لوندونداعى بريتان مۋزەيىندە 14 قىركۇيەك كۇنى «ساقتار: كونە ءسىبىر جاۋىنگەرلەرى» اتتى كورمە اشىلدى. «كورمە ساقتاردىڭ قۇپياعا تولى مادەنيەتى بولعانىن انىق كورسەتەدى» دەپ جازادى Theguardian باسىلىمى.
ء«بىزدىڭ ەسىمىزدە ءسىبىر جەرى كليماتى قاتال, سۇيەكتەن وتەتىن سۋىقتىعىمەن بەينەلەنگەن. بريتان مۋزەيىندە وتەتىن وسىناۋ كورمە قاڭىراعان اتىراپ تۋرالى داقپىرتتى جوققا شىعارادى. ءسىبىر دراماعا تولى, كەيدە التىن مەن تەرىدەن جاسالعان كوزدىڭ جاۋىن الار بۇيىمدارىمەن ەلىكتىرسە, 2 جارىم مىڭ جىلدان استام ۋاقىت ساقتالعان جىلقى مەن بۇلان بەينەسى ءومىردى ودان سايىن سيقىرلى ەتە تۇسەدى», دەپ جازادى باسىلىم.
ايەلدىڭ بىلعارى اياق كيىمى. التىن, پيريت كريستاللدارى, قالايىمەن ساندەلگەن, ب.ز.د IV-III عاسىر, © ەرميتاج, سانكت-پەتەربۋرگماقالادا ساقتاردىڭ قوعامدىق قۇرىلىسى مەن مادەنيەتى تۋرالى گەرودوتتىڭ ەڭبەكتەرىندە كەزدەسەتىنىن, تاريحشىنىڭ سايىن دالادا 500 جىلداي ۇستەمدىك ەتكەن ساقتاردىڭ شىعۋ تەگى مەن ورنالاسۋى تۋرالى قۇندى مالىمەتتەر قالدىرعانى تۋرالى ايتىلادى. سونىمەن بىرگە كورمەگە قولا مەن التىننان, سۇيەكتەن, مۇيىزدەن, تەمىردەن, كيىزدەن جاسالعان جادىگەرلەردىڭ قويىلعان ايتا كەلە, «كورمە ساقتاردىڭ قۇپياعا تولى مادەنيەتى بولعانىن انىق كورسەتەدى. ماسەلەن, ەرلەردىڭ ساۋلەتكەرلىكپەن ۇشتاساتىن قارۋ-جاراعىنان جاۋىنگەرلىك ءۇردىس قانا ەمەس, جەڭىل ءازىل دە بايقالادى», دەپ تولىقتىرادى.
ساق جاۋىنگەرى بەينەلەنگەن التىن تاقتا, ب.ز.د IV عاسىردىڭ II جارتىسى, © ەرميتاج, سانكت-پەتەربۋرگ«رەسەيلىكتەر ءسىبىردى جابايى ورىنعا بالاپ جۇرگەن ۋاقتا, مىنا نىساندار بۇل يدەيانى جوققا شىعاردى. ساق مادەنيەتىنىڭ قۇندى جادىگەرلەرى ەكەندىگى انىقتالعاندا, ەندىگى كەزەكتە داۋ جادىگەرلەردىڭ شىعىس, الدە سلاۆيان-ورىس وركەنيەتىنە تيەسىلى ەكەندىگى تۋراسىنا ويىستى. بىلەزىكتەر مەن سىرعالار, سيمۆولدىق مازمۇنعا تولى بەلدىكتەر مەن كوزدىڭ جاۋىن الار ءتۇرلى اشەكەيلەرگە قاراپ وتىرعان بولساڭىز, مىڭداعان جىلدىق وركەنيەتتەن سىر شەرتەر بىردە-ءبىر جازۋ قالدىرماعان دالالىقتار كىم بولعانى, وسىنشا عاجايىپ ويۋ-ورنەكتى كىم تۋدىرۋى مۇمكىن؟», دەگەن اۆتور اڭدار مەن اڭىزداعى زوومورفتىق عاجايىپتار بەينەلەنگەن ارتەفاكتىلەردىڭ ستيليستيكالىق ەرەكشەلىگىنە تاڭدانىس بىلدىرەدى ءارى بۇل ساۋالدارعا جاۋاپتى بريتان مۋزەيىندەگى كورمەدەن تابۋعا بولاتىنىن جەتكىزەدى.
بريتان مۋزەيىنىڭ حابارلاۋىنشا, ەرميتاج مۋزەيى ۇيىمداستىرعان كورمە 2018 جىلدىڭ 14 قاڭتارىنا دەيىن جالعاسادى.
ايا ءومىرتاي,
«ەگمەن قازاقستان»