قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەجەپ تايپ ەردوعانمەن كەزدەستى, دەپ حابارلادى پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ رەجەپ تايپ ەردوعانعا قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلگەنى ءۇشىن شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
– قانشا كەزدەسسەك تە كوپتىك ەتپەيدى. قازىرگى زاماننىڭ ءوزى قيىنداپ تۇر. ءجيى كەزدەسىپ, كوپ اقىلداسۋ كەرەك. 25-26 جىل ىشىندە قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى قارىم-قاتىناس دوستىق ءارى باۋىرلاستىق باعىتتا دامىپ كەلەدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستانعا جاساعان بۇدان بۇرىنعى ساپارى كەزىندە ەكونوميكا سالاسىنا قاتىستى بىرقاتار ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
– قابىلدانعان كەلىسىمدەر اياسىندا كوپ جۇمىس اتقارىلۋدا, كوپتەگەن جوبالار ىسكە اسىرىلدى. وڭىرلىك سيپاتتاعى پروبلەمالار بىزدە دە, تۇركيادا دا بار. بۇگىنگى كەزدەسۋىمىز سول ماسەلەلەردى تالقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سونداي-اق نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركيا پرەزيدەنتىنە بيىلعى 10 قىركۇيەكتە استانادا وتەتىن يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى سامميتىنە قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەنى ءۇشىن العىس ايتتى.
بۇدان بولەك, مەملەكەت باسشىسى بيىلعى 14 قىركۇيەكتە ەلوردامىزدا سيرياداعى قارۋلى قاقتىعىستى رەتتەۋ جونىندەگى استانا كەلىسسوزدەرىنىڭ التىنشى راۋندى وتەتىنىنە نازار اۋداردى.
تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قازاقستانعا ساپارمەن كەلۋگە شاقىرعانى ءۇشىن نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
– استاناعا كەلگەنىمە قۋانىشتىمىن. مەن العاش رەت قازاقستاندى الماتى قالاسىنا بارعان ساپارىمدا تانىپ-ءبىلدىم. ەندى جاڭا قالاعا, جاڭا ەلورداعا كەلىپ وتىرمىن, قازاقستاندى ءوز ۇيىمدەي كورەمىن, – دەدى ر.ەردوعان.
تۇركيا پرەزيدەنتى ءوز ەلىنىڭ قازاقستانمەن ساياسي, ەكونوميكالىق, مادەني, اسكەري قاتىناستاردى دامىتۋعا كۇش سالىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. – بۇگىندە ەلدەرىمىز اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2 ميلليارد دوللار شاماسىندا. ارينە, بۇل جەتكىلىكسىز. ءبىز كەلىسكەندەي, ماقساتىمىز – تاۋار اينالىمىن 5 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ. تۇركيا مەن قازاقستاننىڭ الەۋەتى وعان جەتكىلىكتى, – دەدى تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ باسشىسى.
سونداي-اق ر.ەردوعان نۇرسۇلتان نازارباەۆقا وڭىرلىك پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان بىتىمگەرشىلىك قىزمەتى ءۇشىن ەرەكشە العىسىن ءبىلدىردى. تۇركيا پرەزيدەنتى بيىلعى 14 قىركۇيەكتە استانادا وتەتىن سيرياداعى جاعدايعا قاتىستى كەزدەسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ, ونىڭ جەنەۆا كەلىسسوزدەرىنە وڭ ىقپال ەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
ەكەۋارا كەزدەسۋدەن كەيىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەجەپ تايپ ەردوعاننىڭ رەسمي ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا باق وكىلدەرى ءۇشىن بريفينگ وتكىزدى.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان مەن تۇركيانىڭ ساياسي جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءبىر-بىرىنە جاقىن ەكەنىن ايتىپ, ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق قارقىندى دامىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
– تۇركيا – قازاقستاننىڭ ەڭ جاقىن ساياسي جانە ەكونوميكالىق سەرىكتەسىنىڭ ءبىرى. ەكىجاقتى تىعىز ىنتىماقتاستىق ءاردايىم بەلسەندى دامىپ كەلەدى. جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋلەر ءجيى وتكىزىلۋدە. بيىل ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ ورناعانىنا 25 جىل تولىپ وتىر, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇرىك كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 1600-دەن استام كاسىپورىن جۇمىس ىستەپ جاتقانىن, سونداي-اق بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ودان ءارى دامىتۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ كولىك-ترانزيت الەۋەتىن ارتتىرۋدا تۇركيانىڭ تاجىريبەسىن قولدانۋعا نيەتتى ەكەنىمىزدى جەتكىزدى.
– تۇركيا ينفراقۇرىلىمى دامىعان ترانزيتتىك ەل ەكەنى بارشاعا بەلگىلى. وسىنى ەسكەرىپ, تۇرىك تاراپىن قازاقستاننىڭ كولىك-ترانزيت الەۋەتىن بىرگە دامىتۋعا شاقىردىم, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەكى ەل اراسىنداعى مادەني-گۋمانيتارلىق قارىم-قاتىناستاردى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە توقتالىپ, جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا ءوزارا ستۋدەنتتەر الماسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق, نۇرسۇلتان نازارباەۆ ر.ەردوعانمەن اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاعانىن ايتتى. – نەگىزگى جاھاندىق ماسەلەلەر جونىندەگى ۇستانىمىمىز ۇقساس. ەكى ەل اراسىندا تۇسىنىسپەۋشىلىكتەر جوق. استانا سيريا ماسەلەسى بويىنشا كەلىسسوز جۇرگىزۋ ءۇشىن ءوز الاڭىن ۇسىندى. وسىلايشا, ءبىز بۇل پروبلەمانى تەك بەيبىت جولمەن شەشۋگە ءوز ۇلەسىمىزدى قوسىپ وتىرمىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى. ءسوز سوڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتى تۇركيا تاراپىنا ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىن دايىنداۋعا جانە وتكىزۋگە بەلسەندى تۇردە اتسالىسقانى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.
ر.ەردوعان ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستاردى دامىتۋ جونىندەگى ديالوگتىڭ جالعاسۋىنا نيەتتى ەكەنىن ايتىپ, قازاقستان پرەزيدەنتىن كەلەسى جىلى تۇركيا رەسپۋبليكاسىنا ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى.
تۇركيا پرەزيدەنتى قازاقستاندا جۇمىس ىستەيتىن تۇرىك ينۆەستورلارى مەن بيزنەسمەندەرىنە قولداۋ كورسەتىپ, ولارعا قولايلى جاعداي تۋعىزعانى ءۇشىن نۇرسۇلتان نازارباەۆقا العىس ايتتى.
– ءبىزدىڭ ىنتىماقتاستىعىمىز الداعى ۋاقىتتا دا نىعايا تۇسەتىنىنە سەنىمدىمىن. مەن قازاقستاندى ءىرى حالىقارالىق ءىس-شارالاردى تابىستى ۇيىمداستىرۋىمەن تاعى دا قۇتتىقتاعىم كەلەدى. سىزدەردىڭ رەسپۋبليكالارىڭىز – ورتالىق ازيا وڭىرىندەگى كوشباسشى مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى. ءبىز سىزدەردىڭ جەتىستىكتەرىڭىزگە شىنايى قۋانامىز, – دەدى ر.ەردوعان.
سوڭىندا تۇركيا پرەزيدەنتى «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋگە نيەتتى ەكەنىن ايتىپ, قازاقستان جاعىنا قوناقجايلىلىق كورسەتكەنى ءۇشىن ريزاشىلىق ءبىلدىردى.
* * * تۇركيا رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستانعا رەسمي ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تومەندەگىدەي قۇجاتتارعا قول قويىلدى:
– ۇكىمەتارالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ 10-شى وتىرىسىنىڭ حاتتاماسى;
– 2017-2020 جىلدارعا ارنالعان «جاڭا سينەرگيا» بىرلەسكەن ەكونوميكالىق باعدارلاماسىنىڭ ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ حاتتاماسى;
– قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى مەن «السيم الاركو» كونسورتسيۋمى جانە ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اراسىندا «باكاد» اۆتوكولىك جولىن سالۋ جانە ونى پايدالانۋ ماسەلەسى بويىنشا ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم.
سۋرەتتەر پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن الىندى