باعزىدان بۇگىنگە دەيىن
ءار ءوڭىردىڭ دامۋى ءۇشىن جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردى ىسكە تارتۋ, ارىپتەستىككە شاقىرۋ سوڭعى كەزدەرى ءجيى ەستىپ قالاتىن جايتتاردىڭ ءبىرى. جەكە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا, باستاعان ءار ىسكە قولداۋ كورسەتۋگە ارنايى جاسالعان باعدارلامالار از ەمەس. الماقتىڭ دا سالماعى بار, كاسىبى دوڭگەلەنىپ, ءىسى وڭعا باسقان كاسىپكەرلەر ەندىگىدە ەلدىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسپاعى شارت. الماتى وبلىسى مۇنداي ارىپتەستىكتە ءبىراز جەتىستىككە جەتىپ ۇلگەرگەن ايماقتىڭ ءبىرى. وڭىردە سالىنىپ جاتقان عيماراتتار مەن اتقارىلىپ جاتقان شارۋالاردىڭ ءبىرازىندا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ عانا ەمەس مەتسەناتتاردىڭ ۇلەسى دە از ەمەس. بۇل الداعى ۋاقىتتا دامۋدىڭ بارلىق سالاسىندا كورىنىس تابۋعا ءتيىس. سەبەبى, ينۆەستيتسيانى سىرتتان عانا ەمەس, ىشكى كاسىپكەرلەردەن تارتۋ دا اسا ماڭىزدى.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا سوڭعى ايدا ەكى ءىرى نىسان ىسكە قوسىلدى. سونىڭ ءبىرى قاراساي اۋدانىندا اشىلعان «باتىر بابالار» مەموريالدى كەشەنى. جالپى قۇنى 465 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن كەشەننىڭ سالىنۋى دەمەۋشىلەردىڭ ۇلەسىنە تيسە, ارلەۋ, كوركەمدەۋ جۇمىستارىنا جۇمسالعان قارجى وبلىستىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن. بۇل ءبىر بۇگىن عانا اتقارىلا سالعان شارۋا ەمەس دەيدى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەندەر. وسىدان ءبىراز بۇرىن ءدال وسىنداي ارىپتەستىك نەگىزىندە جۇزەگە اسقان «نۇر-مۇساحان» مەشىتى مەن ونىڭ جانىنان اشىلعان «كۇليمان انا» مەدرەسەسىنىڭ سالىنۋى, ودان سوڭعى «اناعا قۇرمەت» دەپ اتالاتىن رەسپۋبليكا كولەمىندە بالاماسى جوق مۋزەي قولدانىسقا بەرىلگەن. «باتىر بابالار» مەموريالى سول ىستەردىڭ زاڭدى جالعاسى.
مەموريالدى كەشەن اق مارمارمەن ارلەنگەن. شەڭبەرلەنە بيىكتەيدى دە, توبەسىنە ورنالاسقان بولات ستەلاسى الىستان مەن مۇندالايدى. ءارى-بەرى وتكەن جولاۋشىلاردىڭ نازارىن بىردەن تارتىپ تۇراتىن نىساننىڭ ەكسپوزيتسيالىق-كوركەمدىك بەزەندىرۋ جۇمىسىنا باستان-اياق جاۋاپتى بولعان «زامانتۋ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى. مەموريالدى قورشاي ورنالاسقان قابىرعالار دا بوس تۇرعان جوق. قازاق حالقىنىڭ سان عاسىرلىق ەرلىك جولىنىڭ شەجىرەسى وسى قابىرعاعا بەدەرلەنگەن. بۇل كەشەننىڭ سالىنۋ ماقساتىن وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ بىلاي ءتۇسىندىردى:
– جەر ءجانناتى جەتىسۋدا وسىنداي تاريحتان سىر شەرتەتىن باي مۇراعا تولى ورتالىقتاردىڭ اشىلۋى ۇلكەن قۋانىش. ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىنا سايكەس وڭىرىمىزدە ءتۇرلى جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. مەموريال كەشەنىنىڭ باتىر بابالار رۋحىن اسقاقتاتىپ, بولاشاق ۇرپاقتى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەپ, وي سالارى ءسوزسىز. بۇگىنگى اشىلىپ وتىرعان «باتىر بابالار» مەموريالى حالىق جادىندا قالعان حاندار مەن بيلەردىڭ, باتىرلاردىڭ قاھارماندىعىن ناسيحاتتايتىن بولادى. جاستاردىڭ ءوز وتانىنىڭ ناعىز پاتريوتى بولىپ شىعۋى ءۇشىن وسىنداي يگى ىستەردىڭ پايداسى مول.
ىقىلىم زامانداعى ساق داۋىرىنەن تارتىپ, جاڭا زامانعا قازاقتى قالاي دا سۇيرەپ شىعامىز دەپ ءجۇرىپ ءشاھيت كەشكەن الاشورداشىلار داۋىرىنە دەيىنگى كەزەڭدەردى رەت-رەتىمەن باياندايتىن كەشەندى ارالاپ شىققان جان ۇلت تاريحىنىڭ نەگىزگى جۇلگەلەرىنەن حاباردار بولادى. ەكسپوزيتسيالاردىڭ نەگىزگى مازمۇنى جورىققا شىققان باتىرلار مەن شەيىت بولعان بوزداقتاردى, جاۋگەرشىلىك زاماندا شايقاستا جان قيعان جاۋىنگەرلەردى جەرلەۋ ءراسىمى – تاس قورىمدار, جەر شارىنا ورناتىلعان ات ۇستىندەگى باتىر بەينەسى – تاريحىن ات تۇياعىمەن جازعان, ەلى مەن جەرىن ات تۇياعىمەن قورعاعان, ءسويتىپ, ءىزىن ات تۇياعىمەن قالدىرعان قازاق اتتى جاۋىنگەر حالىقتىڭ تاريحىنان سىر شەرتەدى. ۇزىندىعى 15, ەنى 3 مەتر بولاتىن پانوراما تۇمار حانشايىمنىڭ اتاقتى جەڭىستى جورىعى مەن قازاق-جوڭعار سوعىسىن بەينەلەپتى. قابىرعالارعا قويىلعان تاقتالاردا حان-سۇلتاندار, داڭقتى قولباسىلار مەن باتىرلاردىڭ بەينەسى بەدەرلەنىپ, قازاق تاريحىنداعى ورنى مەن اتقارعان ىستەرى جازىلعان.
اۋمالى-توكپەلى زامانداردى باستان وتكەرىپ, ۇزدىكسە دە ءۇزىلىپ كەتپەي, بۇگىنگە جەتكەن قازاق ەلىنىڭ اسا كۇردەلى تاريحى كورىنىس تاپقان كەشەن «تۋعان جەرگە تاعزىم» باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە اسپاق 104 جوبانىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. كەشەن 1,04 گەكتار جەردى الىپ جاتىر. اۋماعى تولىقتاي اباتتاندىرىلعان.