ەڭ الدىمەن بايانداما جاساعان قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ جوعارىدا اتالعان قۇجات اياسىندا كەلىسىمنىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى 2018 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىن ۇزارتىلاتىنىن مالىمدەدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي شەشىم قابىلدانۋىنا بيىلعى جىلعى پيلوتتىق جوبا ناتيجەلەرىنە تالداۋ جۇرگىزۋ قاجەتتىگى سەبەپ بولعان. سونداي-اق, سەناتورلار كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان ەكىنشى ماسەلە رەتىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن ازيا دامۋ بانكى اراسىنداعى قارىز تۋرالى كەلىسىمدى (جاي وپەراتسيالار) (واوەى 1 جانە 6-دالىزدەرىن قوساتىن «اقتوبە – ماقات» اۆتوموبيل جولىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جونىندەگى جوبا) راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن قابىلدادى. وتكەن جىلدىڭ 7 جەلتوقسانىندا استانادا قول قويىلعان كەلىسىم اياسىندا «اقتوبە – ماقات» اۆتوموبيل جولىن رەكونسترۋكتسيالاۋدى قارجىلاندىرۋعا 240 300 مىڭ اقش دوللارى مولشەرىندە قارىز بەرۋ كوزدەلەدى. ال رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارىزدى بىرلەسىپ قارجىلاندىرۋعا 32 765 مىڭ اقش دوللارى بولىنەدى دەپ كۇتىلۋدە. بەس جىلدىق جەڭىلدىكتى كەزەڭدى قوسا العاندا, قارىز 18 جىل مەرزىمگە بەرىلەدى. قاراجاتقا قىزمەت كورسەتۋدى جانە ونى وتەۋدى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ەلىمىزدىڭ قارجى مينيسترلىگى جۇزەگە اسىراتىن بولادى. سەناتتىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ەربولات مۇقاەۆ اتالعان زاڭنىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتا كەلىپ, ۇكىمەتتىڭ نازارىن جولداردىڭ بويىندا دەمالاتىن ورىندار, ۋاقىتشا كولىك توقتاۋ الاڭدارى, تاماقتانۋ, ساۋدا-ساتتىق پۋنكتتەرى, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ستانسالارى, قالالاردىڭ كىرەبەرىسىندە كولىك جۋ پۋنكتتەرى, اۆاريالىق شاقىرۋ بايلانىسى, جولدار بويىنداعى ەلدى مەكەندەردىڭ تۇسىندا جول جاعاسىنداعى بيزنەس مۇلدەم جوقتىڭ قاسى ەكەندىگىنە اۋداردى. ونىڭ پىكىرىنشە, ەگەر مۇنداي قادامدار جۇزەگە اسىرىلسا حالىقارالىق ترانزيتتىك باعىتتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ارتا تۇسۋىنە وڭ سەپتىگىن تيگىزەدى. سەنات دەپۋتاتتارى قابىلداعان كەلەسى قۇجات «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بولدى. ەكىنشى وقىلىمدا قارالعان قۇجات بيولوگيالىق ارالۋاندىقتى ساقتاۋ ءۇشىن ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە وزگە دە جاعدايلاردى جاساۋعا باعىتتالعان. اتاپ ايتقاندا, ورمان جانە اڭ اۋلاۋ شارۋاشىلىعى, ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار سالاسىنداعى قولدانىستاعى زاڭناماعا, سونداي-اق, ەكولوگيالىق جانە وزگە دە ارالاس زاڭناماعا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىمەن قاتار, بۇل زاڭداعى كەيبىر جەكەلەگەن باپتار ورماندى پايدالانۋ, بالىق شارۋاشىلىعى قىزمەتى, جانۋارلار دۇنيەسى وبەكتىلەرىن جاساندى ءوسىرۋدى, جانۋارلاردى ەلىمىزگە اكەلۋ جانە اكەتۋ ماسەلەلەرىن دە قاراستىرادى. سونداي-اق, مەملەكەتتىك ۇلتتىق پاركتەر مەن ولاردىڭ قورعالاتىن ايماقتارىنىڭ اۋماقتارىن پايدالانۋ ءتارتىبى ناقتىلانىپ, بيوسفەرالىق رەزەرۆاتتاردىڭ قۇقىقتىق ءتارتىبى بەلگىلەنەدى. اتالعان زاڭ جوباسى بويىنشا بايانداما جاساعان اگرارلىق ماسەلەلەر, تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى راشيت اكىموۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇجات 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ورمان شارۋاشىلىعى مەن ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار قىزمەتكەرلەرىنىڭ لاۋازىمدىق ەڭبەكاقىلارىن 25 پايىزعا جوعارىلاتۋدى, سونداي-اق, ولارعا مال جايۋ مەن ءشوپ شابۋ ءۇشىن جەر ۋچاسكەلەرىن بەرۋدى كوزدەيدى.
نۇرلىبەك دوسىباي, «ەگەمەن قازاقستان»