قازاقتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن اقىل-وي يەلەرى تاريح بەتىن پاراقتاپ وتىرساڭ, جۇزدەپ سانالادى. اناۋ عاسىرلارداعى اناحارسيستەن باستاپ ءال-فارابي, اباي, الاش ارىستارى – وسىلاي جالعاسىپ كەتە بەرەدى.
وتكەن عاسىرداعى سول ۇلىلاردىڭ ويىن دامىتىپ, جولىن جالعاعان عۇلاما عالىم, ءوزى سەكىلدى ەل جاقسىلارىمەن قاتار ءجۇرىپ, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ ىرگەتاسىن قالاعان, العاشقى كوررەسپوندەنت-مۇشەلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالعان. اقجان ءال-ماشاني ەدى. ماماندىعى كەنشى بولسا دا قازاقتىڭ كەڭ دالاسىنداعى جەر بايلىعى مەن ۇلتقا كەرەك رۋحاني بايلىقتى قاتار الىپ ءجۇردى. سول ايتۋلى تۇلعانىڭ 110 جىلدىعىنا وراي ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى تاريح فاكۋلتەتى «اقجان ءال-ماشاني جانە فارابيتانۋ تاعىلىمى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-ءتاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتكىزدى.
كەلىستى باسقوسۋدى ءبىلىم ورداسىنىڭ پرورەكتورى, ۇعا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى ديحان قامزابەك ۇلى اشىپ, الاش رۋحتى ءال-ماشانيدىڭ كەڭەس ءداۋىرىنىڭ وزىندە ۇلت مۇراتى دەگەندە ۇلى ىستەر اتقارعانىن تاراتا ايتسا, پروفەسسور تىلەگەن سادىقوۆ عۇلاما عالىمنىڭ ماڭگىلىك ەلدىڭ مۇرات-ماقساتى بيىك بولاتىنىن دايەكتەپ كەتكەنىن العا تارتتى. پروفەسسور سەرىك نەگيموۆ عالىم تۋرالى ەستەلىكتەر ايتىپ, ءال-فارابي مەن قازاقتى قاۋىشتىرعان ءال-ماشاني ەكەنىن جەتكىزدى. ال عالىمنىڭ باي مۇراسىن زەرتتەپ, زەردەلەپ جۇرگەن پروفەسسور زاداش دۇكەنباەۆا ايتۋلى وقىمىستىنىڭ 110 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ءىس-شارالار تۋرالى وي قوزعاپ, 100 جىلدىعى يۋنەسكو كولەمىندە اتالىپ وتكەنىن, وسى شارانىڭ ءوزى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالىپ وتىرعانىن تىلگە تيەك ەتىپ, قازاق باتىرى قاسىم قايسەنوۆتىڭ باۋىرجان مومىش ۇلى تۋرالى ەستەلىگىن ەسكە سالىپ, «ءال-فارابي بابامىزدىڭ الەمدە بارىن العاش اقجان ماشانوۆ جەتكىزگەنىن بىلەسىڭ بە؟» دەپ سۇراپ, «ۇلت جوقشىسى وسىلاي بولادى» دەگەنىن مىسالعا كەلتىردى.
كونفەرەنتسيادا ءال-فارابي مەن ءال-ماشاني تۋرالى كەلەلى اڭگىمەلەر قوزعالىپ, الدا اتقارۋعا ءتيىس كەمەل ىستەرگە ۇيىتقى بولۋى جايى دا نازاردان تىس قالمادى.
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان»