كورشىمىزدىڭ ۆيرتۋالدى الەمگە دە كوپتىگىمەن ءامىرىن جۇرگىزىپ, الدەقاشان يكەمىنە كوندىرىپ, تۇرمىس-تىرشىلىگىنە پايدالانىپ وتىرعانىن بايقادىق.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»