جيىندى اشقان پاۆلودار وبلىستىق قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەيسەنباي جەتپىسباەۆ ەلباسىنىڭ اتالعان ماقالاسى قوعامعا ۇلكەن وي سالعانىن ءسوز ەتە كەلىپ, «ارعى-بەرگى كەزەڭدەردەگى رۋحتى دۇنيەلەرىمىزدى تۇگەندەيتىن اماناتتاي اتالى سوزدەردى ايتا كەلە, مەملەكەت باسشىسى ءبىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان كوپتەگەن مىندەتتەردى اتادى. بۇل مىندەتتەر لاتىن الىپبيىنە كوشۋ, تۋعان ەلگە, جەرگە قىزمەت ەتۋ, الەمدىك دەڭگەيدەگى بىلىمگە ۇمتىلۋ, تاعى باسقا ماڭىزدى ماسەلەلەرگە تىكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان, ەلباسى اتاپ كورسەتكەن ەلىمىزگە قاجەتتى ىستەردى اتقارۋ – ءسىز بەن ءبىزدىڭ قولىمىزدا, – دەدى. بۇدان كەيىن جەرگىلىكتى زيالى قاۋىم وكىلدەرى, مۇعالىمدەر, كىتاپحاناشىلار, عالىمدار, اسسامبلەيا مۇشەلەرى قاتىسقان بۇل باسقوسۋعا ارنايى كەلگەن قالامگەرلەر يسرايل ساپارباي مەن مارات توقاشباەۆ ءسوز سويلەدى. ءوز كەزەگىندە اقىن يسرايل ساپارباي ەلباسىنىڭ رۋحاني مازمۇنى باي ماقالاسىنىڭ ءدال ۋاقىتىندا جازىلعانىن, ونى بىرنەشە رەت وقىپ شىققانىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ماقالانىڭ تۇپكى ماقساتى – قوعامنىڭ رۋحاني ساناسىن جاڭعىرتا وتىرىپ, ەل دامۋىن جاڭا ساپالىق بيىككە كوتەرۋ. – ۇلتىن ءسۇيىپ, ۇلت تاعدىرىن ءوز تاعدىرىمەن بايلانىستىراتىن ءاربىر ازامات ەلباسى ماقالاسىندا ايتىلعان مىندەتتەردى اتقارۋعا دايىن دەپ ويلايمىن. ۇلتىمىزدىڭ XXI عاسىرداعى رۋحاني جاڭعىرۋ ستراتەگياسى اتانعان ەلباسىنىڭ باعدارلاماسى ەلدىك مۇددە ءۇشىن قاجەت. ەكونوميكامىزدىڭ دامۋىمەن قاتار, قوعامدىق سانامىز دا وسە تۇسسە, رۋحاني جاڭعىرۋ دەگەنىمىز وسى, – دەدى يسرايل ساپارباي. اقىن ۇلتىمىزدىڭ ەرەكشەلىكتەرى جونىندە اڭگىمەلەپ, دۇنيەجۇزىنىڭ رۋحاني تاجىريبەلەرىنەن دە مىسالدار كەلتىرە وتىرىپ, ماقالانىڭ بۇگىنگى كۇنگى ۇرپاققا ايتار ويىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ءسوز ەتتى. ال جازۋشى, جۋرناليست مارات توقاشباەۆ قازاقستاندىقتاردىڭ الەمدىك ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ بيىك دەڭگەيىنە كوتەرىلۋىنىڭ ءارى رۋحاني وياۋ بولۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. – اتا-بابادان كەلە جاتقان ۇلى رۋحى ساقتالعان, ىرگەسى مىقتى ەلدىڭ ۇل-قىزىن ءوسىرىپ, جەتكىزۋ ءبارىمىزدىڭ باستى ارمانىمىز. ال قازاقتىعىمىزدى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن وسى رۋح, رۋحاني جاڭعىرۋ سانامىزدا تۇرۋى شارت. ەلباسى ماقالاسىندا ايتىلعانداي, اۋەلى سالت-سانانى جاڭعىرتۋ كەرەك, – دەدى مارات توقاشباەۆ. جيىن بارىسىندا جينالعان جۇرتشىلىق ەلىمىزگە تانىمال اقىن يسرايل ساپارباەۆ پەن جازۋشى, جۋرناليست مارات توقاشباەۆتىڭ ادەبي-رۋحاني, تانىمدىق اڭگىمەلەرى ارقىلى وزدەرىنىڭ كوكەيلەرىندەگى كوپتەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ العانداي بولدى. – بۇگىن ءمان-ماعىنالى, كەڭ تىنىستى كەزدەسۋگە كۋا بولىپ وتىرمىز. ەلگە تانىمال ازاماتتار تۇششىمدى ويلارىن, قوعامدى تولعاندىرعان ماسەلەلەردى قوزعاي ءبىلدى. نەگىزىندە, ەلگە تانىمال جۋرناليستەردىڭ, اقىن-جازۋشىلاردىڭ اۋىل-قالالاردى ارالاپ, جۇرتشىلىقپەن كەزدەسىپ, ەلباسى ماقالاسىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا ساپارلاپ جۇرگەندەرى ءۇشىن ريزامىز. الداعى ۋاقىتتا دا وسىنداي ساپارلاردىڭ ۇيىمداستىرىلعانى ءجون. ويتكەنى, بۇل رۋحاني جاڭعىرۋ ءۇشىن كەرەك, – دەيدى جەرگىلىكتى «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ توراعاسى سوتسيال ايتەنوۆ. وبلىسقا بەلگىلى جۋرناليست يۋري پومينوۆ بولسا, ەلباسىنىڭ ماقالاسىنداعى «تۋعان جەر» باعدارلاماسى وزىنە سونشالىقتى قىمبات ەكەنىن, ءوزىن ەلىمىزدىڭ پاتريوتى سانايتىنىن, تۋىپ-وسكەن وسى وڭىردەگى جەلەزينكا اۋدانى جايلى ولەڭدەر, وبلىس تۋرالى كوپتەگەن ەستەلىكتەر جازاتىنىن جەتكىزدى. جيىن بارىسىندا باسقا دا بىرقاتار ازاماتتار ءسوز سويلەپ, ەلباسى ماقالاسىندا ءسوز بولعان ماسەلەلەرگە بايلانىستى جەرگىلىكتى جەرلەردە اتقارىلىپ جاتقان يگى ىستەرگە توقتالدى ءارى ءوز ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى. ماسەلەن, م.دەمەسىنوۆ دەگەن اقساقال جەر-سۋ اتاۋلارىنىڭ بايىرعى تاريحي اتۋلارىنا قايتا ورالتۋ «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنا قوسقان ۇلكەن ۇلەس بولار ەدى دەگەن ويىن جەتكىزدى.
فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار وبلىسى