جاڭا كاسىپورىندار, جاڭا ەڭبەك ورىندارى
ەجەلدەن ءوندىرىسى وركەن جايعان وڭىردە سوڭعى جىلدارى ءوندىرىستىڭ تۇراقتى ءوسىمى انىق بايقالادى. وتكەن جىلى اياگوز اۋدانىندا اقتوعاي كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان بولاتىن. يندۋستريالىق دامۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى بولىپ تابىلاتىن بىرەگەي كەشەندە بۇگىندە 715 ادام ەڭبەك ەتەدى. سونىمەن قاتار, زاماناۋي, جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقىلى باقىرشىق كەن بايىتۋ كەشەنىنىڭ التىن كەن ورنىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى قارقىندى تۇردە جۇرگىزىلۋدە. ون جىلعا جۋىق ۋاقىت قاراۋسىز قالعان كەن ورنى 2018 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ىسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانعان. بۇدان بولەك 434 ملرد تەڭگەنىڭ 11 يندۋستريالىق جوباسى اعىمداعى جىلى وبلىستىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسپاق, بۇل ءوز كەزەگىندە 3 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنىنىڭ اشىلۋىنا مۇمكىندىك بەرمەك.
ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس وڭىردە وتاندىق عىلىمنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا دا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ كەلەدى. وسى رەتتە وبلىستا ءتورت ماقساتتى عىلىمي-تەحنولوگيالىق باعدارلاما ازىرلەنىپ, وعان قۇنى 7 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 10 جوبا ەنگىزىلگەن ەكەن. قازىرگى تاڭدا جوعارى عىلىمي-تەحنيكالىق كوميسسيا جەتى جوبانى 3 ملرد تەڭگەگە قارجىلاندىرۋعا شەشىم قابىلداعان كورىنەدى. قالعان ءۇش جوبا كاسىپورىندار (كازتسينك, تمك, ءۇمز) جانە «ناتر» اق قاراجاتى ەسەبىنەن ىسكە اسپاق. بۇلاردىڭ اراسىندا تانتالدى وبلىستىڭ مەديتسينا سالاسىندا كەڭىنەن قولدانۋ جوباسى دا بار.
38 قاناتقاقتى كووپەراتيۆ قۇرىلادى
«اگرارلىق سەكتور ەكونوميكانىڭ جاڭا درايۆەرىنە اينالۋى كەرەك» دەگەن ەدى مەملەكەت باسشىسى بيىلعى جولداۋىندا. بۇل باعىتتا دا ايماقتا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر دەۋگە بولادى. بيىلعى جىلدىڭ 6 ايىندا وڭىردەگى جالپى ءونىم كولەمى 7 ملرد تەڭگە وسىممەن 106 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. وبلىس ءسۇت وندىرۋدەن رەسپۋبليكادا كوش باستاپ كەلەدى. ەندى الەمدىك تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ ءسۇت قابىلداۋ پۋنكتتەرىنىڭ نەگىزىندە كووپەراتسيا قۇرۋ جۇمىستارى قولعا الىنباق. بۇدان بولەك جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردا وتاردىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ, تاۋارلى-ءسۇت فەرمالارىن دامىتۋ ماقساتىندا شاعىن نەسيەلەر بەرىلۋدە. نەسيەلەۋ سوماسى 6 ملرد تەڭگەنى قۇراپ وتىر. ءسۇت قابىلداۋ زاۋىتتارىنىڭ جۇكتەمەسى 2015 جىلى 29 پايىز بولسا, وتكەن جىلى 40 پايىزدان استى. ەندىگى مەجە – الداعى ءبىرجارىم جىلدا 60 پايىزدان اسىرۋ. ول ءۇشىن قالالار مەن اۋدانداردا اعىمداعى جىلى 38 قاناتقاقتى كووپەراتيۆ قۇرىلۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار, بيىل قۇرامىنا 16-دان كەم ەمەس جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق كىرەتىن 132 كووپەراتيۆ قۇرۋ جوسپارلانعان. وسى جىلى 18 تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن سالۋ جانە قايتا قۇرۋ, 10 ءسۇت قابىلداۋ بەكەتىن اشۋ قاراستىرىلعان. قازىرگى كەزدە وبلىستا 53 ءسۇت قابىلداۋ پۋنكتى جۇمىس ىستەپ تۇر. العاشقى جارتىجىلدىقتا 8386 توننا ءسۇت جينالىپتى.
ينۆەستيتسيا يگىلىگى
ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ باسىم باعىتتارى ينۆەستيتسيا تارتۋ, بيزنەس ورتانى كەڭەيتۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋمەن بىرگە ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ جانە ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىمەن الىس-بەرىستى نىعايتۋ ەكەنى بەلگىلى. بۇل باعىتتا وبلىس الماتى قالاسىنىڭ, سولتۇستىك قازاقستان, جامبىل, پاۆلودار, الماتى وبلىستارىنىڭ بيزنەس قاۋىمداستىقتارىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, مەموراندۋمدارعا قول قويدى. ماسەلەن, الماتى قالاسى مەن شىعىس قازاقستان اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2015 جىلى 967 ملن تەڭگە بولسا, قازىرگى ۋاقىتتا 3,2 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتىپ, ءوزارا الىس-بەرىس ءۇش ەسەگە ارتىپتى. وبلىس بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى ودان ءارى جانداندىرىپ, مەگاپوليس حالقىن ەت ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىر. ءوڭىردىڭ تاۋار وندىرۋشىلەرى ءۇشىن قازاقستاننىڭ بارلىق وبلىستارىنىڭ جانە شەكارالاس مەملەكەتتەردىڭ نارىعىنا شىعۋعا مۇمكىندىك بار. شەكارالاس مەملەكەتتەر دەمەكشى, بيىل مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ەلىمىزگە شەتەل ينۆەستورلارىن تارتۋ ءۇشىن «KAZAKH INVEST» دەپ اتالاتىن ۇلتتىق كومپانيا قۇرىلعان بولاتىن. قۇرىلعانىنا 2-3 ايدىڭ ءجۇزى عانا بولعان بۇل كومپانيا قازاقستانعا ينۆەستيتسيا تارتۋ ماقساتىندا شەتەلدىك 22 كومپانيامەن ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويىپتى. ال ۇلتتىق كومپانيانىڭ وسكەمەندەگى وكىلدىگى قىتايدىڭ شىڭجان-ۇيعىر اۆتونوميالى رايونىنا بارىپ, سونداعى بيزنەسمەندەرگە شىعىس قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتىن تانىستىرىپتى. ناتيجەسىندە سول ەلدىڭ «Huahe international» اتتى كونسالتينگتىك كومپانياسىمەن قىتاي ينۆەستورلارىن وڭىرگە تارتۋ جونىندە كەلىسىم جاساسىپ قايتىپتى. وبلىس ورتالىعىنداعى وكىلدىك وسىنداي جۇمىستاردى باسقا دا ەلدەرمەن جۇرگىزبەك ويدا.
اۋە كولىگىنىڭ الەۋەتى ارتادى
پرەزيدەنت بيىلعى جولداۋىندا لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماسەلەسىنە دە ەرەكشە توقتالعان ەدى. قازىرگى ۋاقىتتا ايماقتا جولدارمەن قاتار اۋە كولىگى ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بويىنشا ءۇش جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. سەمەي اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ الاڭى, باسقارۋ جولى, ال وسكەمەندەگى اۋەجايدىڭ ساعاتىنا 200 جولاۋشىعا قىزمەت كورسەتەتىن تەرمينال قۇرىلىسى مەن حالىقارالىق اۋەجايدىڭ اەروۆوكزال كەشەنىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وبلىس ورتالىعىنداعى اۋەجايدا ءبىرجارىم ايدان سوڭ بۇكىل الەمدە قولدانىلىپ جاتقانداي قول جۇكتەرىن بەرەتىن اينالمالى اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيە ىسكە قوسىلادى. ءوڭىر اۋماعى ارقىلى 1243 شاقىرىمدى قۇرايتىن تەمىر جول جەلىسى وتەدى, ولاردىڭ بويىندا 24 ۆوكزال ورنالاسقان. اتالمىش سالانى دامىتۋ ءۇشىن بىلتىر 323 ميلليون تەڭگە سۋبسيديا بولىنگەن. اۋە كولىگىن قولداۋعا وبلىستىق قازىنادان بيىل 182 ميلليون تەڭگە قارجى قاراستىرىلىپتى. سەمەي مەن وسكەمەننەن بولەك زايسان مەن ۇرجارداعى اۋەجايلارعا دا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كوزدەلگەن.
ازامات قاسىم, «ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى