جۋىردا جەڭىل اتلەتيكادان التى دۇركىن كسرو چەمپيونى, ءوز زامانىندا 100 جانە 200 مەتر قاشىقتىققا جۇگىرۋدەن كسرو-نىڭ بىرنەشە رەكوردتارىن جاڭارتقان ءامين تۇياقوۆ اعامىزبەن جولىعۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
– ءامين اعا, جىل باسىندا 80 جىلدىق مەرەيتويىڭىزدى اتاپ ءوتتىڭىز. قاراپ تۇرساق ءجۇرىسىڭىز ءالى تىڭ. مۇنى سپورتتىڭ ارقاسى دەسەك قاتەلەسپەيتىن شىعارمىز. ءوزىڭىز سپورتشى بولعان سوڭ, ءىزباسارلارىڭىزدىڭ دا ونەرىن باقىلاپ تۇراتىن بولارسىز؟
– مەن وسى سپورت دەگەن ءبىر سيقىردىڭ ارقاسىندا ەلگە تانىلدىم عوي. سوندىقتان سپورت مەنىڭ – ءومىرىم. سپورتتا بولىپ جاتقان وقيعالارعا كوڭىل ءبولىپ, ۇنەمى باقىلاپ وتىرامىن. تاۋەلسىزدىك العالى ەلىمىزدىڭ سپورتشىلارى دۇنيەجۇزىلىك بىرىنشىلىكتەرگە, وليمپيا ويىندارىنا, ازيا ويىندارى مەن چەمپيوناتتارىنا كوپتەپ قاتىسىپ ءجۇر. قازىرگى تاڭدا اتلەتتەرىمىزدىڭ الەمدەگى الار ورنى ەرەكشە. سونداي-اق ۇكىمەت سپورتقا كوپ كوڭىل ءبولىپ جاتىر. سوڭىمنان ەرگەن تالانتتى قاراكوز قازاق باۋىرلارىم كوپتەپ ءوسىپ كەلە جاتقانى مەنى قۋانتادى.
– وليمپيا ويىندارى دەپ قالدىڭىز عوي. ءسىز ءتورت جىلدىقتىڭ باستى ويىنىنا قاتىسىپ, چەمپيون اتانا المادىڭىز. بۇعان وكىنبەيسىز بە؟
– وليمپيادادا چەمپيون بولۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ ماڭدايىنا بۇيىرا بەرمەيدى. وعان جىلدار بويى جيناعان تاجىريبەڭ, دايىندىعىڭنىڭ ارقاسىندا جەتەسىڭ. مەن ءوز زامانىمدا كسرو چەمپيوناتىنا قاتىسىپ, بىرنەشە دۇركىن چەمپيونى بولدىم. ودان بولەك تاعى باسقا بىرنەشە حالىقارالىق ءىرى-ءىرى تۋرنيرلەرگە دە قاتىستىم. بۇل قاراپايىم اۋىلدان شىققان مەن ءۇشىن – ۇلكەن ناتيجە. ارينە, ءار سپورتشىنىڭ ارمانى – وليمپ شىڭىن باعىندىرۋ عوي. دەگەنمەن چەمپيون اتانباعانىم ءۇشىن ەش وكىنبەيمىن. بالكىم وليمپيادا چەمپيونى دەگەن اتاق ماعان بۇيىرماعان شىعار.
– قازاق سپورتشىلارى اراسىنان وليمپيادا چەمپيونى قاشان شىعادى دەپ ويلايسىز؟ ول ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟
– بۇل وڭاي نارسە ەمەس, اينالايىن. بۇگىن-ەرتەڭ شىعادى دەپ, ءدوپ باسىپ ايتا المايمىن. ەگەر دە ءدال قازىر جاسى 10-نان اسقان بالالاردى سپورت زالعا اكەلىپ, ءار قايسىسىنا كوڭىل ءبولىپ, باپكەرلەر ىقىلاسپەن تاربيەلەسە, الداعى 10-15 جىلدىڭ ىشىندە ولار وليمپيادادا جەمىسىن بەرەدى. از ۋاقىتتا وليمپيادا چەمپيونىن دايىنداپ شىعۋ وتە قيىن. جەڭىل اتلەتيكادا وليمپيادا چەمپيونىنىڭ شىقپاۋىنىڭ ءبىر سەبەبى – باپكەرلەر كادرىنا كەلىپ تىرەلەدى. قازىر كوپتەگەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا باپكەرلەردى وقىتىپ شىعارادى. بىراق ولاردىڭ دەڭگەيى وتە ناشار. ءسويتىپ امالسىز شەت ەلدەن باپكەر الدىرتۋىمىزعا تۋرا كەلەدى. مەن وسى ماسەلەنى ۇنەمى ايتىپ, ۇلكەن كەزدەسۋلەردە كوتەرىپ جۇرەمىن. ءبىز ءبىرىنشى كەزەكتە ءوز ماماندارىمىزدى دايىنداپ شىعارۋىمىز قاجەت, سونان سوڭ وليمپيادا چەمپيونى ماسەلەسىنە كوشۋ كەرەك. سونداي-اق وڭىردە جۇرگەن, تاسادا قالىپ قويعان سپورتشىلارعا كوڭىل ءبولۋىمىز قاجەت. ءالى دە كەش ەمەس. ءوزىم دە ءومىر باقي قازاقتان وليمپيادا چەمپيونى قاشان شىعادى ەكەن دەپ ارمانداپ كەلەمىن.
– جەڭىل اتلەتيكادا قازاق سپورتشىلارى نەگە از دەپ ويلايسىز؟
– بۇل سپورتتىڭ اتاۋى جەڭىل اتلەتيكا بولعانىمەن, زاتى وتە اۋىر. جەڭىل اتلەتيكامەن اينالىسامىن دەگەن بالالار 10-11 جاستان باستاپ شىنىعۋ كەرەك. جوعارىدا ايتقانىمداي, وسى بالالار 10-15 جىلدان سوڭ ناتيجە بەرەدى. وسى ماسەلە تاعى دا باپكەرلەرگە كەلىپ تىرەلەدى. باپكەرىمىزدى تۇزەمەي, قازاقتان چەمپيون شىعارۋ وتە قيىن. ءوزىم جەڭىل اتلەتيكا قۇراماسىنىڭ باپكەرى بولعان كەزدە قاراماعىمداعى باپكەرلەردىڭ كوبى باسقا ۇلت وكىلدەرى ەدى. مەن ولارعا «سەندەر قازاقستاندا تۋدىڭدار, وسى جەردە قىزمەت ىستەپ, نان تاۋىپ جۇرسىڭدەر. قازاقتىڭ قارادومالاق بالالارىنا كوڭىل بولىڭدەر» دەپ ايتىپ جۇرەتىنمىن. مەن باپكەر بولعان تۇستا ءۇش-ءتورت جاس بالا بولاتىن. بۇگىنگى تاڭدا سولار سپورت شەبەرلەرى, قازاقستان چەمپيونى اتانىپ ءجۇر. سول بالالاردان كوپ ءۇمىت كۇتەمىن. قازاقتىڭ اتىن تەك قازاق شىعارادى عوي. سوندىقتان مەن دە قازاق بالالارىنىڭ سپورتقا كەلىپ, چەمپيون اتانعانىن قالايمىن.
– ومىرىڭىزدەگى ەڭ جارقىن جەڭىسىڭىزدى ەسكە الىڭىزشى؟
– جۋرناليستەر ماعان وسى سۇراقتى ۇنەمى قويىپ جاتادى. وسىندايدا قالاي جاۋاپ بەرەرىمدى بىلمەي, توسىلىپ قالامىن. سپورتتى ەندى باستاپ جاتقان كەزدەگى اۋىلدىق, اۋداندىق جارىستارداعى جەڭىسىم ەڭ ەرەكشەسى شىعار. بولماسا سپورت شەبەرلىگىن ورىنداعان كەزىم... كسرو چەمپيونى اتانىپ, ءوز ەلىمنىڭ ءانۇرانىن شىرقاتقانىم – ومىرىمدەگى ەڭ جارقىن جەڭىسىم بولۋى مۇمكىن. بۇل ءدال مىنا كەز دەپ انىق ايتا المايمىن. باپكەر بولىپ جۇرگەندە شاكىرتتەرىم چەمپيون اتانىپ, ءانۇران ورىنداعاندا كوزىمە جاس كەلگەن. ويتكەنى بۇل جەردە مەنىڭ ەڭبەگىم اقتالدى عوي. مۇمكىن وسى شىعار ومىرىمدەگى ەڭ جارقىن جەڭىسىم.
– شاكىرتتەرىڭىزدىڭ اياق الىسى قالاي؟
– شاكىرتتەرىممەن ۇنەمى بايلانىس ورناتىپ, جارىستارىن دا قاداعالاپ جۇرەمىن. ناتيجەلەرى جامان ەمەس. ءبىر عانا مىسال, جۋىردا ازيا چەمپيونى اتانعان ۆيكتوريا زيابكينانى ايتا الامىن. ونىڭ اكەسى دە جەڭىل اتلەت بولعان. تاماشا سپرينتەر بولاتىن. جالپى, شاكىرتتەرىم كوپ قوي, بارىنەن زور ءۇمىت كۇتەمىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن الي بيتورە, «ەگەمەن قازاقستان»