كوپتەن كۇتكەن كۇدىك اقىرى شىندىققا اينالدى. كەشە حالىقارالىق وليمپيالىق كوميتەت (حوك) قازاقستاندىق اۋىر اتلەت يليا ءيليننىڭ وليمپيا ويىندارىندا العان التىن مەدالدارىن قايتارىپ الۋ جونىندە شەشىم شىعاردى. وسىعان وراي قازاقستان ۇلتتىق وليمپيالىق كوميتەتىنە رەسمي حابارلاما كەلدى. حوك مۇنى سپورتشىنىڭ اعزاسىنان 2008 جانە 2012 جىلدارداعى ويىندار كەزىندە تىيىم سالىنعان پرەپاراتتار ءىزىنىڭ تابىلۋىمەن ءتۇسىندىردى. كوميتەت ونى تارتىپتىك كوميسسياسى جۇرگىزگەن يليا ءيليننىڭ «ا» جانە «ۆ» دوپينگ سىنامالارىنىڭ قوسىمشا تەكسەرۋ قورىتىندىسىنا سۇيەنىپ جاساعانىن دا اتاپ كورسەتتى.
ەندى سپورتشىعا قولدانىلاتىن جازانىڭ مەرزىمىن حالىقارالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى (IWF) انىقتايتىن بولادى. وسى ورايدا, «ءادىل سپورت» قاعيدالارى مەن تازا سپورتشىلاردى قورعاۋ جانە دوپينگتى قولدانۋعا «نولدىك توزىمدىلىك» ساياساتىن قولداۋ قازاقستان ۇلتتىق وليمپيالىق كوميتەتى قىزمەتىنىڭ دە باستى باعىتى بولىپ تابىلاتىنىن ەسكەرتە كەتەيىك. شىنىن ايتقاندا, مۇنىڭ ءبارى ءبىز ءۇشىن جاڭالىق بولۋدان قالدى. سەبەبى, سوڭعى ءبىر جىلدان بەرى دوپينگكە قاتىستى داۋ-داماي تاقىرىبىنىڭ الەمدەگى جاڭالىقتار تاسقىنىنىڭ ەڭ الدىڭعى لەگىندە تۇر.
البەتتە, دوپينگ – توزۋگە ەشقانداي تيەك بەرۋگە بولمايتىن ز ۇلىم نارسە. ول سايىستا بىرەۋلەرگە ايتارلىقتاي ارتىقشىلىق اپەرىپ, سپورتتى ءادىل سايىسكەرلىك تۇرعىسىنداعى ەڭ باستى قۇندىلىعىنان ايىرىپ قانا قويمايدى, سونىمەن بىرگە ونى قولدانعان ساڭلاقتاردىڭ دەنساۋلىق جاعدايىنا دا كەرى اسەر ەتىپ, تۇبىندە زور زارداپتارعا ۇرىندىرۋى دا مۇمكىن. سوندىقتان مۇنداي ز ۇلىمدىقپەن بۇكىل الەم بولىپ كۇرەسكەن ءلازىم.
ەڭ وكىنىشتىسى, قازىر حالىقارالىق تۋرنيرلەردىڭ سپورتشىلار اراسىنداعى ادىلدىككە قۇرىلعان سايىستان گورى, مەملەكەتتەردىڭ فارماكولوگيالىق مۇمكىندىكتەرىن جارىستىرىپ قوياتىن باسەكەسىنە اينالىپ بارا جاتقانى ونشالىقتى قۇپيا بولماي قالدى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, اتالمىش ز ۇلىمدىقپەن كۇرەسۋشى ۇيىمدارعا بارىنشا ءجىتى كوزبەن قارايتىن دا ۋاقىت كەلدى. ولاردىڭ مەيلىنشە تازا جانە ءادىل بولۋى ءبىرىنشى كەزەكتەگى شارت. ايتپەسە, قانداي دا ءبىر دۇرىس تىرلىكتىڭ ءوزىنىڭ ءبىر-اق ساتتە ك ۇلىن كوككە ۇشىرۋ مۇنداعىلار ءۇشىن تۇككە تۇرمايتىن نارسە ەكەنىنە بيىلعى جىلدىڭ وزىندە الدەنەشە رەت كوز جەتكىزىپ ۇلگەردىك.
قازىر دوپينگ ماسەلەسىمەن ۇلىبريتانيا وكىلى باسشىلىق جاسايتىن بۇكىلالەمدىك دوپينگ اگەنتتىگى (ۆادا) اينالىسادى. ال كەيىنگى كەزدەردەگى جۇمىستارىنىڭ مازمۇنىن ءبىر شولىپ شىققان كەز كەلگەن ادام ونىڭ بارلىق نازارى مەن قاھارىنىڭ نەگىزىنەن ءبىر عانا ەلگە – رەسەيگە جانە ونىمەن دوستىق قارىم-قاتىناستاعى بىرقاتار ەلدەرگە عانا ءتۇسىپ تۇرعانىن انىق بايقار ەدى. بۇلاردىڭ قاتارىندا تاعى بىرقاتار ەلدەردىڭ ءبىرلى-جارىم وكىلدەرى عانا قامتىلىپ قالادى. سونىمەن, تامات-ءتامام. مۇنىڭ ەسەسىنە, اقش, ۇلىبريتانيا, فرانتسيا, گەرمانيا, كانادا سەكىلدى «توننىڭ ىشكى باۋىنداي» ەلدەردىڭ بىردە-ءبىر سپورتشىسى اگەنتتىك قۇرعان تورعا تۇسپەي, امان شىعىپ كەتە بەرەدى. مۇنى دا از دەسەڭىز, نەگىزىنەن وسى ەلدەردىڭ اتىنان ءىرى حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسىپ ءجۇرگەن كوپتەگەن سپورتشىلار ۆادا-نىڭ ارنايى رۇقساتى بويىنشا دوپينگ قولداناتىن بولىپ شىقتى. وسىنىڭ ءوزى اتالعان ز ۇلىمدىقپەن بىتىسپەس كۇرەس جۇرگىزۋگە ارنايى شىعارىپ قويىلعان حالىقارالىق ۇيىم جوعارىدا ايتىلعان ەلدەردىڭ ساياسات ماسەلەسىندەگى قۇرالىنا اينالىپ, سولاردىڭ شىن مانىندەگى قولشوقپارى سەكىلدەنىپ بارا جاتقانىنا ايعاق بولا الادى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, قازىر ءبىزدىڭ سۆەتلانا پودوبەدوۆانىڭ دا, يليا ءيليننىڭ دە سالماقتارى بويىنشا وليمپيادالاردا جۇلدەلى ورىنداردان كورىنگەن سپورتشىلاردىڭ ءبارى مەدالدارىنان قاعىلىپ وتىر. وسىلاردىڭ الدى جۇلدە العانىنا 8 جىل بولسا, كەيىنگى تولقىنىنا 4 جىل وتكەن. ەندەشە, بۇل جەردەگى كىنالى سپورتشىلار ەمەس, وسى ولقىلىقتى سونشاما ۋاقىتتان بەرى تاپپاعان بۇكىلالەمدىك دوپينگ اگەنتتىگى مەن ونىڭ ايتقانىنا باس شۇلعي بەرەتىن حالىقارالىق وليمپيالىق كوميتەتى بولۋعا ءتيىس. وسى تىرلىك حوك-ءتىڭ پرينتسيپسىزدىگىن, بىلىكسىزدىگىن جانە وزىنە جاقپاعان ەلدەر اتلەتتەرىن بىردەن قولدان ايىپتى ەتىپ شىعارا سالاتىن ادىلەتسىزدىگىن تايعا تاڭبا باسقانداي كورسەتىپ بەرىپ وتىر. مۇنىڭ ءوزى وليمپيالىق قوزعالىستىڭ باستى ۇرانى – ادىلەتتىلىك پەن تازالىق تۇنباسىنا ۇلكەن زالال كەلتىرەدى. قازىرگى تاڭدا الەمنىڭ بىرقاتار ەلدەرىندە بۇل قوزعالىس عۇمىرىنىڭ ۇزاق بولاتىنىنا كۇمان كەلتىرۋشىلەر قاتارى بارعان سايىن كوبەيىپ كەلەدى.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان»