ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا «ۇلتتىق جاڭعىرۋ دەگەن ۇعىمنىڭ ءوزى ۇلتتىق سانانىڭ كەمەلدەنۋىن بىلدىرەتىنىن» اتاپ كورسەتتى. بۇگىنگى تاڭدا حالقىمىزدى وركەنيەتتىڭ ورىنە باستايتىن وزىندىك باعىتتى ايقىنداپ بەرگەن باعدارلامالىق ماقالادا كورسەتىلگەن مىندەتتەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىلۋدا. سولاردىڭ قاتارىندا «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى جاس ۇرپاقتىڭ بويىنا جاھاندىق وي-سانا قۇندىلىقتارىن سىڭىرۋگە ەرەكشە ەكپىن بەرمەك.
مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ تاريحي ماقالاسىندا ء«بىز الداعى بىرنەشە جىلدا گۋمانيتارلىق ءبىلىمنىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا الەمدەگى ەڭ جاقسى 100 وقۋلىقتى ءارتۇرلى تىلدەردەن قازاق تىلىنە اۋدارىپ, جاستارعا دۇنيە جۇزىندەگى تاڭداۋلى ۇلگىلەردىڭ نەگىزىندە ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك جاسايمىز. 2018-2019 وقۋ جىلىنىڭ وزىندە ستۋدەنتتەردى وسى وقۋلىقتارمەن وقىتا باستاۋعا ءتيىسپىز. ول ءۇشىن قازىرگى اۋدارمامەن اينالىساتىن قۇرىلىمدار نەگىزىندە مەملەكەتتىك ەمەس ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىن قۇرۋ كەرەك» دەگەن ناقتى بايلامىن ۇسىندى.
قازىرگى ۋاقىتتا ەلباسى تاپسىرماسىنىڭ نەگىزىندە «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قۇرىلىپ, جاۋاپتى جوبانى ىسكە اسىرۋعا بەل شەشىپ كىرىسىپ كەتتى. جاڭا قۇرىلىمى بۇگىنگە دەيىن جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, العاشقى 18 كىتاپتى اۋدارىپ ۇلگەردى.
«كوپ تىلەگى – كول» دەمەكشى, كوشەلى ءىستىڭ ىلگەرى باسۋىنا ەلىمىزگە بەلگىلى عالىمدار مەن قوعام قايراتكەرلەرى, ساراپشىلار دا تيىسىنشە ۇلەس قوسۋدا. ولار الەمدىك دەڭگەيدەگى 100 جاڭا وقۋلىقتى قازاق تىلىندە سويلەتۋ – يگى ءىس ەكەنىن, ساپالى اۋدارىلعان وقۋلىقتارعا قازاق قوعامى سۋساپ وتىرعانىن العا تارتۋدا. سونىمەن بىرگە ولار ەلىمىزدە بۇگىنگە دەيىن جارىق كورگەن قازاق تىلىندەگى وقۋلىقتاردىڭ كوبىنە جۇرتشىلىق نارازى, ساپاسى دا كوڭىل كونشىتپەيتىنىن دە جاسىرمايدى. سوندىقتان دۇنيەجۇزى حالىقتارىنىڭ ينتەگراتسياسى كۇشەيگەن قازىرگى زاماندا الەمنىڭ بەدەلدى وقۋ ورىندارىنىڭ رۋحانيات سالاسىنداعى تاڭداۋلى وقۋلىقتارىن قازاقشا سويلەتۋ – وتە يگىلىكتى قادام. رۋحاني قازىنامىزعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسار مۇنداي كىتاپتار وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ءبىلىمىن تولىقتىرا تۇسەتىنى ءسوزسىز. ەڭ باستىسى, جاڭا وقۋلىقتار قازاق ۇعىمىنا ءسىڭىستى بولۋى ءتيىس دەگەن پىكىرلەرىن بىلدىرۋدە.
سونىمەن الدىندا ايتىپ وتكەنىمىزدەي قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىقتىڭ 18-ءى اۋدارىلىپ ءبىتىپ, رەداكتورلار قولىنان ءوتىپ, بەتتەلە باستادى. جاقىن ارادا وقۋلىقتاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى 100kitap.kz سايتىندا جاريالانىپ, كوپشىلىك تالقىسىنا ۇسىنىلاتىن بولادى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, وقۋلىقتاردى اۋدارعان كەزدە ونىڭ اتاۋىنان تارتىپ, قازاقى ۇعىمعا ساي كەلۋىنە اسا ءمان بەرىلۋدە ەكەن. ءتىپتى كەيبىر كىتاپتىڭ اۋدارماسىن قازاقشالاعاندا ءبىراز تەر توگۋگە تۋرا كەلۋدە. ويتكەنى ءاربىر وقۋلىقتىڭ اتاۋى جۇپ-جۇمىر, قازاقى ۇعىمىمىزعا ساي بولۋى كەرەك.
مىسالى, كارەن ارمسترونگتىڭ «A History of God: The 4000-year quest of judaism, christianity and islam» اتتى تۋىندىسىن تۋرا ماعىناسىندا تارجىمالاساق, «قۇدايلار تاريحى» بولۋى كەرەك. ەندىگى جەردە اۋدارماشىلار مۇنى ۇلتتىق ۇعىمعا ساي كەلەتىن ۇتىمدىراق اتاۋىن ويلاستىرۋى ءتيىس. سول سياقتى ەلليوت ارونسوننىڭ «The Social Animal» اتتى كىتابىن «الەۋمەتتىك حايۋان» نەمەسە «قوعامدىق جانۋار» دەپ تىكەلەي اۋدارۋعا كەلمەيتىنى دە اقيقات. سوندىقتان اۋدارمانىڭ اتاۋىنان باستاپ ساپالى بولۋىنا ايرىقشا دەن قويىلماق.
جالپى, ماماندار گۋمانيتارلىق باعىتتاعى 100 وقۋلىق قازاقستاندا اۋدارماشىلار مەن رەداكتورلار مەكتەبىن نىعايتىپ, وسى سالاعا جاڭاشا سەرپىن اكەلەتىنىن بولجاۋدا. بۇعان قوسا اۋدارما پروتسەسىن جەڭىلدەتەتىن باعدارلاما ماسەلەسى دە كۇن تارتىبىنە شىعارىلۋدا. ايتالىق, ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى قولدانىسقا ەنگىزىپ وتىرعان SmartCAT باعدارلاماسى اۋدارمانى جىلدامداتىپ, ونىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا كومەكتەسەدى. اتالعان باعدارلامانىڭ ەرەكشەلىگى سول, اۋدارماشىنىڭ جازعان ءماتىنىن دە, ونىڭ ۇستىنەن تۇزەتكەن رەداكتوردىڭ دا تۇزەتۋلەرىن ەسىنە ساقتاپ, ءارى قارايعى ماتىندە كەزدەسكەن كەزدە سول سوزدەردى اۆتوماتتى تۇردە ءوزى قويىپ وتىرادى ەكەن. سونداي-اق, SmartCAT ارقىلى اۋدارماشىلار مەن رەداكتورلاردىڭ جۇمىسىن قاداعالاپ وتىرۋعا دا مۇمكىندىك بار.
ەندى «100 وقۋلىق» جوباسىنا قاتىسۋشى اۋدارماشى مەن رەداكتوردىڭ ءار قيمىلى مەن ارەكەتى ء«بىر تەرەزە» بويىنشا باقىلانىپ, ءماتىندى بىرەۋگە اۋدارتىپ, رەداكتسيالاتىپ الۋ قاۋپى دە مۇلدە جويىلماق. البەتتە, مۇنداي قادام جاڭا وقۋلىقتاردىڭ ساپالى اۋدارىلۋىنا دەگەن جاناشىرلىقتان تۋعانى انىق.
سونىمەن, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قازاق تىلىنە اۋدارىلىپ جاتقان وقۋلىقتار – لاتىن الىپبيىمەن باسىلىپ شىعاتىن العاشقى باسىلىمدار بولماق. جاڭا كىتاپتار جاڭا ءتول ءالىپبيىمىزدىڭ ەلباسى قول قويعان نۇسقاسى بەكىتىلىسىمەن باسپاعا جول تارتپاق.
جاڭا وقۋلىقتار توڭىرەگىندەگى وسى جانە وزگە دە وزەكتى ماسەلەلەر استاناداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا وتكەن حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيادا جان-جاقتى تالقىلاندى.
قىمبات توقتامۇرات,
«ەگەمەن قازاقستان»