ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا قاتىستى كەز كەلگەن اقپارات بولەكشە قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى. كەشە پرەزيدەنتتىڭ «يزۆەستيا» گازەتىنە شىققان ماقالاسى تۋرالى ەستىدىم. قولىما گازەت تۇسكەنشە شىدامىم جەتپەي, «يزۆەستيا» گازەتىنىڭ سايتىنان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ماقالاسىن قىزىعا وقىپ شىعىپ, ءوز پىكىرىمدى ءبىلدىرىپ وتىرمىن.
جاھاندانۋ – ءححى عاسىردىڭ نەگىزگى ناقتىلىعى. وبەكتيۆتى ەكونوميكالىق فاكتورلار ونىڭ بازيستەرى بولدى. سونىڭ ىشىندەگى ەڭ باستىسى – الەمدىك رىنوكتىڭ دامۋى. ءحىح عاسىردا پايدا بولعان «كاسىپكەرلىك ەركىندىگى» يدەياسى حح عاسىردىڭ 80-جىلدارى «نارىقتىق فۋندامەنتاليزمگە» (سوروس), ياعني جاھاندانۋعا اينالىپ, نارىقتىق قۇندىلىقتاردى ساياسي جانە قوعامدىق قۇندىلىقتاردان جوعارى قويۋعا اپارىپ, كەز كەلگەن ۇجىمدىق شەشىمدەر قابىلداۋ تەتىكتەرىن جوققا شىعارادى.
بۇگىنگى كۇنى باتىستىڭ ەكونوميكالىق ەكسپانسياسىنا سۇيەنگەن جاھاندانۋ بارلىق شەكارالاردى جويىپ, تاماشا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى تۇگەل جۇتۋ كەزەڭىنە شىعىپ تۇر. بۇكىلالەمدىك الاڭداۋشىلىقتى ءدوپ باسقان قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ الەمدىك قوعامداستىقتى وسى زامانعى كاپيتاليستىك ءجۇيەنىڭ تەرەڭگە كەتكەن كەم-كەتىكتەرىن ءجۇيەلى تۇردە ىزدەپ, دۇنيەجۇزىلىك كاتاكليزمدەردىڭ بەتىن قايتارۋعا شاقىرادى. پرەزيدەنتتىڭ پايىمداۋىنشا, قازىر دۇنيە ءجۇزى الەمدىك ەكونوميكانىڭ, ساياسات پەن جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتىڭ راديكالدى جاڭا, باسقاشا قۇراستىرىلعان ۇلگىسىن جاساۋدىڭ قارساڭىندا تۇر. الەم كوپپوليارلىلىققا اياق باسۋدا. ەكونوميكالىق دامۋدىڭ بۇگىنگى سيپاتى بولىپ وتىرعان جاھاندانۋ ۇدەرىستەرى حالىقارالىق قۇقىقتىڭ شەڭبەرىندەگى ساياسي-قۇقىقتىق رەتتەۋىشكە باعىنۋى كەرەك. «سوندىقتان, دەپ اتاپ ءوتتى ەلباسىمىز ءوزىنىڭ «داعدارىستىڭ كىلتى» اتتى ماقالاسىندا, تۇراقتى دامۋ مەن گۇلدەنۋ ماسەلەلەرى بارلىق الەمدىك ساياسي جانە ەكونوميكالىق ورگانداردىڭ, سامميتتەر مەن فورۋمداردىڭ كۇن تارتىبىنە ەنگىزىلۋى كەرەك. جاھاندىق پروبلەمالاردى جەكە-جەكە ەڭسەرۋ وتە اۋىر, ءتىپتى مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان دا ءبىز ايماقتىق تا, عالامدىق تا ينتەگراتسيالاردى قولدايمىز».
وسى پوستۋلات جاھاندانۋدىڭ نەگىزى بولىپ تابىلاتىن قۇندىلىقتاردى قايتا باعالاۋدى تالاپ ەتەدى. ال بۇل وسى زامانعى ادامنىڭ بولمىسىن راديكالدى تۇردە وزگەرتەتىن جاڭاشا ويلاۋ, حالىقارالىق قاتىناستارداعى جاڭا مادەنيەت بولىپ تابىلادى.
ەۋرازياشىلدىق الەمدىك تاريحتاعى ەكى عالامدىق فاكتور, ياعني بولشەۆيكتىك توڭكەرىس پەن باتىستىق ۇلگىدەگى مادەنيەتتىڭ داعدارىسىنا قارسى تۋعان شىعارماشىل رەاكتسيا ەكەندىگى بەلگىلى. بۇگىنگى كۇنى ول باتىستىق ۇلگىدەگى جاھاندانۋعا قارسى تۇرا الاتىن رۋحاني بالاما بولىپ تۇر. ول ەۋرازيا حالىقتارى عانا ەمەس, بولاشاقتا بارلىق ادامزاتتى بىرىكتىرە الاتىن بەرىك ىرگەتاس بولماق.
بەيبىت مامراەۆ, س.امانجولوۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.