دانالىق شىڭىنا ورلەۋ

وسىدان ون ەكى جىل بۇرىن ۇلى ويشىل با­با, دانىشپان دانانىڭ تۋعانىنا 155 جىل تولۋىنا بايلانىستى ءبىلىم جانە عىلىم مي­نيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ءبىرىنشى رەت قاسيەتتى جيدەباي تورىندە, اباي-شاكارىم كە­سەنەسىندە باستاۋ العان ەلىمىز مەكتەپ وقۋ­شىلارىنىڭ رەسپۋبليكالىق اباي وقۋلارى جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىلىپ وتى­را­تىن مازمۇندى دا ماڭىزدى شاراعا اينالدى. بىلىمدىدەن شىققان ءسوز تالاپتىعا بولسىن كەز نۇرىن, سىرىن كورۋگە كوكىرەگىندە بولسىن كوز, – دەگەن ۇلى عۇ­لا­مانىڭ ارماندى ويى مۇراتىنا جەتىپ, ورەسى بيىك ورەلى ءسوزى ءوز تىڭداۋشىسىن ەلدىڭ ەرتەڭى – جاس ۇرپاق قاتارىنان تابۋى – بەرەكە باستاۋى ەكەنى انىق. قازاقستاننىڭ ۇكىسى جەلبىرەگەن ءۇمىتى, ءۇل­بىرەگەن اسىل ارمانى, جارقىن بولاشاعى – بۇگىنگى جاس ۇرپاقتىڭ حالىقتىڭ ۇلى ۇستازى ابايدى وقۋى, ونىڭ جاۋھار تۋىندىلارىن جاتتاپ ءوسۋى, ابايدىڭ ءالى كۇنگە دەيىن الىس تۇرماق ءوز ەلى, ءوز حالقىنىڭ ءبىراز بولىگى ءۇشىن جۇمباق كۇيىندە قالىپ وتىرعان سىرلى دا مۇڭدى الەمىن زەرتتەۋگە دەگەن ۇمتىلىسى - ەلدىڭ وركەندەۋى مەن مەملەكەتتىڭ دامۋى ءۇشىن تەڭدەسسىز رۋحاني بايلىق, ۇلكەن يگىلىك. ويتكەنى, اباي – فيزۋلي, فيردوۋسي, گەتە, بايرون, پۋشكينمەن قاتار تۇرار ۇلى اقىن, پلاتون, سوكرات, كونفۋتسي, درەپەر, نيتسشەمەن وي جارىستىرار عۇلاما ويشىل. اباي ءسوزى بۇگىن دە ءوز زامانىنداعىداي اسا وزەكتى, اسا شىنايى جانە الداعى نەبىر زامانداردا دا سولاي بولىپ قالا بەرەرى حاق. قازاق­ستان­نىڭ ءاربىر جاڭا بۋىن جاس وركەنى اباي مۇ­راسىنان ءنار الىپ, ونىڭ جاۋھار سوزدەرىن, اسقاق پوەزياسىن, تەرەڭ فيلوسوفياسىن بويى­نا ءسىڭىرىپ وسۋگە ءتيىس. وسىنداي ىزگى ماقساتپەن ۇيىمداستىرىل­عان اباي وقۋلارى بۇگىنگى كۇنى «قۋاتى كۇشتى نۇرلى ءسوزدىڭ», قۇدىرەتتى پوەزيا ونەرىنىڭ جاس دارىندار اراسىنداعى ءدۇبىرلى تويى رەتىندە رەسپۋبليكاعا تانىلدى. 2000-2011 جىل­­دار ارالىعىندا 12 رەت وتكىزىلگەن اباي وقۋلارىنىڭ قورىتىندى كەزەڭىنە ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىنان وبلىستىق دەڭگەيدە جە­ڭىم­پاز اتانعان وقۋشىلار, رەسەيدە تۇراتىن قازاق دياسپوراسىنىڭ بالالارى – بارلىعى 900-گە تارتا جىر سۇيەتىن تالانتتى جاس ورەندەر قاتىسىپ, ولاردىڭ 300-دەن استامى رەسپۋبليكالىق وقۋلاردىڭ جۇلدەلى ورىن­دارىن يەلەندى. جىل سايىن اباي – شاكارىم كەسەنەسىندەگى امفيتەاتردا وتكىزىلەتىن وقۋلارعا 14 وبلىس پەن استانا, الماتى قالالارىنان, رەس­پۋب­لي­كالىق مامانداندىرىلعان دارىن­­­دى با­لالارعا ارنالعان قازاق ءتىلى مەن ادە­بيە­تىن تەرەڭدەتە وقىتاتىن, فيزيكا-ماتەما­تي­­ك­ا­لىق, مۋزىكالىق, اسكەري مەكتەپتەردەن, اق­ىن­نىڭ ءوزى تۋعان اباي اۋدانىنان جانە رەسەيدەگى ومبى, قوساعاش وڭىرلەرىنەن – بار­لىعى 24-25 كوماندا قاتىسىپ كەلەدى. ەڭ العاشقى اباي – شاكارىم پوەزياسى تويىندا «ولەڭ – ءسوزدىڭ پاتشاسى» كونكۋرسى بويىنشا ۇلىلاردىڭ 150 شىعارماسىن جاتقا بىلەتىندىگى ءۇشىن باس جۇلدە العان اقىلبەكوۆ رۇستەم بۇل كۇندە رەسپۋبليكاعا كەڭىنەن تانىمال تالانتتى ايتىس اقىنى. كەيىنگى جىلدارى اباي مەن شاكارىمنەن ءتىپتى 400-گە دەيىنگى شىعارمالاردى جاتقا ايتاتىن وقۋشىلار كوبەيدى. مىسالى, 2005 جىلعى وقۋلاردا ءبىرىنشى نوميناتسيا جەڭىمپازى بول­عان قوستانايلىق الىمباەۆا راۋشان اباي­دىڭ 209, شاكارىمنىڭ 141 شىعارماسىن جات­قا بىلەتىن ەدى. 2008 جىلعى جەڭىمپاز پاۆ­لو­دارلىق ءمىنايحان سالتانات ۇلىلاردىڭ 200-دەن استام ولەڭدەرىمەن, 5 پوەماعا, 35 قارا سوزىنە مۇدىرمەدى. 2009 جىلعى جەڭىمپاز, اباي اۋدانىنىڭ 8-سىنىپ وقۋشىسى سەيىت­قا­زينا ايدانا 420 شىعارمانى, ونىڭ ىشىندە 418 ولەڭدى جانە شاكارىمنىڭ «ەڭلىك-كەبەك», «قالقامان-مامىر» پوەمالارىن تولىق جاتقا بىلگەنى ءۇشىن باس جۇلدەگە يە بولدى. 2011 ­جىلعى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدى­عى­نا ارنالىپ وتكىزىلگەن ءحىى اباي وقۋلارىنىڭ جۇلدەگەرى قاراعاندىلىق نۇرتاي ايسۇلۋ اباي مەن شاكارىمنىڭ 341 شىعارماسىن جا­ڭىلماي ايتىپ بەردى. اباي وقۋلارى اياسىندا وتكەن «جۇيرىكتەن جۇيرىك وزار جارىسقاندا» اتتى جاس دا­رىن­دار كونكۋرسىنا كەلەتىن بولساق, مۇندا جار­قىراپ كورىنگەن بايبولوۆ باقىتجان, سا­عا­ديەۆ ۇلان, يمانتاەۆ ايدوس, يمانقۇلوۆا ۆەنەتتا, تيمچەنكو ەۆگەنيا, ءجۇنىسوۆ ەرلان, ۆاسيلەۆ انتون سياقتى جاس اقىنداردىڭ ولەڭدەرى رەسپۋبليكالىق باسپاسوزدە جاريا­لا­نىپ, جەكە جيناقتارى شىعا باستادى. ال «كوڭىلىم ءاندى ۇعادى» اتتى اباي, شاكارىم اندەرىن ورىنداۋ كونكۋرسىنىڭ 2002 جىلعى جەڭىمپازى, اباي اندەرىن ەرەكشە سەزىممەن, اسا شەبەر ورىندايتىن ۆيكتور فەديانين مەن اقىن ايدوس يمانتاەۆ ەلباسى ن.ءا. نا­زار­با­ەۆ­پەن كەزدەسۋگە قاتىستى. «ادامزاتتىڭ ءبا­رىن ءسۇي, باۋىرىم دەپ...» ۋاعىزداعان اباي ۇستانىمىنا ساي جەڭىمپازدار قاتارىندا ۇلتى ورىس, بەلارۋس, مولداۆان, وزبەك, ۇيعىر وقۋشىلار بار – ۆيكتور فەديانين, ەۆگەنيا تيمچەنكو, انتون ۆاسيلەۆ, مەحريبانۋم امانسۋپيەۆا, ەرمەتوۆا حۋرسانوي, لۋتسا كونستانتين, چۋرۋكوۆا نازۋگۋم, ەلىمىزدىڭ نا­عىز پاتريوتتارى. ەلباسى پەداگوگيكالىق قاۋىم الدىنا ءححى عاسىر دەڭگەيىندە ءبىلىم بەرۋ مىندەتىن قويدى. ال قازاقستاننىڭ جاس ۇرپاعى ءۇشىن قاشان دا بىلىمدىلىكتىڭ باستاۋ بۇلاعى – ۇلى­لاردىڭ رۋحاني مۇراسى, كەمەڭگەر اقىننىڭ الەم, ادامزات, جەكە ادام, قوعام, ۇلت, ادام­شىلىق نەگىزدەرى جونىندەگى دانىشپاندىق ويلارى بولىپ قالا بەرمەك. «ابايدى تانىتۋ ارقىلى ءبىز الەمگە قازاق ەلىن تانىتامىز. اباي ارقاشان ءبىزدىڭ ۇلتتىق ۇرانىمىز بو­لۋعا ءتيىس», – دەگەن ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ءسوزى ءبىزدىڭ ارقايسىمىزدىڭ جادىمىزدا بولعانى ابزال. بەلگىلى جازۋشى مۇحتار ماعاۋين: «... قازاقتا ءمىنسىز ادام بولسا, ول – اباي. اق­ىندىق تۇلعاسى. ۇلتتىق ساناسى. قايرات­كەر­لى­گى. كەمەڭگەرلىگى. كىسىلىگى. مىنەز-قۇلقى, ءجۇ­رىس-تۇرىسى. ءبارى دە. اۋليەگە ءتان سيپات دا­رىعان, وزگەشە قاسيەت قونعان. مىنە, وسىنداي اسقار اباي, ۇلى دا ۇلاعاتتى اباي تۋرالى ايتۋ ءۇل­كەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. اباي تۋرالى ايتۋ – ادامنىڭ اقىل, تانىمىن عانا ەمەس, ادامنىڭ ادامدىعىن ايعاقتايتىن كورسەت­كىش», – دەيدى. بۇل ۇلى بابامىزدى تا­نۋعا ۇمتىلعان جاس ۇرپاققا ونەگە بولار سوزدەر. رەسپۋبليكالىق اباي وقۋلارىنىڭ جوعا­رى دەڭگەيدە وتكىزىلۋىنە قازىلار القاسىنىڭ ادىلەتتى دە بىلىكتى ءارى پاراساتتى قىزمەتى ۇلكەن ۇلەس قوستى. قازىلار القاسىن 11 جىل بويىنا رەسپۋبليكاعا تانىمال قوعام قاي­رات­كەرى, رەسپۋبليكالىق «اباي» قورىنىڭ پرە­زي­ديۋم مۇشەسى, قازاقستان حالىقتارى اسسام­بلەياسىنىڭ مۇشەسى حافيز ماتاەۆ سەكىلدى اسىل تۇلعانىڭ باسقارۋى بۇل شارانىڭ وزىندىك ءداستۇرى قالىپتاسقان, ۇس­تاز­دار مەن وقۋشىلاردان وڭ باعاسىن العان, كەڭىنەن تانىمال كونكۋرستاردىڭ بىرىنە اينالۋىنا قىزمەت ەتتى. قازاقتىڭ ءبىرتۋار اياۋلى اقىن قىزى فاريزا وڭعارسىنوۆا, ءماجىلىس دەپۋتاتى نۇر­تاي سابيليانوۆ, بەلگىلى عالىمدار عينايات شاياحمەتوۆ, اراپ ەسپەمبەتوۆ, توكەن جۇما­جا­نوۆا, قانىش بيبەكوۆ, تالانتتى اقىندار ءتو­لەگەن جانعاليەۆ, تىنىشتىقبەك ابدىكا­كى­موۆ, مۇراتبەك وسپانوۆ, سەرىك قاليەۆ, ءدا­مەش ومارباەۆا, قايىربەك شاعىروۆ, تا­نى­مال جۋرناليستەر زەرنەبەك شىلدەباي ۇلى, ساي­راش ابىشقىزى, ءمىناجادين سەرماعام­بەتوۆ, سايات يبراەۆ, دارىندى ۇستازدار ءلاز­زات بايىشەۆا, قانيپا بىتىباەۆا, ك ۇلىش ءتو­لەۋ­حان­قىزى, وسپان سۇلەيمەنوۆ, باقىت احانوۆا, گۇل­زيپا قىلىشباەۆا ءار جىلدارى قا­زى­لار القاسى قۇرامىندا تابىستى جۇمىس جا­سادى. اباي وقۋلارىنىڭ وزىندىك ءداستۇرى قالىپ­تا­سىپ, دەڭگەيى ارتۋىنا ۇلكەن ەڭبەك سىڭىرگەن اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى قايىر­عازى دۇرمەكبايدى ەرەكشە اتاۋعا بولادى. وسى باعىتتا ءبىلىم جانە عىلىم مي­نيس­ترىنىڭ 2011 جىلعى 4 ساۋىردەگى № 140 بۇي­رىعى نەگىزىندە بيىلعى 28-29 قىركۇيەك ارا­لىعىندا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ رەسپۋبلي­كا­لىق ماحامبەت وقۋلارى ەكىنشى رەت وتكى­زىلدى. رەسپۋبليكالىق اباي, ماحامبەت وقۋ­لارى ءۇش نوميناتسيا بويىنشا وتكىزىلدى: ءى. اباي, شاكارىم, ماحامبەت شىعارمالارىن جاتقا وقۋ كونكۋرسى (اقىنداردىڭ شىعارما­لا­رىن كوبىرەك جاتقا بىلەتىن وقۋشىعا جو­عارى باعا قويىلادى); ءىى. اباي, شاكارىم اندەرىن, ماحامبەت كۇيلەرىن ورىنداۋشى جاس انشىلەر مەن كۇيشىلەر كونكۋرسى; ءىىى. جاس دارىندار كونكۋرسى (اقىن, كومپوزيتور بالالار ءوز شىعارمالارىن ورىندايدى). اباي وقۋلارى اياسىندا وقۋشىلار سەمەي قالاسى مەن اباي اۋدانىنداعى تاريحي جەرلەرمەن: م.اۋەزوۆتىڭ تۋعان اۋىلى بورىلىدەگى مۇراجايمەن, ابايدىڭ سەمەيدەگى جانە جي­دەبايداعى مۇراجايلارىمەن, تاريحي عيما­راتتارمەن تانىستى, ەڭلىك-كەبەك ەسكەرتكىشىندە, ۇڭگىرتاستا تەاترلاندىرىلعان كورى­نىس­تەر كورسەتىلدى. ال ماحامبەت وقۋلارى اياسىندا شاكىرتتەر ماحامبەت – يساتاي مە­موريالدىق, ماحامبەت اۋدانىنداعى ساراي­شىق مەملەكەتتىك مەموريالدىق كەشەندەرىمەن, يندەر اۋدانىمەن, ماحامبەت ءومىر ءسۇر­گەن جەرلەرمەن تانىسىپ, قاراويداعى ماحامبەت مازارىندا بولدى, يساتاي تايمان­ ۇلى مەن ماحامبەت وتەمىس ۇلىنىڭ ومىرلەرى تۋ­رالى تەاترلاندىرىلعان كورىنىستەردى كوردى. ءبىرىنشى ماحامبەت وقۋلارىندا باس جۇلدە العان بايسەرىكوۆ باقتيار (الماتى قالاسى) اقىننىڭ بارلىق 79 ولەڭىن بىلەدى, ەكىنشى ماحامبەت وقۋلارىنىڭ مۋزىكالىق كونكۋ­ر­سىن­دا جەڭگەن شايحيەۆ ءىلياس (اتىراۋ وب­لى­سى) ماحامبەتتىڭ كۇيلەرىن شەبەر ورىن­دايدى. باتىر يساتاي تايمانوۆتىڭ بيىلعى 220 جىلدىق مەرەيتويىنا بايلانىستى يساتاي اۋدانى اكىمىنىڭ ارنايى سىيلىعى «تارتىن­باي سويلەر اسىلمىن...» كونكۋرسىندا كوزگە تۇسكەن سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى, دارىندى جاس اقىن قوڭقاەۆ مۇحامەدكە تاپسىرىلدى. از ۋاقىتتا ماحامبەت وقۋلارىنىڭ دا وقۋ­شىلار مەن ۇستازدار قاۋىمى اراسىندا بەلگىلى ءارى قىزىقتى شارا رەتىندە تانى­لۋى­نا قازىلار القاسىنىڭ, ونىڭ توراعاسى ح.دوسمۇحامەد ۇلى اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, ماحام­بەت­تانۋشى عالىم, ەلگە سىيلى ازامات قادىر ءجۇسىپتىڭ قوسقان ۇلەسى ۇلكەن. سونىمەن قاتار, قازىلار القاسى قۇرامىندا قازاق­ستان­­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, م.وتە­مىس ۇلى جانە ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى سىي­لىقتار­دىڭ لاۋرەاتى, بەلگىلى اقىن قوي­شى­عۇل جىلقىشيەۆتىڭ, د.نۇرپەيىسوۆا اتىندا­عى حالىقتىق مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ حالىق ءان­دەرى جانە دومبىرا كلاسىنىڭ جوعارى سا­نات­تى مۇعالىمى رايسا لاتيفۋللينانىڭ, قا­زاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, اقىن قاراساەۆا ءجانيبانىڭ بولۋى دا ۇلكەن ىسكە يگى اسەرىن تيگىزدى. ءحىى اباي جانە ءىى ماحامبەت وقۋلارىن قورىتىندىلاي كەلە, تومەندەگىدەي وي ءتۇي­دىك. بىرىنشىدەن, بالالار كوركەم ادەبيەتتى, اسىرەسە, پوەزيانى از وقيتىن قازىرگى كەزدە اباي, شاكارىمنىڭ 300-400 شىعارماسىن ء(ول­ەڭ, قارا ءسوز, پوەمالاردى), ماحامبەتتىڭ بار­لىق 79 ولەڭىن جاتقا بىلەتىن جاس ۇرپاقتىڭ جارىسا كوبەيۋى – ۇلكەن يگىلىك. بۇل – اباي, شاكارىم, ماحامبەت شىعارماشىلىعىن زەردەلەۋ. بىلىمدەرىن تەرەڭدەتۋ. ەكىنشىدەن, جاس دارىنداردىڭ كونكۋرسى ارقىلى ولاردىڭ اقىندىق, سازگەرلىك تالانتتارىن ۇشتاپ, شىعارماشىلىق قابىلەتتەرىن, ەستەتيكالىق تالعامدارىن دامىتۋعا كوڭىل ءبولىندى. ءۇشىن­شىدەن, اباي, شاكارىم, ماحامبەتتىڭ اندەرى مەن كۇيلەرىن ورىنداۋ سايىسى دارىندى بالالاردىڭ مۋزىكالىق بىلىمدەرىن, ورىن­داۋ­شىلىق شەبەرلىكتەرىن كەمەلدەندىرۋگە ىقپال ەتتى. وسىلايشا, جالپى ۇلىلار مۇرا­سىن ناسيحاتتاۋ ارقىلى رۋحاني-ادامگەرشىلىك, پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ, جاس وركەندى ويلىلىققا, ادالدىققا, ادىلدىككە, ورلىككە, ەرلىككە باۋلۋ سياقتى يگى مۇراتتارعا قول جەتكىزدىك دەۋگە بولادى. بۇل شارالاردىڭ العاشقى ۇيىمداستىرۋ­شى­لارى قاتارىندا ءار جىلداردا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى قىزمەتىن اتقارعان قى­رىم­­بەك كوشەرباەۆ, جاقسىبەك قۇلەكەەۆ, ءشامشا بەركىمباەۆا, قازىرگى مينيستر باقىت­جان جۇ­ما­عۇلوۆتىڭ, ۆيتسە-مينيسترلەر ەرلان ارىن, كۇلاش ءشامشيدينوۆا, ماحمەتقالي سارى­بە­كوۆ جانە اباي اۋدانىنىڭ بۇرىنعى اكىمدەرى قونىسباي تولەۋبەكوۆ, باقىت ءۇي­سىمباەۆ, ەرجان سۇلەيمەنوۆ, قازىرگى اكىمى تۇرسىنعازى مۇساپىربەكوۆتىڭ, شىعىس قا­زاق­ستان وبلىس­تىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باس­شىلارى بولعان سۆەتلانا فەرحو, نازيگۇل سەيسەنبينا, اتى­راۋ وبلىستىق ءبىلىم باس­قار­ماسىنىڭ باستىق­تا­رى قيلىمعالي قاينەنوۆ, ساتقان ەسەنعا­ليەۆ­تىڭ, بارشا ۇستازدار قاۋى­مىنىڭ ەڭبەگى ەرەكشە. اتتارى اتالعان جانە اتالماعان بارشا قاۋىم اباي وقۋلارىنا اتسالىسۋ ارقىلى كەمەڭگەر ويشىلدىڭ رۋحى الدىنداعى ازامات­تىق پارىزدارىن وتەدى جانە حالىققا, حا­لىق­تىڭ بولاشاعىنا قىز­مەت ەتتى دەپ ويلايمىز. وسىلاي ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ ارنايى بۇيرىعى نەگىزىندە ۇلىلار تۋعان ءول­كەلەردە, قاراۋىل مەن قاراويدا ءوز كەزەگىمەن تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا ءداس­تۇر­لى جىر مەرەكەلەرى تاعى دا دۇبىرلەپ ءوتتى. ارىستان تۋعان يساتاي دەگەنىنە جەتە الماي, ارماندا ءوتىپ كەتتى دەپ... قينالار ما ەكەن بىزدەرگە؟ قينالساڭىز بىزدەرگە, مىڭ راحمەت سىزدەرگە! – دەپ كەيىنگى كەلەر ۇرپاققا ءۇمىت ارتقان ماحامبەتتىڭ جۇرەك تەبىرەنتەر تەرەڭ مۇڭىن, ءتۇپسىز تۇڭعيىق قاسى­رەتىن ءتۇسىنىپ, الماس قىلىشتاي جارقىلداعان جا­­سىن جىرلارىن, اسىل قازىنا – ادەبي مۇراسىن زەردەلەگەن, ابايداي ادامزات تۋ­دىر­عان الىپ­تار قاتارىنداعى ۇلى ادامنىڭ, ويشىل كە­مەڭ­گەردىڭ قاسيەتىن تانىپ, قادىرىن ۇعار «كو­كى­رەگىندە كوزى بار, ءتىلى ورامدى» ابايشىل جاستار كوپ بولسا, ەل بولاشاعى جارقىن بولارى انىق. بىلىمگە قۇشتار, ىزگىلىككە ۇمتىلعان ونەرلى جاستار – ەل مەرەيىن تاسىتاتىن قۋاتتى كۇش. اباي, شاكارىم, ماحامبەت سوزدەرىن جاتتاپ, سىرىنا ۇڭىلگەن, ۇلىلاردان ۇلاعات ىزدەگەن بالانىڭ جانى جايساڭ, جاقسى ادام, ماحامبەت سياقتى «تارتىنباي سويلەر اسىل» ازامات بولىپ وسەتىنىنە ءبىز كامىل سەنىمدىمىز. روزا باتتال, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى. استانا.