«قولداعى بار بايلىق كورىنگەننىڭ ۋىسىندا كەتىپ جاتىر». باعالى بەكىرە بالىقتاردى قورعاۋ ماسەلەسىنە ارنالعان ۇيلەستىرۋ كەڭەسىندە وسىنداي وي ايتىلدى. راس. سۋ مارجاندارىن زاڭسىز اۋلاۋعا قانشا توسقاۋىل قويۋعا تىرىسقانىمىزبەن, بالىق بارىمتاشىلارىنىڭ ايلا-قۋلىقتارى تاۋسىلار ەمەس. ال بالىق قورى جىل ساناپ كەمىپ بارادى. جايىق وزەنىنىڭ تايىزدانۋى, بالىق قورەگىنىڭ كەمۋى دە بۇعان سەبەپ.
تابيعي فاكتورلاردان بولەك, ادام قولىمەن جاسالعان اياۋسىزدىقتار تاعى بار. جىل سايىن «بەكىرە» اكتسياسى وتكىزىلەدى. بىراق, بالىق قورعاۋ ينسپەكتسياسىنان – 84, ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنەن 154 قىزمەتكەر وبلىس اۋماعىنداعى جولدار مەن كوشەلەردى قاتاڭ قاداعالاپ جۇرگەننىڭ وزىندە, «ەبىن تاۋىپ ەكى اسايتىندار» ازايار ەمەس.
وبلىس پروكۋرورىنىڭ ورىنباسارى سەرىك شالاباەۆ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بۇل باعىتتاعى قىزمەتىندە كەمشىلىك كوپ ەكەنىنە نازار اۋداردى. «جاۋاپتى قۇرىلىمدار ءالى بەلسەندى ەمەس. بالىق اۋلاۋ, ونى وتكىزۋ باقىلاۋدان تىس قالعانىن ايتۋعا ءتيىسپىز. براكونەرلەردەن ساتىپ الىنعان بالىقتارعا زاڭسىز قۇجات جاسالادى. ءبولىنگەن ليميت اۋقىمىندا زاڭداستىرىپ الىپ جاتادى. بۇل پروبلەماعا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى ارالاسقانى ءجون», – دەيدى ول.
براكونەرلەردەن تاركىلەنگەن ءجۇزۋ قۇرالدارىن ساقتاۋ ورنىن بەلگىلەۋ, ايلاق سالۋ جايى ءالى پروبلەما كۇيىندە تۇر. يساتاي اۋدانىنىڭ جانباي, زينەدەن, امانگەلدى اۋىلدارى اۋماعىنداعى قىلمىستىق احۋال دا الاڭداتادى.
وبلىستىق مامانداندىرىلعان تابيعات قورعاۋ پروكۋرورى ۆلاديمير مالاحوۆتىڭ ايتۋىنشا, بالىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتتەرى تالاپقا ساي بولماي وتىر. وتكەن جىلى وبلىستىق ءىىد بالىق قورىنا قول سۇعۋشىلىققا قارسى كۇرەس ءبولىمى جانە ورمان شارۋاشىلىعى, جانۋارلار الەمى ينسپەكتسياسىنىڭ جۇمىسىن سارالاۋ بارىسىندا ءبىرقاتار كەمشىلىكتەر انىقتالىپتى.
«سۋ پوليتسياسىندا 36 قىزمەتكەر بار. بىلتىر 79 قىلمىستىق ءىس سوتقا جولدانىپ, 251 اكىمشىلىك ءىس قوزعالعان. بۇل ءبولىمنىڭ ءار قىزمەتكەرى جىل بويىنا تەك ەكى قىلمىستىق, جەتى اكىمشىلىك ءىستى عانا اشقان دەگەن ءسوز», – دەدى تابيعات قورعاۋ پروكۋرورى. سۋ پوليتسياسىنا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ مەن قامقورلىقتىڭ جاقسى ەكەنىنە قاراماستان, قايتارىم از. وتكەن جىلى ءتورت كيلو قارا ۋىلدىرىق تاركىلەنىپتى, ال كىرىستەر دەپارتامەنتى بيىلدىڭ العاشقى ەكى ايىندا عانا 11 كيلو قارا ۋىلدىرىقتى اينالىمنان العان.
– بالىقشىلار وزدەرىن تولعاندىرعان ماسەلەلەردى اشىپ ايتۋعا ق ۇلىقسىز. سىني پىكىرلەر كەسىرىن تيگىزەدى دەپ ۇرەيلەنەدى. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – بالىق قورىن ساقتاپ, تابيعات پايدالانۋشىلاردىڭ جۇمىس ىستەۋىنە قولداۋ كورسەتۋ, – دەدى وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ. – براكونەرلىككە قارسى كۇرەستى كۇشەيتكەن سوڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى جازبانى مەنىڭ نازارىما ۇسىندى.
«اكىمدىك دۇرىس جولمەن كەلە جاتىر, باستىسى – نوعاەۆتى جايىققا باتىرىپ كەتپەسە بولدى», دەپ جازىلعان ەكەن. مۇنداي ۇركىتۋ, قاۋىپ كەلتىرۋ سەكىلدى پىكىرلەر بولماس ءۇشىن ارنايى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءماسەلەمەن تەرەڭىرەك اينالىسۋى كەرەك.
باعالى بالىق قورىن ساقتاۋ ماقساتىندا جاسالىپ جاتقان جۇمىستىڭ ءبارىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى. قازىر جايىق, قيعاش وزەندەرىنىڭ «تاماعىن» ارشۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتار جاساقتالىپ جاتىر. شىلدە ايىنان باستاپ جايىق بويىنداعى 65 شاقىرىم ارالىق تەرەڭ قازىلادى.
ايماق باسشىسى بالىق شارۋاشىلىعى توڭىرەگىندە قالىپتاسقان پروبلەمالاردى شەشۋ تەك براكونەرلەردى قۇرىقتاۋدان عانا تۇرمايتىنىن, ولاردى «قورعاۋشى» لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ دا انىقتالىپ, جاۋاپقا تارتىلاتىنىن ايتتى. وتكەن جىلى وبلىستا براكونەرلەردەن 21 مىڭ توننا زاڭسىز بالىق تاركىلەنگەن. تابيعاتقا قاستىق جاساعاندارعا 8 ملن تەڭگەدەن استام ايىپپۇل سالىنىپتى.
باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ