قاراعاندى وبلىسىنىڭ بالقاش قالاسىنا قاراستى ساياق كەنتىندە وزەكتى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى – سۋمەن قامتۋ ماسەلەسى. تۇرعىندار جىلدار بويى اۋىز سۋدىڭ تاپشىلىعىن كورىپ وتىر. سۋ تاۋلىگىنە نەبارى بىرنەشە ساعاتقا عانا بەرىلەدى. وعان سەبەپ, كەنتتى سۋمەن قامتىپ وتىرعان «توقىراۋ-ساياق» سۋ تاراتقىشىنىڭ ابدەن توزىعى جەتكەن.
كەنتتى اۋىز سۋمەن قامتۋ ماسەلەسىن قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرلان قوشانوۆ قاتاڭ باقىلاۋعا الدى. بۇگىنگى تاڭدا بۇل ماسەلەنى ەڭ ءتيىمدى جولمەن شەشۋ ءتاسىلى تابىلىپ وتىر. گەولوگتار جەر استىنداعى سۋعا بارلاۋ جاساپ, وڭ ناتيجەگە قول جەتكىزگەن. سۋمەن قامتۋ ماسەلەسى كەلەسى جىلى تۇراقتالۋى ءتيىس.
ەرلان قوشانوۆ ساياق كەنتىندە بولىپ, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىسىپ قايتتى. ايماق باسشىسى ساپار بارىسىندا تۇرعىندارمەن دە كەزدەستى.
كەنتتە جەر استى سۋلارىنىڭ قورىن زەرتتەۋ ماقساتىندا ىزدەۋ-بارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. جوبا بويىنشا تەرەڭدىگى 200 مەتر 20 ۇڭعىما قازىلۋى ءتيىس.
«ازيمۋت گەولوگيا» جشس مەردىگەر ۇيىمى 14 ۇڭعىما قازدى, ونىڭ سەگىزىندە سۋ تابىلدى, – دەپ مالىمدەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اناتولي شكارۋپا كەنت تۇرعىندارىمەن وتكەن كەزدەسۋ بارىسىندا. – ءبىز بۇگىن سونىڭ بىرەۋىنە بارىپ قايتتىق. ول ۇڭعىماداعى سۋ قورى سەكۋندىنا 5 ءليتردى قۇرايدى, ول دەگەنىمىز تاۋلىگىنە 432 تەكشە مەتر. بۇل كەنتكە قاجەتتى كولەمنىڭ جارتىسىنا تەڭ. بۇگىنگى تاڭدا قازىلعان 8 ۇڭعىمادا سەكۋندىنا 10,6 ليتر سۋ شىعاتىنى راستالعان. ول ساياق كەنتىن اۋىز سۋمەن قامتۋعا جەتكىلىكتى.
وبلىس اكىمى ۇڭعىمادان شىققان سۋدىڭ ءدامىن تاتىپ, پايدالانۋعا كەلەتىنىن تەكسەرىپ كوردى.
– مەن جاڭا ءوزىم سول ۇڭعىمادان شىققان سۋدان ءىشىپ كوردىم. شىنىمدى ايتسام, بالالىق شاعىم ەسىمە ءتۇسىپ كەتتى. كەزىندە ءبىزدىڭ قۇدىقتان الىپ ىشكەن سۋىمىزدى ەسكە سالدى. ءسال اششىلاۋ, بىراق ءبىز ونىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن تازارتۋ قۇرىلىستارىن سالاتىن بولامىز. بارلىق نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنا كەلەسى جىلى 1 ملرد تەڭگە قاراستىرامىز. ەڭ باستىسى, جەر قويناۋى مەملەكەتتىك كوميسسياسىنىڭ قۇپتاۋى. سول شەشىمگە بارلىعى بايلانىستى بولىپ تۇر, – دەدى ەرلان قوشانوۆ.
پروتسەدۋرالىق جايتتار بىرنەشە ايعا سوزىلادى. مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ شەشىمى كەلەسى جىلدىڭ جازىندا شىعادى دەپ بولجام جاسالىپ وتىر. الايدا بيلىك باسىنداعىلار قول قۋسىرىپ وتىرعان جوق. بيىلعى جىلى وبلىستىق بيۋدجەتتەن قازىرگى تاڭدا جۇمىس ىستەپ تۇرعان نەگىزگى سۋ تاراتقىشتى جوندەۋ ماقساتىندا 232 ملن تەڭگە بولىنگەن. مەردىگەرلەر سۋ تاراتۋ قۇرىلىسىنىڭ تورابىن جوندەۋگە كىرىسكەن. جينالىس بارىسىندا تۇرعىندار نەلىكتەن كەڭەس وكىمەتى كەزىندە وسىلاي ۇڭعىما قازۋدىڭ ورنىنا, بالقاشتان قۇبىرلار تارتىلعانىن سۇرادى. بۇگىنگى كۇنى تاڭدالىپ وتىرعان ءتاسىل اناعۇرلىم ءتيىمدى جانە دە شىعىنى دا ازىراق دەپ سەندىردى ماماندار. ەگەر جاڭادان سۋ قۇبىرلارىن بالقاشتان تارتار بولسا, وعان شامامەن 3 ملرد تەڭگە قاجەت بولادى.
– كەڭەستىك كەزدە گەولوگيالىق بارلاۋ كومپانيالارىندا قازىرگىدەي جاعداي مەن قاجەتتى قۇرىلعىلار بولماعان. ەڭ كوپ دەگەندە ولار 60 مەترگە دەيىن عانا ۇڭعىما قازىپ, سول تەرەڭدىكتە جەردىڭ استىنان سۋ تابا الماعان. سوندىقتان بالقاش قالاسىنان قۇبىر تارتۋعا ءماجبۇر بولعان. قازىر ءبىز 200 مەترگە دەيىن تەرەڭدەدىك, سۋ تابىلدى, – دەپ ءتۇسىندىردى «ازيمۋت گەولوگيا» جشس ينجەنەرلىك-ەكولوگيالىق ءبولىمنىڭ باستىعى ناتاليا كوستيكوۆا. اۋىل تۇرعىندارى كەزدەسۋ بارىسىندا وزگە دە وزەكتى پروبلەمالارىمەن ءبولىستى. ولاردىڭ قاتارىندا مەكتەپتى, جولداردى جوندەۋ, تەمىر جول قاتىناسى, كەنتتى اباتتاندىرۋ ماسەلەلەرى بار. ەرلان قوشانوۆ بۇل ماسەلەلەر بويىنشا تاپسىرمالار بەردى. ال «قازاقمىس» كورپوراتسياسىنىڭ باسشىلىعى بولسا, ەلدى مەكەندەگى قوقىستى شىعارۋ ماسەلەسىن شەشىپ, ويىن الاڭدارىن سالىپ بەرۋگە ۋادە بەردى.
ميراس اسان, «ەگەمەن قازاقستان» قاراعاندى وبلىسى
سۋرەتتى تۇسىرگەن دميتري كۋزميچەۆ